Noodlijdend Monte dei Paschi vraagt Italië om staatssteun

Kort voordat MPS het verzoek deed stemde de regering van Italië al in met een decreet om een reddingsfonds van 20 miljard euro op te zetten.

Foto Chris Ratcliffe/Bloomberg

De noodlijdende Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena (MPS) heeft donderdagnacht formeel om staatssteun gevraagd. Het concern is er niet in geslaagd om voldoende geld op te halen en dreigt om te vallen. Monte dei Paschi vraagt de Italiaanse regering nu om “uit voorzorg te kapitaliseren”, zo schrijft de bank in een verklaring.

Kort voordat MPS het verzoek deed stemde de regering van Italië al in met een decreet om een reddingsfonds van 20 miljard euro voor de wankele bankensector in het land op te zetten. Dat fonds moet het mogelijk maken de tekorten van Monte dei Paschi aan te vullen. Voor zover bekend heeft de regering nog niet officieel ingestemd met het verzoek om het geld uit dat fonds aan te spreken voor de redding van MPS. De handel in het aandeel MPS werd vrijdag tot het einde van de dag stilgelegd.

Tekst gaat verder onder de grafiek:

Ook is nog niet duidelijk welk deel van de miljarden in Monte dei Paschi worden gestoken. Minister van Financiën Pier Carlo Padoan verzekerde donderdagnacht echter dat het “genoeg is om aan de eisen van de stresstest te voldoen”. Padoan liet ook weten dat hij wil bekijken welke andere Italiaanse banken geld nodig hebben, zei hij tegen Bloomberg.

Lees ook: Bank uit Siena in Italië wordt test voor Europa.

‘Aandeelhouders verliezen geld eerst’

Op woensdagavond stemde het Italiaans parlement al in met de oprichting van het noodfonds. De redding door de Italiaanse staat is niet gemakkelijk. Regels die deel uitmaken van de recent ingevoerde Europese bankenunie zitten de regering in Rome in de weg. Alleen onder strikte voorwaarden mag belastinggeld worden gebruikt om banken te redden.

Minister Dijsselbloem (Financiën, PvdA) - voorzitter van de eurogroep - erkende vrijdagochtend ook dat een private reddingsactie van MPS is mislukt. Hij benadrukt dat Italië nu, ondanks de strengere regels die de bankenunie met zich meebrengt, naar andere opties mag kijken, “inclusief staatsbetrokkenheid”. Daarbij is het wel noodzakelijk dat aandeelhouders, obligatiehouders en sommige rekeninghouders eerst hun verliezen moeten nemen. Dijsselbloem zei over zo’n ‘bail in’:

“Degenen die in het verleden winst hebben gemaakt moeten nu ook een deel van het verlies dragen.”

Wel benadrukt hij dat Italianen met een pensioen niet onevenredig hard getroffen mogen worden en als dat wel het geval is gecompenseerd moeten worden. Dijsselbloem hoopt dat de redding van Monte dei Paschi het begin is van het verder opschonen van de noodlijdende Italiaanse bankensector.

“Dit is een pijnlijk proces en deel van een jarenlange erfenis die nog moet worden opgeruimd.”

De zwakste bank van Europa

Monte dei Paschi was al langer het zorgenkind van de Europese bankensector. De op twee na grootste bank van Italië presteerde afgelopen zomer het slechtste van alle geteste banken bij de stresstest van de Europese Centrale Bank. De aandelen van de bank zijn in een jaar met bijna 90 procent in waarde gedaald.

Lees ook het commentaar dat NRC donderdag schreef: Italië zelf, en niet alleen de banken, wordt een probleem voor de euro.

MPS is echter niet de enige Italiaanse bank die het moeilijk heeft. Verschillende branchegenoten van Monte dei Paschi kampen ook met slechte leningen op de balans. Volgens Bloomberg hebben Italiaanse banken in totaal voor 360 miljard euro aan kredieten uitstaan, waarvan onduidelijk is of ze ooit worden terugbetaald.

    • Camil Driessen
    • Joost Pijpker
    • Pim van den Dool