Deze tent noem ik nu mijn huis

De reis begon hoopvol voor de vluchtelingen die begin 2016 de oversteek van Turkije naar Griekenland waagden. Van hun voorgangers wisten ze dat je binnen twee weken in Duitsland kon zijn als je eenmaal veilig aan de overkant was. Maar dat was 2015. 2016 werd voor vluchtelingen het jaar van de stilstand. De grens met Macedonië ging dicht. Tienduizenden strandden in Griekenland. Inderhaast werden kampen voor ze opgetuigd. Dat kwam pas op gang toen ook het leger zich ermee ging bemoeien. Aanvankelijk hadden ze hoop snel weg te komen. Een paar dagen of zelfs weken in een tent is te overzien, al regende het klachten over het voedsel en seksuele intimidatie. Maar de weken werden maanden.

Hoe maak je het dan thuis met beperkte middelen? De afgelopen maanden bezocht fotograaf Ilvy Njiokiktjien het tentenkamp Katsikas in Griekenland. Ze legde, met hulp van hulporganisatie Oxfam Novib, het leven van de families in hun tenten vast. Door middel van virtual reality is het mogelijk om in de tenten rond te kijken. Scroll daarvoor naar beneden en klik een van de video's aan.

Op dit moment wonen bijna 48.000 vluchtelingen in Griekenland in kampen. Een deel van de tenten is vervangen door (warmere) containers. Sommige tenten zijn op verhogingen gezet tegen het optrekkende vocht. Voor ruim 14.000 mensen is plek gevonden in huizen en hotels.

Foto's, tekst & VR-video's: Ilvy Njiokiktjien, Ontwerp: Stef Tervelde

Gaze Alzaleh

Gaze Alzaleh (42) was brandweerman in Damascus. Hij heeft zes kinderen in de leeftijd van 1 tot 13 jaar. Zijn neef Younis woont in de tent naast hem, samen met zijn vrouw Zaineb, ze is zwanger van hun tweede kind. De zwager van Gaze, Hamoun, woont in de derde tent van de rij. Hamoun is getrouwd met de zus van Gaze, zij hebben 4 kinderen, die allemaal in het Katsikas kamp in Griekenland wonen. De familie is op weg naar Duitsland. Ze zijn inmiddels 8 maanden in het kamp en willen naar een veilig land, eentje met goede scholen voor de kinderen.

Gaze Alzaleh: "De tent lekt en is te klein voor de hele familie. Pas over tweeënhalve maand hopen we meer te weten, dan hebben we het gesprek met de toetsingscommissie hier in Griekenland. Er zijn families die vanuit het tentenkamp worden overgeplaatst naar hotels in de nabijgelegen plaats Ioannina, maar wij zijn hier vooralsnog niet voor geselecteerd. We willen Griekenland verlaten, de tijd tikt maar door en ondertussen zitten onze kinderen niet op school. We hebben weinig geld, het meeste geld is opgegaan aan de reis. We sterven hier stukje bij beetje, elke dag weer. Soms denk ik 'waren we maar in Syrië gebleven, daar ga je ten minste in een keer dood'. We zijn boos op Europa, ze laten ons stikken." Zaineb: "Mijn hart is gebroken, dat komt hier niet meer goed."

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.

Rana Asheek Ahmad

Rana Asheek Ahmad (35) is met haar kinderen op weg naar haar man Ahmad Isri, die al in Duitsland is. "Hij stuurt om de paar weken geld waarmee ik naar de supermarkt ga om eten te kopen waar de kinderen blij van worden, zoals hamburgers en pizza's. Ik wil het hier vrolijk voor ze houden. Het eten dat het leger hier in het kamp uitdeelt vind ik niet lekker genoeg voor ze."

