Recensie

Recept voor gebreid gehakt

Toekomsteten

Dit kookboek vindt kweekvlees de oplossing voor de stijgende vraag naar vlees. Een hamburger kan al, nu de dodo-nuggets nog.

Origamivlees met abrikozenjam. Foto uit besproken boek

Het kookboek staat vol heerlijke recepten. Sommige zijn zo exotisch dat de culi’s niet te houden zullen zijn. Andere zijn zo doordeweeks dat ouders het hun meest norse puber kunnen voorzetten. Bovendien zijn alle recepten makkelijk uit te voeren en nooit staan er in dit kookboek van die demoraliserende zinnen als: „Laat dit nu 3 uur rusten”.

Aan de slag, zou je zeggen. Maar dat kan niet. Want koken uit dit kookboek, dat gaat niet.

De kaft van het boek oogt als een bieflapje. Wel een vreemd bieflapje. Een geweven bieflapje. Dat is zo raar niet, voor een kookboek dat een recept bevat voor gebreid gehakt. Want dit is Het Kweekvleeskookboek en een van kenmerken van vlees dat niet aan een dier wordt geproduceerd maar in een bioreactor, is dat de vorm maakbaar is. Dus wie een kipfilet-roze rendier in zijn rode gehakt gebreid wil hebben, kan dat zeggen.

We weten het, maar we willen het niet weten: de vleesproductie-industrie is te milieuvervuilend, te grondstoffenverslindend en, in de bio-industrie, te dierenkwellend. Vlees kan niet meer.

Ribben uit de 3D-printer

Maar mensen houden niet op met vlees eten, daarvoor vinden ze het veel te lekker. Hoeft ook niet, profeteert dit boek. Kweekvlees is de oplossing, en dat zal precies lijken op het vlees zoals we dat kennen. Maar waarom zou vlees er zo moeten uitzien als vlees nu doet? Laat dat los en er doemen geweldige mogelijkheden op.

Op initiatief van het Next Nature Network, een kunstenaars-collectief dat technologie als de nieuwe natuur ziet, stelden kunstenaar-filosoof Koert van Mensvoort en artdirector Hendrik-Jan Grievink alvast dit activistische kookboek samen. Met essays over het vlees eten (250.000 jaar geleden begon de mens met braden). Met informatie over wat kweekvlees is en hoe het werkt. En met 45 recepten. Voor een niet van echt te onderscheiden hamburger. Voor ganzenlever zonder gans. Voor kweekkarbonades – de ribjes worden 3D-geprint zodat er wat te kluiven valt. Voor kweekshoarma, naar wens van de klant halal, kosher of veganistisch te leveren. Mijn favoriet: de kraanvogeltjes van origamivlees, „met abrikozenjam”.

Een sterrensysteem geeft aan wat met de huidige stand van de technologie al mogelijk is (de hamburger), wat bijna (de dodo-nuggets, met dipsaus op basis van blauwe kaas) en wat nog niet (vleesbloemen; koop ze als bundeltjes, gooi ze in een kopje bouillon en ze bloeien onder je ogen open).

Onnatuurlijk? De vleesfok via de intensieve veehouderij is ook niet natuurlijk. En om tegemoet te komen aan de groeiende voedselbehoefte is megaproductie van kweekvlees op den duur goedkoper en simpeler dan de mega-veehouderij, schrijft dit boek.

Het kweekvleeskookboek zal eens in de keuken gebruikt kunnen worden. Tot dan heeft het nut als food for thought. En als eye candy. Het is een antwoord van kunstenaars op een maatschappelijk probleem: wat doen we met ons verlangen naar het eten van vlees.

Blader het door. Lees de smakelijke verhalen, kijk naar de prachtige, uiteraard vleeskleurige, illustraties van Silvia Celiberti. Deel in hun verbeeldingskracht. Eén vraagstuk zagen de makers over het hoofd: een ander woord voor kweekvlees. ‘Kweekvlees’? Bah. Dat kan beter.

Koert van Mensvoort en Hendrik-Jan Grievink: Het Kweekvleeskookboek.
BIS publishers, 192 pag. Prijs €24,-
    • Joyce Roodnat