Vrouwen in UMC Utrecht mogelijk met zaadcellen verkeerde man bevrucht

Volgens het UMC is de kans klein dat een vrouw van de foute man zwanger is geworden. Er is een onderzoek ingesteld.

Logo van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Foto Bart Maat / ANP

In het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU) zijn bij ivf-bevruchtingen mogelijk meerdere vrouwen met de zaadcellen van de verkeerde man bevrucht. Dat meldt de medische instelling dinsdag in een persbericht. Het gaat om 26 vrouwen bij wie mogelijk iets mis is gegaan.

Bij die vrouwen werd wellicht het zaad van de man van een ander stel gebruikt dat zwanger wilde worden. Volgens het UMCU is de kans klein dat een vrouw van de foute man zwanger is geworden, maar kan dit op dit momenFt niet worden uitgesloten. Vanwege de ernst van de situatie is direct een onderzoek naar de situatie ingesteld.

Helft al zwanger of bevallen

De helft van de vrouwen uit de risicogroep is zwanger of inmiddels bevallen. Van de andere helft liggen embryo’s in de vriezer. De procedurefouten werden gemaakt in de periode tussen medio april 2015 en november 2016. Het incident is gemeld bij de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) en het ziekenhuis heeft contact gezocht met de stellen die betrokken waren. Zij krijgen allen een gesprek met een arts, waarna zij desgewenst een dna-test kunnen ondergaan.

Bij de ivf-behandeling ICSI wordt een eicel direct geïnjecteerd met een zaadcel. Woordvoerder Eric Trinthamer zei tegenover NRC dat hierbij een instrument is gebruikt dat niet voor dat doeleinde bestemd is. In het instrument is zaad achtergebleven na een behandeling, dat bij een volgende ingreep opnieuw werd gebruikt.

Dat instrument wordt nu niet langer ingezet. Volgens Trinthamer is er sprake van een menselijke fout. Op de vraag of er sancties worden ingesteld tegen een of meerdere medewerkers antwoordde hij dat iedereen nog steeds gewoon bij het UMCU werkt:

“Toen de fout ontdekt werd, is die gelijk gemeld. De procedure is toen ook onmiddellijk stopgezet. Was dat niet gebeurd, was de schade veel groter geweest.”

Herstelplan

Naar hoe dit incident heeft kunnen gebeuren, wordt volgens Trinthamer nu onderzoek gedaan. Alle stappen van de procedure worden daarbij doorlopen, wat ertoe kan leiden dat paren die nu een ivf-behandeling willen ondergaan wat langer moeten wachten. Het onderzoek moet op 2 januari zijn afgerond, aldus Trinthamer. Daarna zal worden bepaald welke veranderingen er moeten worden doorgevoerd.

Trinthamer zegt dat de betrokken wetenschappers en artsen erg geschrokken zijn van de fout:

“Dit zijn personen die werken om de grootste wens van mensen in vervulling te laten gaan. Als dan zoiets gebeurt, brengt dat flink wat teweeg.”

De raad van bestuur “betreurt het dat de betrokken paren met deze boodschap belast moeten worden en zal er alles aan doen om iedereen zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden”, aldus het UMC Utrecht.

Reactie Freya

Belangenvereniging Freya, die zich in zet voor mensen met vruchtbaarheidsproblemen, zegt geschokt te zijn door het incident. Een woordvoerder verklaarde tegenover persbureau ANP:

“We schrikken hier enorm van. Een kinderwens is heel precair, zeker als die niet via de gewone weg in de slaapkamer te vervullen is. Dat vereist dat mensen 100 procent vertrouwen moeten kunnen hebben in het traject dat wordt doorlopen.”

Freya gaat er wel van uit dat het hier een incident betreft, waarbij werd afgeweken van de strakke procedures. De vereniging benadrukt vertrouwen te hebben in de protocollen die in Nederland gelden. De woordvoerder:

“Juist omdat die regels zo streng zijn, komt dit zo hard aan. We beschouwen het als een incident, maar het is vreselijk voor de paren die dit treft. Dit telefoontje wil je niet krijgen van het ziekenhuis.”