Rana heeft de tent van binnen versierd met knuffels die uitgedeeld werden door vrijwilligers. Ze maakt de tent zo gezellig mogelijk voor haar kinderen Adib (11), Rajaa (8), Aiham (7) en Wael (4). Ze zijn zesenhalve maand in het kamp en komen oorspronkelijk uit Aleppo. "Vergeleken bij ons huis in Syrië stelt deze tent niets voor, we woonden erg mooi. Toch probeer ik er hier het beste van te maken, ik weet niet voor hoelang, maar ik wil dat de kinderen zich veilig voelen. We praten vaak met mijn man, soms wel een uur via WhatsApp."

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.

Rahim Ahmadi

De Afghanen, Rahim Ahmadi (34), Amir Husein (15), Amin Agha Heidari (14) en Amir Said (22), brengen veel tijd door bij elkaar in de tent. De Afghanen in Katsikas tentenkamp zijn in de minderheid, er wonen veel Syriërs. Eerder woonde er een grotere groep Afghanen in het kamp, maar zij verlieten Katsikas omdat ze het idee hadden dat ze benadeeld werden. Amir Said en Amir Husein zijn allebei als Afghaanse vluchteling opgegroeid in Iran. Afghanen worden daar vaak gediscrimineerd; ze kunnen moeilijk naar school, alleen als er flink betaald wordt. En ook al heb je als Afghaan een goede opleiding, dan nog kan je vaak alleen slecht betaalde baantjes in de bouw krijgen. De vader van Amir Said werkte ook in de bouw, dat werd te zwaar, daarom heeft het gezin besloten naar Europa te gaan. Er is veel spanning tussen de Afghanen en Syriërs. Vooral in het begin toen er nauwelijks faciliteiten waren. Nu is het beter, er zijn tenten en douches en er wordt eten uitgedeeld. De Syriërs worden voorgetrokken in het kamp, krijgen het eerst matrassen en het beste eten. Amir Said: "De dagen zijn saai en monotoon. We vullen de dagen met slapen, eten, spelletjes spelen op de telefoon of potje kaarten, praatje met de buren en rondhangen. Ook krijgen we af en toe Engelse les. We hebben nog steeds hoop op een beter leven maar als ze ons deporteren pleeg ik zelfmoord."

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.

Abdollah al Sawat

Abdollah al Sawat (40) woont in deze tent met zijn twee vrouwen en kinderen. Zijn eerste vrouw Sahar (37) en zijn tweede vrouw Kafe (30). Zijn kinderen Abdel Mahid (10), Maryam (8), Marua (3) en Safa (7 maanden). "We zijn gevlucht uit de stad Deresor omdat IS steeds dichterbij kwam en de bombardementen niet ophielden. Ik had een goede baan als elektricien, maar het werd te onveilig. De scholen voor de kinderen waren al lange tijd dicht. We zijn op weg naar onze oudste zoon Hamid die vooruit gereisd is. Hij is vertrokken met zijn oom. Wij dachten dat dat slim zou zijn, omdat je dan meer kans hebt op gezinshereniging. We hopen op goed onderwijs voor de kinderen. Na 8 maanden wachten zijn we doodmoe. Ik kook graag, dus gelukkig kunnen we ons eigen eten maken, want het eten hier in het tentenkamp is heel erg slecht. We hebben 4000 euro betaald om de hele familie in Griekenland te krijgen, maar we hadden nooit verwacht dat we hier vast zouden komen te zitten."

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.

Ali en Noura

De familie van Ali (37) en zijn vrouw Noura (39), dochters Afaf (12), Buchra (11), Simaf (8), zoon Ismael (6) en jongste dochter Seline (2) komt uit Qamishli, Syrië. Noura: "Toen we hier zeven maanden geleden aankwamen moesten we op de stenen slapen onder een stuk plastic. Na een maand kwamen de hulporganisaties en werd de situatie beter. We dachten dat we hier maar kort zouden zitten tot de grens weer openging. We zijn blij dat we worden opgevangen door de Grieken, we snappen dat het moeilijk voor hen is, want het is geen rijk land. We begrijpen niet waarom we niet door mogen, waarom opent de EU de grenzen niet? Wij zitten hier nu vast, maar hebben niets misdaan. We zijn op zoek naar een beter leven dan in Syrië, maar tot nu toe is het alleen maar slechter geworden. Inmiddels wonen we zo lang in deze tent dat ik het mijn thuis noem, maar een huis is het natuurlijk niet. Er zijn hier soms aardbevingen, dan trilt de hele tent, als het regent loopt het water gewoon naar binnen."

