Klaas Knot: ECB moet snel stoppen met de drukpers

Monetair beleid

De president van De Nederlandsche Bank roept Kamerleden op geen kritiek meer te leveren op de centrale bank in Frankfurt.

Klaas Knot van De Nederlandsche Bank. Foto Lars van den Brink

De Europese Centrale Bank (ECB) moet zo snel mogelijk haar massale opkoopprogramma van staatsleningen gaan afbouwen. Dit zegt Klaas Knot, de president van De Nederlandsche Bank (DNB), in een interview met NRC. Het programma krijgt in Nederland veel kritiek, onder meer van Kamerleden. De lage rentes, die deels het gevolg van zijn het ECB-beleid, treffen pensioenfondsen, banken en spaarders.

Als eerste lid van het ECB-bestuur pleit Knot openlijk voor ‘tapering’, jargon voor het terugschroeven van de opkopen richting de nul. De Amerikaanse centrale bank deed dit eerder. „Het is duidelijk dat we die taperingfase niet lang meer kunnen uitstellen”, zegt Knot. Het woord ‘tapering’ ligt gevoelig bij beleggers, die gewend zijn geraakt aan de aanwezigheid van de ECB als grote koper op de obligatiemarkten. Nu al staat voor 1.477 miljard euro aan leningen op de balans van de ECB. Met de opkopen wil de ECB geld in de economie brengen en zo de zeer lage inflatie (nu 0,6 procent) aanjagen.

Op 8 december besloot het ECB-bestuur de opkopen juist met negen maanden te verlengen, tot en met eind 2017. Daarna is het voor Knot mooi geweest. Met zijn uitspraken geeft Knot het startschot voor wat komend jaar een hard gevecht wordt binnen het 25-koppige ECB-bestuur. Tot dusver was een meerderheid van het bestuur, aangevoerd door ECB-voorman Mario Draghi, steeds voor verlenging van de opkopen

Knot roept Kamerleden op om geen kritiek meer te leveren op de ECB. „Het is beter dat politici geen publiek debat voeren over monetair beleid. Dat is juist gebaat bij onafhankelijkheid van de centrale bank.” Daarmee wijst Knot parlementariërs als Pieter Omtzigt (CDA) terecht. Omtzigt vindt dat het kabinet naar de rechter moet stappen om de ECB-opkopen te stoppen. In de EU-verdragen staat echter dat de ECB onafhankelijk is.

Knot is somber over de slechte economische prestaties van Italië, waar de staat vorige week besloot de derde bank van het land te nationaliseren. Landen in de eurozone groeien „verder uit elkaar”, zegt Knot. „Het wordt zo steeds moeilijker om één monetair beleid te voeren.” Knot erkent tegelijkertijd dat de ruime geldvoorziening van de ECB mede debet is aan de problemen in Italië.