Kunnen politici beter hun mond houden over het beleid van de ECB?

Klaas Knot tijdens een rondetafegesprek over het ECB-beleid van de commissie Financiën in de Tweede Kamer afgelopen voorjaar. Foto: Koen van Weel/ANP

Het is beter dat politici geen publiek debat voeren over monetair beleid, zei president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank dinsdag tegen NRC. Het klinkt hard, maar diverse parlementariërs steunen niettemin Knots oproep tot stilte.

Wouter Koolmees, Tweede-Kamerlid voor D66, zegt dat de politieke onafhankelijkheid van de centrale bank een groot goed is. Daarom moeten politici zich niet mengen in discussies over ECB-beleid. En ook Rik Grashoff van GroenLinks bepleit grote terughoudendheid. „Ik hou me altijd verre van discussies over het monetair beleid. Ik vind dat echt het domein van de Europese Centrale Bank.”

Lees het hele interview met Knot: ‘De eurolanden groeien uit elkaar’

Arnold Merkies van de SP vindt Knots pleidooi echter onzin. Politici moeten overal een debat over kunnen voeren, vindt hij, en zeker als het gaat om monetair beleid dat zo’n grote impact op de samenleving heeft. „Een politicus werkt in het algemeen belang. Je moet op zijn minst kunnen praten over zaken die ingrijpend zijn voor onze maatschappij.”

Pieter Omtzigt (CDA), één van de grootste critici van het beleid van de ECB om 80 miljard per maand aan obligaties op te kopen, respecteert wel degelijk de politieke onafhankelijkheid van de ECB, zegt hij. Maar toch hebben politici in zijn ogen twee goede redenen om wat van het monetaire beleid te vinden.

Allereerst betwist Omtzigt of de ECB met het nog nooit eerder vertoonde opkoopprogramma wel binnen haar mandaat blijft. Daarnaast loopt de Nederlandse staat als aandeelhouder van De Nederlandsche Bank miljardenrisico’s door het opkoopprogramma.

Merkies van de SP wil het eerder omdraaien. Juist de ECB begeeft zich telkens op politiek vlak. Haar beleid leidt tot grotere vermogensongelijkheid en trekt grote bedrijven voor ten koste van kleinere bedrijven, zegt Markies. Het is juist in het belang van de ECB als hier open over gediscussieerd kan worden. Merkies: „Dat politici dit doen is een vorm van democratische controle die de onafhankelijkheid van de bank juist waarborgt.”