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.

Nabiya Hadju

Nabiya Hadju (53) is samen met haar man Ahmed Hussein (53) op weg naar hun zwangere dochter in Duitsland. Hun zoon woont inmiddels in Nederland. Bij de familie Hussein is het een zoete inval. Ze wonen op de eerste rij van het kamp Katsikas met uitzicht op de legerleiding en het schooltje. Ahmed Hussein heeft de tent vol gehangen met lampjes. Hij heeft een badkamer en een keuken aangelegd en een groenten- en bloementuintje voor de deur. Ze hebben een goedlopende handel in sigaretten en eieren, de hele dag is het een komen en gaan van buren. De familie Hussein is vanuit Damascus vertrokken, hun dochter in Duitsland die zwanger is, heeft volgens vader Ahmed haar moeder nodig. Ahmed vertelt over de reis: "Alles wat ze nu bezitten hebben we hier bij elkaar gescharreld. Tijdens de boottocht is alles overboord gespoeld, zelfs mijn tanden, maar we hebben het gered! We hadden een goed leven en een mooi huis in Syrië, maar we maken er hier het beste van, zodat de wanhoop ons er niet onder krijgt."

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.

Abdullah Ahmad

Abdullah Ahmad is 13 jaar en herinnert zich alles van hun leven in Libanon; de school, de bioscoop en de moskee. Hij vindt het verschrikkelijk in het kamp en kan 's nachts niet slapen. Hij is bang voor de slangen en spinnen die zich rondom de tenten verschuilen. Abdullah spreekt goed Engels, geleerd van een Nederlandse vrijwilliger die 4 maanden lang Engelse les gaf in Katsikas. "Hij heeft mij Engels leren spreken, maar ook leren tekenen. Ik hoop heel erg dat ik hem ooit weer zie, hopelijk in Nederland." Abdullah's moeder Kareil (32) komt oorspronkelijk uit Aleppo en zijn vader Adam uit Homs. De familie vluchtte eerder al naar Libanon. Abdullah heeft nog een broertje, Aldeain (6) en een zusje Maria (4).

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.

Farhad Ramadan Sherro

Farhad Ramadan Sherro (20, student economie) en Mohammed Khorshed Sherro (17, student natuurkunde) en Ahmad Ramadan Sherro (19). Ze zijn ‘alleen’ gekomen, dus zonder ouders. Ze kwamen via Turkije uit Iraaks Koerdistan, Noord Irak. "We hebben 5 uur op boot doorgebracht vanuit Turkije naar een Grieks eiland. We verlieten ons land omdat het te gevaarlijk werd vanwege ISIS, we hadden een continu gevoel van onveiligheid. In onze wijk ontploften er veel autobommen en we zijn veel van onze leeftijdgenoten verloren aan de oorlog. Heel veel jonge jongens zoals wij worden gerekruteerd voor het leger, daarom zijn we weggegaan. We spraken al Engels, maar in alle loze uurtjes hier proberen we ons Engels te verbeteren. We leren moeilijke woorden, via YouTube filmpjes. We zitten al maanden in Katsikas, het is uitzichtloos en we vervelen ons. Het voelt als een gevangenis hier en dat is niet waar we naar op zoek waren."  

Dit is een VR-video, met een speciale VR-bril kan je de video in de YouTube-app op je telefoon in virtual reality zien. Heb je geen VR-bril? Bekijk de video dan hieronder in en sleep op de video om rond te kijken. Klik dan op de link hieronder, VR werkt helaas niet in deze browser, dus de video zal in een nieuw venster worden geopend.