Opinie

Juist Geert Wilders neemt zijn kiezers niet serieus

De PVV boekt succes met het idee dat Nederland opknapt van minder moslims. Praat kiezers die deze racistische agenda volgen niet naar de mond, betoogt . Overtuig ze met reële oplossingen.

Hadden we de PVV’ers maar niet weggelachen, kopte NRC op 9 december boven een opiniestuk van rechtsgeleerde Marieke de Hoon. Daarin riep ze lezers op om de „zorgen en oplossingen” van deze mensen „serieus” te nemen. Schrijver A.H.J. Dautzenberg probeerde dat eens in 2010. Hij toog naar Kerkrade – liefst 36,2 procent had daar PVV gestemd – en liet de mensen op straat het gedicht ‘Voor eigen erf’ (1974) van Gerard Reve lezen:

Onze kassiers op de wegen beroofd / Aan ouden van dagen op klaarlichte dag / Hun beursje met spaargeld ontrukt / Onze roomblanke dochters onteerd / Waarheen mijn vaderland / O Nederland ontwaak / Gooi al dat zwarte tuig eruit / Ons land voor ons / Op naar de Blanke Macht!

Een greep uit de reacties: „Op naar de blanke macht? Heb ik geen problemen mee”, „Alles wat het goed doet, mag hier blijven, maar ze moeten wel een meerwaarde hebben”, „Gooi al dat zwarte tuig eruit: ja, ik geef ’m honderd procent gelijk.” Enkelen vonden het gedicht „niet kunnen”. De respons is, ook na zes jaar, schokkend. Vooral omdat het racisme in Dautzenbergs filmpje zo onverholen is.

„Moet ik daarop reageren?”, zei een vrouw. „Ja, ik ben voor Wilders.” Vervolgens liep ze met een smalend gezicht van de camera weg. Mijn interpretatie: omdat ze dondersgoed weet dat het niet door de beugel kan wat Reve schrijft en Wilders zegt. Nee, zei een vriend van mij: ze loopt weg omdat ze geen zin in gezeik heeft. Nou, zoveel gezeik krijg je daar in Nederland niet meer mee. Juist de ‘politieke correctheid’ ligt onder vuur.

Over volksverlakkerij gesproken

Trumps verkiezing deed me inzien dat de witte Amerikaan buiten de grote steden, ongeacht opleidingsniveau, er weinig problemen mee heeft racistisch over te komen. De slagzin Make America Great Again verwees zelfs naar een tijd waarin segregatie beleid was. Donald Trump sluit uit en schoffeert. Geert Wilders evenzo. In reactie op een kijkersvraag van RTL Z – wat als Wilders de verkiezingen wint? – twitterde hij: „Dan wordt Nederland weer van ons.”

De Hoons oproep om na Trump-stemmers ook PVV’ers serieus te nemen is in feite een oproep om racisme serieus te nemen, dat als ‘ideologie’ wit te wassen, in plaats van het te bestrijden als maatschappelijk ongewenst verschijnsel. „Alle moskeeën en islamitische scholen dicht”, prijkt er op het A4-tje dat voor PVV-programma moet doorgaan. De Correspondent wist zijn plannen in een filmpje van vijf minuten te ontkrachten. Veel van wat deze beroepspoliticus (bijna twintig jaar Kamerlid) voorstaat, blijkt politiek onhaalbaar – over volksverlakkerij gesproken. Terwijl de wereld uitgedaagd wordt door complexe problemen, valt Wilders terug op „Willen we meer of minder Marokkanen?”. Die ‘Marokkanen’ zijn Nederlandse staatsburgers. En dat ‘we’ is veel diverser dan hij ons doet geloven. Uitsluiting van een deel van ‘we’ is racisme. Dat is niet de oplossing, maar het probléém.

De uitleg van De Correspondent. (Tekst gaat verder onder video)

Natuurlijk, je kunt op Wilders stemmen omdat hij voor betere ouderenzorg en tegen verlaging van uitkeringen is. De situatie voor minderbedeelden is hier inderdaad schrijnend. Van de niet-westerse minderjarige kinderen groeit een derde op in een gezin met een laag inkomen. Dat aandeel is viermaal zo hoog als onder autochtone kinderen, aldus het CBS. 1 op de 8 kinderen loopt risico op armoede, gedefinieerd als ‘onvoldoende middelen om een minimaal consumptieniveau te kunnen bereiken’. Allochtone kinderen van de vierde generatie (!) hebben een taalachterstand ten opzichte van autochtone leeftijdsgenoten. Ja, de zorgen over deze problemen zijn terecht. En het valt de PvdA aan te rekenen dat kiezers daarin heil verwachten van een partij die ‘de allochtonen’ daar de schuld van geeft. Maar moeten we de PVV’er serieus nemen die zijn problemen afschuift op mensen met een migratieachtergrond?

Minder primitief, minder wreed, minder vernederend

Er wonen in Nederland meer dan een miljoen moslims. Als die allemaal zo verschrikkelijk zijn als Wilders ons doet geloven, dan staat het land van Den Helder tot Maastricht in brand. Dat is niet zo. Moslims willen wat de PVV’ers willen: rust, solidariteit en een fijne toekomst voor hun kinderen.

Islam en christendom zijn niet in oorlog, laat staan ‘Nederlanders’ en ‘Marokkanen’. Wat we zien is een kloof tussen haves en have nots. In de versoberde welvaartsstaat raken steeds meer mensen achterop. Het probleem is niet migratie, integratie of religie. Het probleem is de onwil een breed ‘wij’ te vormen. Een ‘wij’ dat tot oplossingen komt. Dat zoiets mogelijk is, liet Bernie Sanders in de VS zien. Die wist mensen uit alle lagen van de bevolking aan zich te binden. In Nederland is Hugo Borst een voorbeeld: met een simpel pamflet voor betere ouderenzorg wist ook hij mensen van links tot rechts aan zich te binden. Dat is een ‘wij’ waar we verder mee kunnen. Niet het ‘wij’ van Wilders dat met angst gevoed wordt.

Politiek is draagvlak vinden voor waarden. Wat de beste waarden zijn, is een lastige vraag om te beantwoorden. Filosoof Richard Rorty opperde daarom te kiezen voor waarden die minder primitief zijn, minder wreedheid in zich hebben en minder vernedering teweegbrengen dan andere waarden.

Geert Wilders voorkomt met zijn politiek geen aanslagen, maar werkt ze in de hand. Hij neemt de zorgen van zijn kiezers niet weg, maar vergroot ze. Als er iemand is die zijn kiezers niet serieus neemt is het dus Wilders zelf.