Schrijver Waterschapsheuvel ‘was niet zo goed in mensen’

Richard Adams 1920-2016

Van Waterschapsheuvel van Adams, over een konijnenkolonie met eigen woorden en religie, werden 50 miljoen exemplaren verkocht.

Richard Adams, op een foto uit 1978. Adams is 24 december op 96-jarige leeftijd overleden. Foto AP

Een man die een kruiwagen vol dode konijnen door een dorpsstraat duwt – dat akelige beeld vormde een van de oudste herinneringen van de Britse schrijver Richard Adams, die op kerstavond op 96-jarige leeftijd is gestorven. „Op dat moment”, vertelde Adams later, „realiseerde ik me dat konijnen dingen waren en dat dat alleen in een babywereld anders was.”

Die bittere realiteit zou Adams – op 9 mei 1920 geboren als zoon van een plattelandsdokter – een half mensenleven met zich meedragen. Tot hij eind jaren zestig – hij was inmiddels ambtenaar met als specialisatie luchtvervuiling geworden, zijn dochters meenam op een tochtje naar Stratford-upon-Avon. Onderweg in de auto verveelden de meisjes zich stierlijk en vroegen ze hun vader om een verhaaltje. Deze verzon achter het stuur de geschiedenis van een konijnenkolonie met eigen woorden en religie, die van hun land worden verdreven en proberen elders een nieuw bestaan op te bouwen, wat uiteindelijk lukt in Waterschapsheuvel.

Trailer van de film ‘Watership Down’ (1978), gebaseerd op Adams beroemde roman ‘Waterschapsheuvel’.

Inderdaad: een verhaal waarin konijnen toch geen dingen waren. De kinderen vonden het mooi en hun vader besloot het allemaal op te schrijven en een uitgever te zoeken. Het leverde hem veertien afwijzingen op, tot uitgeverij Rex Collings in 1972 de gok nam en 2.500 exemplaren van Watership Down liet drukken. Het zouden de eerste van 50 miljoen worden, een getal dat mede werd aangejaagd door de succesvolle animatiefilm die eind jaren zeventig van het konijnendrama werd gemaakt. Adams zegde zijn baan op en werd voltijdsschrijver, waarbij hij zijn tournee door de Verenigde Staten luister bijzette door met een very British bolhoed te verschijnen en overal om marmelade en mosterd te vragen.

Geen succes

Zijn tweede roman, Shardik, over een beer die een god is in een denkbeeldige wereld, werd geen succes.

Adams bleef zich inzetten voor dierenwelzijn, onder meer in The Plague Dogs, waarin hij de aanval opende op dierproevenindustrie. In 1997 publiceerde hij een vervolg op Waterschapsheuvel. Uiteindelijk schreef Adams een oeuvre van twintig boeken bijeen, met mensen in een ondergeschikte rol. „Ik ben gewoon niet zo goed in mensen”, zei hij daar twee jaar geleden over tegen The Guardian, in wat een van zijn laatste interviews zou blijken te zijn.