Cultuur

Interview

Interview

Foto's Merlijn Doomernik

‘Mam, ik sta op de New York Times bestsellerlijst!’

9 maart, 23.39 uur Het moment van Marieke Nijkamp

Dertigjarige ambtenaar uit Hengelo scoort met haar young adult debuutroman een bestseller in de VS.

De telefoon piept. Het is de literair agent in Amerika. Marieke Nijkamp, ze heeft deze woensdagavond in maart een herhalingscursus EHBO gevolgd, waarna ze voor een laat bezoek naar haar moeder is gefietst, ligt in de kussens op de bank. Ze kijkt hoe laat het is, 23.39 uur. Ze reikt naar het bijzettafeltje.

Are you there?

Hi, yes’, tikt ze.

Are you able to be called?

Sure

Heel even, een split second, schiet het door haar hoofd: zou haar boek op de bestsellerlijst van The New York Times staan? Immers, op woensdagmiddag, Amerikaanse tijd, krijgen literair agenten en uitgevers te horen welke boeken er op ’s werelds bekendste boekenlijst staan, een lijst die pas elf dagen later in de papieren krant verschijnt. Ach nee, wat haalt ze zich in haar hoofd. Het zal wel over de Amerikaanse supermarktketen Target gaan, die heeft daags tevoren haar boek in de schappen opgenomen.

Marieke Nijkamp werkt als ambtenaar bij de regio Twente. Begin 2016 is haar debuutroman verschenen. This is where it ends gaat over een schietpartij op een middelbare school in Alabama. Het verhaal begint op het moment dat de leerlingen worden verwelkomd in de aula, voor de opening van het nieuwe jaar. Maar als de leerlingen naar de lokalen willen, blijken de deuren hermetisch gesloten. Dan verschijnt Tyler, een van school gestuurde scholier, met in zijn hand een pistool. In de 54 minuten die daarop volgen, door Nijkamp minutieus beschreven, vindt een bloedbad plaats.

Het ging me makkelijk af, in het Engels schrijven.

Het is een boek voor jongeren vanaf 15 jaar – de leeftijdsgrens wordt geadviseerd vanwege het heftige onderwerp. Young adult is in Amerika een bloeiend genre. Nederlandse schrijvers wagen zich er mondjesmaat aan. Dat was ook zo tien jaar geleden, toen Nijkamp young adult-boeken begon te lezen. „Er waren maar weinig jeugdboekenschrijvers. Behalve Carry Slee dan.”

Het is om die reden dat de dertigjarige vrouw uit Hengelo haar boek aanbiedt aan Amerikaanse literair agenten. Ze heeft haar debuut in het Engels geschreven, in het Amerikaans zegt ze, omdat „ik bijna al mijn cultuur in het Engels consumeer”. Ze kijkt Amerikaanse films, leest Amerikaanse jeugd- en fantasyboeken en gaat regelmatig naar Londen, waar ze de theaters op West End bezoekt. Na afloop slaapt ze bij vrienden op de bank, liefhebbers van dezelfde genres die ze via internet heeft leren kennen.

Nijkamp voelt zich thuis in de young adult-internetgemeenschap. Met haar blauw geverfde haar, zwarte rugzak en luide giechel kan ze zelf doorgaan voor een 18-jarige scholier. „Pas sinds een jaar hoef ik niet meer mijn identiteitskaart te laten zien als ik drank koop.”

Sandy Hook

Sinds haar tienertijd is ze verslingerd aan young adult- en fantasyboeken, Tolkiens In de ban van de ring natuurlijk, en gaandeweg heeft ze het idee opgevat zelf zulke verhalen te schrijven. Daarom heeft ze altijd een notitieboekje bij zich, waarin ze goede ideeën en mooie zinnen opschrijft die ze, terug in Hengelo, uitwerkt. Als haar Engelse vrienden, die haar de hele tijd met het notitieblokje in de weer zien, haar vragen zo’n verhaal te vertalen, is het hek van de dam. „Het ging me makkelijk af, in het Engels schrijven.”

