Column

Kruip toch onder een steen met die Montaigne van je!

Wat hang je nou weer bij die kast. Heb je de wereldliteratuhuur nog steeds niet uit?

„Ik zoek iets over woede, voor het Boze Boeken Nummer. Maar ik kan niks vinden.”

Probeer de tv. Of twitter. Of beter nog: zie je dat grote rode ding daar? Dat heet een deur. Als je daar doorheen gaat, kom je op een plek die ze de straat noemen. Ook wel: de wereld. Heb je misschien over gelezen. Die plek met levende mensen.

„Mijn boeken zijn niet dood!”

Nee, ze dansen ’s nachts over de planken!

„Hmm, wellicht is dit iets. De essays van Montaigne, op pagina 840…”

Ah! Montaigne, al 400 jaar springlevend. Echt de persoon om jou uit te leggen wat woede is. Vrachtwagens denderen over kerstmarkten, een idioot wordt tot de machtigste man ter wereld gekozen en jij denkt: Montaigne!

„Luister nou: ‘Er is geen emotie waardoor de zuiverheid van ons oordeel meer wordt aangetast dan door woede.’”

Heb jij weleens een oordeel gehad dan? Ik dacht dat je daar die boeken voor had?

„Dat is niet eerlijk, ik ben criticus!”

Haha, recensenten! De ballenjongens van de literatuur! Aan de zijlijn staan en denken dat je meedoet!

„Doe niet zo flauw. Luister: Montaigne heeft het vooral over het gevaar van je eigen woede, hij wijst niet naar de ander: je mag je hand niet tegen je bedienden opheffen zolang je woede voortduurt. Dan wordt bestraffing wraak.”

Eerst de bedienden, dan de moraal! Elite, elite!

„Nou, ik herken wel wat hij schrijft: ‘Hoe vaak hebben we, wanneer we op grond van een verkeerde indruk uit onze slof waren geschoten en de ander met een afdoende verdediging of verontschuldiging kwam, onze ergernis niet op de waarheid en onschuld zelf gericht.’ Ook bij mezelf hoor.”

God, wat grootmoedig! Besef nou eens dat het een voorrecht is om rustig te blijven. Met je pensioen en je boekenkast. Kruip toch lekker onder een steen met die Montaigne van je – tot over vierhonderd jaar! Geef eens hier. Vast alleen maar witte mannen.

„Eh…”

Bingo! ‘Degenen die met koppige vrouwen moeten omgaan, zullen wellicht ervaren hebben hoezeer je hen tot razernij brengt, wanneer je hun opwinding met een koel zwijgen beantwoordt en je je niet verwaardigt aan hun toorn voedsel te geven.’ Als we daar de hysterische vrouw niet hebben!

„Moet ik hier echt op ingaan?”

Dat zou dan voor het eerst in vierhonderd jaar zijn, dat jullie ergens op ingaan! Celius zei al: ‘Spreek me in Godsnaam toch eens tegen, zodat we met z’n tweeën zijn!’ Woede is een poging tot contact, begrijp dat nou eens!

„Dat komt uit Montaigne. Precies daarom heb ik jou en onze hele dialoog verzonnen!”

Lazer toch op. Hoor je zelf hoe zielig dat klinkt?