Ierland wil die 13 miljard van Apple niet

Belasting

Ierland stapt naar het Europese Hof. Brussel snapt niets van haar gunstige fiscale regime voor multinationals, zegt Dublin.

Een protest in Dublin tegen het soepele belastingregime voor bedrijven als Apple. Foto Clodagh Kilcoyne / Reuters

Ierse ambtenaren kiezen voor bondige repliek. In drie A4’tjes zetten de advocaten van het Ierse ministerie van Financiën maandag uiteen waarom ze in beroep gaan tegen het besluit van eurocommissaris Margrethe Vestager (Mededinging) van afgelopen augustus om Apple te manen 13 miljard euro aan achterstallige belastingen te betalen. De Europese Commissie had 130 pagina’s nodig om te besluiten dat de belastingsafspraken die Apple met de Ieren had illegale staatssteun waren.

Van dat besluit klopt niks, in de ogen van de Ierse advocaten. Punt een: de Europese Commissie begrijpt de feiten en de Ierse wet verkeerd. Punt twee: de Commissie past haar eigen regels voor staatssteun verkeerd toe. Punt drie: de Commissie mengt zich in zaken die de bevoegdheid zijn van een lidstaat. Dus: Ierland stapt naar het Europees Hof van Justitie in de hoop de beslissing van tafel te vegen en zo de reputatie als gunstige Europese vestigingsplaats voor Amerikaanse bedrijven intact te houden.

Ierse belastingdienst

De miljardenzaak draait in de kern om twee dagen: 29 januari 1991 en 23 mei 2007. Op die dagen besloot de Ierse belastingdienst hoe Apple moest berekenen hoeveel vennootschapsbelasting af te dragen. De belastingexperts van de Commissie zijn diep in de structuur en bedrijfsvoering van Apple gedoken en komen tot de conclusie dat het Amerikaanse bedrijf de zaken verdraait en dat de Ieren dit toestonden. Het officiële tarief voor vennootschapsbelasting in Ierland bedraagt 12,5 procent. Maar Apple betaalde zeker geen 12,5 procent over de volle bedrijfswinst (in 2015 bijvoorbeeld 53,4 miljard euro). Volgens de Commissie betaalde Apple over de jaren een effectief belastingpercentage in Ierland van 1 procent.

Onzin, zeggen de Ierse advocaten nu. Apple hield zich keurig aan de Ierse regels, en de Ierse regels houden zich keurig aan de geldende Europese wetten, betogen de advocaten.

Twee rechtsvormen

Een belangrijk meningsverschil tussen Dublin en Brussel betreft de rol van twee rechtsvormen van Apple: Apple Sales International en Apple Operations Europe. De Commissie oordeelt dat deze bedrijven vanuit Ierland miljarden namens Apple verdienden met de verkoop van iPhones, iPads, Macbooks en het leveren van klantenservice. De Commissie oordeelt ook dat Apple de miljardenwinst van deze twee entiteiten drukte door geld over te hevelen naar een zogenaamd hoofdkantoor dat in de ogen van de Commissie niet bestond. Ook maakte Apple miljarden van deze twee bedrijven over van Europa naar de VS om onderzoeks- en ontwikkelingskosten mee te betalen. Als gevolg werd er geen belasting over geïnd.

De Commissie komt tot het volgende rekenvoorbeeld. In 2011, bijvoorbeeld, had Apple Sales International een winst van 16 miljard euro, maar wist via het doorzetten van geldstromen de belastingvoet te drukken tot 50 miljoen euro. Als gevolg betaalde Apple slechts 10 miljoen euro ofwel een effectief belastingspercentage van 0,005 procent aan de Ierse staat.

Groot belang

De Ierse advocaten beweren dat de Europese ambtenaren de rol van de twee Europese entiteiten van Apple overschatten. De werkelijke besluiten werden in de VS genomen. Daarom is het terecht dat de winsten van Ierland naar de VS gestuurd werden.

Voor Ierland is de zaak van groot belang. Zowel het Verenigd Koninkrijk als de VS willen de vennootschapsbelasting verlagen om bedrijven te lokken. Zo komt het Ierse model onder druk. De zaak was politiek gemotiveerd: de Commissie wilde stunten en mikte haar pijlen op een bedrijf dat voor maximale impact zou zorgen, zei de minister van Financiën. Vol vertrouwen ziet premier Enda Kenny het beroep tegemoet. Kenny: „Dit is een zaak waar ik geen excuses voor ga aanbieden.”