Geweld barst los in Congo nu Kabila niet wil vertrekken

Geweervuur Slechts 7 procent van de Congolezen steunt president Kabila. Hoe krijgen ze hem weg?

In de oostelijke stad Goma patrouilleerde gisteren de politie. Er werd gevreesd voor onlusten. Foto AFP / Griff Tapper

Rond het verlopen van het mandaat van president Joseph Kabila om middernacht, zijn op verscheidene plaatsen in Congo onlusten uitgebroken. Etienne Tshisekedi, de belangrijkste oppositieleider, noemde vanochtend het aanblijven van Kabila hoogverraad. Hij riep zijn aanhangers op alert te blijven voor oproepen tot betogingen.

De hoofdstad Kinshasa was gisteren goeddeels verlaten. Wel waren het leger en de politie aanwezig, die wegversperringen hadden opgeworpen. Dat was ook het geval in de steden Lubumbashi, Kisangani, Mbuji Mayi en Goma.

Volgens het bureau van mensenrechten van de Verenigde Naties in Kinshasa werden in het hele land meer dan honderd activisten gearresteerd. Groepjes jongeren zwaaiden met de rode kaart: voor hen is vanaf vandaag Kabila geen president meer. De overheid sloot een deel van de sociale media, waarmee activisten oproepen tot demonstraties. Bij de universiteit van de hoofdstad en in buitenwijken van de oostelijke stad Goma vonden ondanks het verbod toch betogingen plaats.

Vijf minuten voor middernacht werden 17 extra ministers benoemd, waarmee het kabinet nu 65 ministers telt. Dat zal de oppositie tegen Kabila niet plezieren, want de oppositiepartijen eisen een interim-regering geleid door een nieuwe president. De partij UPDS wil een interim-regering voor één jaar, geleid door haar veterane leider Etienne Tshisekedi.

Katholieke kerk

Direct na de bekendmaking van het nieuwe kabinet werd in acht woonwijken van Kinshasa geweervuur gehoord. Ook in de zuidelijke stad Lubumbashi is het onrustig en in de oostelijke stad Beni werd een overheidsgebouw bestormd. De nacht ervoor hadden in het oosten militiestrijders de stad Butembo aangevallen, waarbij één VN-soldaat, een politieagent en enkele strijders om het leven kwamen.

De toekomst van Congo is nu, mede door een diepe sociale misère, onzeker geworden. In de politieke chaos die hij heeft gecreëerd, blijft Kabila aan de bal en worstelt hij zich van de ene naar de andere crisis. De repressie boezemt de Congolezen angst in, maar de woede is zo groot dat een kleine vonk een explosie kan teweegbrengen. Bij een recente opiniepeiling kreeg Kabila zeven procent van de stemmen. Winnaar in de peiling was Moïse Katumbi, voormalig gouverneur van de zuidelijke provincie Katanga en eigenaar van de succesvolle voetbalclub TP Mazembe. Katumbi ontvluchtte eerder dit jaar het land.

Tekst gaat verder na de video:

Mogelijk kan de katholieke kerk nog een oplossing bedenken. Dertig van de tachtig miljoen Congolezen zijn katholiek en de kerk speelt ook een voorname sociale rol door bijvoorbeeld de onderwijssector te steunen. De kerk weigerde in 2011 de gefraudeerde verkiezingszege van Kabila te erkennen. Toen Kabila eerder dit jaar de paus bezocht, werd hij niet op de gebruikelijke manier als staatshoofd ontvangen. Kabila gaat sindsdien naar een protestante kerk. Door de kerk geleide besprekingen tussen regering en oppositie worden morgen hervat. Dat overleg zit vast, beide partijen houden stug vast aan hun standpunten.