Ze gaat naar Amerika, om een congres voor young adult-schrijvers te bezoeken en enkele internetvrienden op te zoeken. Op een middag, ze rijden door New Jersey, hoort ze op de autoradio een gesprek over de schietpartij op een basisschool in Sandy Hook, die dan zes weken eerder heeft plaatsgevonden. Een twintigjarige man schiet twintig kinderen en zes medewerkers neer. Het is de aanleiding voor een nieuw verhaal, dat ze laat spelen op een middelbare school in Alabama.

Nederland, Oldenzaal, 01 december 2016
Marieke Nijland, schrijfster
Alle rechten voorbehouden/ All Rights reserved
foto: Merlijn Doomernik
Marieke Nijkamp (30) kan zelf ook doorgaan voor een 18-jarige scholier.

Ze doet research en schakelt in de laatste fase van het schrijven opnieuw de hulp van de online young adult-gemeenschap in om haar van details te voorzien. Dat ze het niet moet laten sneeuwen op de dag van de schietpartij bijvoorbeeld, „want als het sneeuwt zijn de scholen hier dicht”.

Ze stuurt het manuscript naar verschillende Amerikaanse agenten en heeft al snel beet. Uitgever Sourcebooks volgt.

23.44 uur. Nijkamps mobiel rinkelt. Ze neemt op. Het is haar agent.

Hi Marieke, how are you?”

I’m fine.”

„Je weet dat je uitgever veel aan promotie heeft gedaan, toch?”

„I know.”

„Well, je bent binnengekomen op nummer zes van de New York Times!”

Nu is Nijkamp toch even sprakeloos. Ze stamelt, geheel in young adult-stijl: „Oh my god.”

Wat er daarna is gezegd, weet ze niet meer. „Ik herinner me dat mijn handen begonnen te trillen. En dat mijn agent zei dat we nu een nieuwe cover moesten maken, met de aanbeveling ‘New York Times bestsellerlijst’ erop.’ Inmiddels komen de eerste berichtjes binnen op haar laptop en ook dringt het nieuws door tot Twitter.

Natuurlijk, ik ga niet op basis van één boek mijn baan opzeggen.

Als het gesprek is geëindigd, „laten we morgen verder praten, ja, laten we dat doen”, loopt ze naar de keuken. „Mam, ik sta op de New York Times bestsellerlijst.” Haar moeder, begeleider in de zorg, begrijpt het wel „een beetje”. „Ze was in januari mee geweest naar Amerika, naar de presentatie van mijn boek, waarbij ze had kennisgemaakt met de Amerikaanse uitgeverswereld.” Ze drinken een glaasje water om het te vieren.

03.00 uur. Marieke ligt in bed, maar kan de slaap niet vatten.

Gelukkig, zegt ze, is ze de volgende dag vrij, ze heeft gepland om die dag te schrijven aan haar nieuwe boek maar daar komt nu niets van terecht. In de middag komt haar vriendin Corinne Duyvis, ook een young adult-schrijver, uit Amsterdam naar Hengelo om het succes te vieren. Ze drinken fris en doen een spelletje Dungeons & Dragons. „Best wel nerdy ja.”

Vrijdag is ze vrij, zaterdag loopt ze mee in de supportersmars van FC Twente, zondag geeft ze een lezing bij de lokale boekhandel. De boekhandelaar kondigt haar aan als ‘onze New York Times bestsellerlijst schrijver’, een lokale verslaggever pikt het op. Als ze maandag op haar werk komt, zit haar mailbox vol: de Volkskrant, de Telegraaf, Pauw, RTV Oost – iedereen wil haar spreken.

Ruim negen maanden later prijkt een tweede sticker op de cover van This is where it ends: more than 100.000 copies sold! Desalniettemin blijft Nijkamp werken bij de regio Twente. „Natuurlijk, ik ga niet op basis van één boek mijn baan opzeggen.”

Ook zijn de vertaalrechten in het Nederlands verkocht; sinds september ligt haar boek onder de titel 54 minuten in de winkel.

En ze doet veel onderzoek voor haar nieuwe boek, wederom young adult, wederom in het Engels, dat zich afspeelt in Alaska. Of ze daar wel eens is geweest? Giechelend: „Nee. Nog niet.”