Miruts Yifter: langeafstandsloper met waanzinnige versnelling

Miruts Yifter (1944-2016)

Hij was een weergaloze, maar matig gewaardeerde hardloper. Desondanks werd Miruts Yifter twee keer olympisch kampioen.

Het zat Miruts Yifter niet mee, ook al behoort hij naast Abebe Bikila, Mamo Wolde, Haile Gebrselassie en Kenenisa Bekele tot de vijf iconische, Ethiopische langeafstandslopers. De atleet, die vrijdag in zijn Canadese woonplaats Toronto op 72-jarige overleed, sleet zijn beste jaren onder het communistische regime van president Mengistu, waardoor Yifter internationaal beperkt werd in zijn programma. En dan is hij ook nog eens van een generatie die het grote geld misliep.

Marathonloper Bikila, die tijdens de Olympische Spelen van 1960 en 1964 op blote voeten de wereld had laten kennismaken met de uitzonderlijke Ethiopische loopkwaliteiten, vond eerst in Wolde en vervolgens in Yifter een waardige opvolger. Atletenmanager Jos Hermens denkt met respect terug aan zijn toenmalige tegenstander. „Yifter kon waanzinnig versnellen”, herinnert hij zich. „Hij liep de laatste 300 meter zo bij je weg om met ruime voorsprong te finishen”, zegt de voormalige atleet nog steeds met ontzag. Yifter was door zijn begeleiders niet tijdig opgehaald voor de start van de olympische 5.000 meter.

Zijn eerste moment of fame had Yifter moeten beleven in 1972 op de Spelen van München. Het begon goed met brons op de 10.000 meter, maar het toernooi eindigde in een drama doordat hij de start van de 5.000 meter miste. Yifter was door zijn begeleiders achtergelaten in de warming-upruimte, maar niet tijdig opgehaald voor de wedstrijd. Bij thuiskomst werd de atleet als verrader gezien en gevangen gezet. Zo ging dat in communistische tijden in Ethiopië.

Vertrek uit Canada

De daaropvolgende Spelen, die van Montréal, brachten hem vervroegd thuis. Hij moest op gezag van de Ethiopische regering Canada vervroegd verlaten, omdat met 24 Afrikaanse landen was besloten tot een boycot. Die maatregel was een reactie op de weigering van het IOC om Nieuw-Zeeland van deelname uit te sluiten na een wedstrijd van het nationale rugbyteam in Zuid-Afrika, waarvoor een sportboycot gold.

Pas tijdens de Spelen van Moskou in 1980 onderstreepte Yifter – op 37-jarige leeftijd – zijn grootsheid. Hij won zowel de 5.000 als 10.000 meter, een dubbelslag die diepe indruk maakte op de toen zevenjarige Haile Gebrselassie. Gekluisterd aan een krakende transistorradio luisterde hij opgetogen naar Yifters triomfen en besloot hij ter plekke ook hardloper te worden. De rest is geschiedenis.

Na een machtswisseling in Ethiopië werd Yifter als een vriend van het communistische regime beschouwd – wat niet zo was – en kreeg hij niet de waardering die hij wenste. Gedesillusioneerd emigreerde hij naar Canada, waar Yifter in een ziekenhuis in Toronto zijn levenseinde vond.