De verscheurde droom van Ziyech - of is er hoop?

Afrika Cup

Hakim Ziyech, ster van Ajax, is niet geselecteerd voor Marokko in de Afrika Cup. Pijnlijk voor de jongen die zijn hart volgde.

In de dubbeldikke kersteditie van Voetbal International sprak Hakim Ziyech deze week nog dat hij „ongelooflijk veel zin” had in de Afrika Cup in Gabon, die 14 januari begint. Hij wist nog niet zeker of hij zou gaan spelen onder de Franse bondscoach van Marokko Hervé Renard. „Als hij me wil gebruiken ben ik er klaar voor”, aldus Ziyech. „Iedere voetballer wil voor zijn land spelen en vechten.”

Die kans krijgt de Ajax-middenvelder voorlopig niet. Renard maakte donderdagochtend bekend dat Ziyech niet eens bij de eerste 26 spelers zit en dus de Afrika Cup nagenoeg zeker kan vergeten. Tot frustratie van de Marokkaanse bond, die jarenlang achter Ziyech aan heeft gezeten en hem vorig seizoen niet voor niets tot ‘Marokkaans voetballer van het jaar’ kroonde.

De geboren Drontenaar besloot vijftien maanden geleden voor Marokko te gaan voetballen en niet voor Nederland. Danny Blind vond hem bijna anderhalf jaar geleden nog niet goed genoeg voor Oranje, toen Ziyech nog in dubio was. Maar ook voor de Marokkaanse bondscoach blijkt hij nog niet de nummer tien om wie Renard niet heen kan. Zelfs niet nu hij op zijn 23ste dragende speler is bij Ajax.

Pijn

Voor iemand die zijn gevoel volgde bij het kiezen van een voetbalnationaliteit, moet dat pijn doen. Het was die september 2015 een hard gelag voor het Nederlands voetbal toen Ziyech besloot zijn hart te volgen. Alsof de dreigende uitschakeling van Oranje voor het EK niet erg genoeg was, bleek misschien wel het grootste talent op de Nederlandse velden voor zijn vaderland Marokko te kiezen. Ondanks het lonkende perspectief van een toekomst in een snel vergrijzend Oranje.

Opeens was hij eruit, ergens in die weken rond de eerste interlands van Blind. „Die keuze moet je met je hart maken, niet met je verstand”, zou Ziyech er later over zeggen in het programma Bureau Vooroordeel. En als Danny Blind nou in de auto naar Enschede gestapt was om te zeggen ‘jij bent mijn man de komende jaren’?, vroeg programmamaker en FC Twente-supporter Erik Dijkstra nog. Ziyech: „Dan nog had ik Marokko gekozen.”

Dat was opvallend, want in mei 2015 was hij nog apetrots geweest toen hij als 31ste speler werd opgeroepen voor een trainingsstage met Oranje. „Hier droom je van als jongetje”, zei Ziyech. Hij viel na één training in Hoenderloo geblesseerd af voor de interlands tegen VS en Letland, waarna het na het ontslag van bondscoach Guus Hiddink misging. Het was er op of eronder voor Oranje in die duels, en de nieuwbakken bondscoach Blind vond Ziyech toen niet goed genoeg. Met assistent-bondscoach Marco van Basten had Ziyech bovendien geen beste band gehad in hun gezamenlijke tijd bij Heerenveen.

Er leek op dat moment weinig aanleiding voor Blind om veel moeite te doen om Ziyech over de streep te trekken. In augustus nog zei de speler van toen nog FC Twente dat hij het komende seizoen „aansluiting [hoopte] te vinden bij het Nederlands elftal” omdat hij „EK’s en WK’s” wilde spelen. En als hij niet bij de selectie zou zitten voor IJsland en Turkije, de eerste van bondscoach Danny Blind? „Dan zal ik hard moeten werken om de aansluiting wél te vinden.”

Ziyech draait als een blad aan de boom

Daar klonk een vastberaden aspirant Oranje-international, maar binnen een paar weken draaide hij als een blad aan de boom. Achteraf verklaarde hij dat het niet opgeroepen worden – niet eens in de voorselectie zitten – voor die interlands tegen IJsland en Turkije hem wel degelijk had gestoken. „Dat speelde wel een rol ja”, zei hij in gesprek met een verslaggever van RTL 7.

Een gesprek met Blind kwam te laat, zei Ziyech. „Hij belde me pas toen ik de keuze voor Marokko al gemaakt had.” Blind heeft die lezing nooit weersproken. Maar volgens een betrokkene had de KNVB in de zomer al wel signalen ontvangen dat Ziyech mogelijk verloren zou gaan voor Oranje. Stille diplomatie werd vanuit Zeist betracht via Ziyechs zaakwaarnemer en zijn club, want bij het noodlijdende FC Twente hadden ze ook liever een toekomstige Nederlandse international op de balans staan.

Het mocht niet baten. Ziyech had zijn keuze half september tot veler verrassing gemaakt. Dromend van een toekomst als leider op het middenveld bij de Leeuwen van de Atlas, debuteerde Ziyech in oktober 2015 voor Marokko.

Maar de bondscoach die hem nu niet oproept is niet dezelfde als de bondscoach die hem naar het Marokkaanse elftal haalde. De Fransman Renard is een gekende teambuilder, de enige trainer die met twee verschillende landen het Afrikaanse kampioenschap won: Zambia (2011) en Ivoorkust (2015). In een verklaring over het passeren van Ziyech, op het officiële kanaal van de Marokkaanse bond, wees Renard op de concurrentie op Ziyechs positie. Eén van hen, Younès Belhanda van OGC Nice, valt mogelijk geblesseerd, bleek donderdagavond.

Maar Renard hintte in zijn uitleg ook op de rol als bankzitter waar Ziyech het lastig mee zou hebben.

„Dat is moeilijk voor de speler, maar ook voor de groep en voor de staf. Dan heb ik liever dat hij bij de club blijft.”