Dus toch maar weer op kunstgras? SC Erica weet ‘t nog niet zo zeker

Voetbal

Volgens het RIVM is spelen op rubbergranulaatkorrels veilig. De KNVB is tevreden met het rapport. Maar niet alle clubs zijn er gerust op.

Foto Gino Kleisen

De Drentse sportclub Erica nam in oktober het zekere voor het onzekere: geen voetbal op kunstgras tot bekend is wat de gezondheidsrisico’s zijn. Dinsdag maakte het RIVM bekend dat het spelen op de rubbergranulaatkorrels veilig is. Voetbalt sc Erica na de winterstop weer op kunstgras?

Dat is nog onzeker, zegt voorzitter Patrick de Jonge. „De risico’s zijn verwaarloosbaar, schrijft het RIVM. Dat betekent niet dat ze er niet zijn. We zullen met het bestuur, onze leden en de gemeente overleggen over wat we nu doen. Gelukkig hebben we nog een paar weken.”

Voetbalclubs met kunstgras hebben uitgekeken naar het rapport van het RIVM. Dat deed onderzoek naar aanleiding van de maatschappelijke bezorgdheid na een uitzending van actualiteitenprogramma Zembla in oktober. Wetenschappers stelden daarin dat onvoldoende onderzoek is gedaan naar de risico’s van rubbergranulaatkorrels, die op meer dan 2.000 Nederlandse velden liggen. Die bevatten chemische stoffen, waaronder polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s).

Veel clubs zijn op hun kunstgras blijven spelen. Een deel heeft in afwachting van het rapport de jeugd teams of de doelmannen niet meer op kunstgras laten trainen, of stelde lange broeken en shirts met lange mouwen verplicht. Andere clubs gebruikten het kunstgras helemaal niet meer. Ook lieten sommige verenigingen eigen onderzoek verrichten naar hun veld.

KNVB: ‘Sein staat op veilig’

„De KNVB verwachtte duidelijke taal van het RIVM en die is nu gegeven”, schreef de Nederlandse voetbalbond dinsdag. „De onzekerheid die er was om te voetballen op kunstgras met rubbergranulaat, is daarmee weg. Voetballers, ouders, clubs en KNVB kunnen nu verder. Het sein staat op veilig.”

Maar niet iedereen in het amateurvoetbal is daar gerust op. Voorzitters van clubs met wie NRC sprak, zien het anders dan de voetbalbond. De teneur van een rondgang: we hoopten op uitsluitsel, maar hebben dat niet gekregen.

„De onderzoekers houden een slag om de arm”, zegt voorzitter Ad Westerhof van het Amsterdamse AFC. Dat heeft vier kunstgrasvelden en twee natuurvelden en „kon bijna niet anders” dan blijven spelen op de rubberkorrels. „Het RIVM zegt: het is veilig, maar de normen moeten worden bijgesteld. Dat vinden we onbevredigend en teleurstellend.”

Voorzitter De Jonge van sc Erica is verrast. „Voor mij is het nu niet waterdicht dat het ongevaarlijk is op het kunstgras te spelen. Uit de eerste reacties van ouders binnen de club maak ik op dat ook zij niet overtuigd zijn. Ik kan niet nog niet zeggen hoe we met het rapport omgaan.”

Industriële norm voor de F-jes

Enkele bestuurders struikelen over de norm voor chemische stoffen in de rubberkorrels, waaraan de velden ruimschoots voldoen. „Wij vinden het vreemd dat een industriële norm wordt gehanteerd, terwijl je over sportende kinderen praat”, zegt voorzitter Bert van der Meijden van vv Maarssen. „Dat zou een consumentennorm moeten zijn.” Die waarden liggen 100 tot 1.000 keer lager.

Het RIVM adviseert de normen terug te brengen naar een waarde die dichter in de buurt ligt van die voor consumentenproducten. In februari komt de Europese autoriteit ECHA met een advies daarover.

Maarssen was een van de clubs die het kunstgras sloot en liet onderzoeken. Dat deed het Duitse keuringsinstituut TüV. Van der Meijden: „Van de acht belangrijke PAK’s werd de consumentennorm bij zes overschreden met een factor zeven of acht. Dat vinden wij niet iets om risico mee te nemen.”

Ook AFC – dat over enkele jaren een nieuw sportpark heeft met een ander type kunstgras – heeft eigen onderzoek laten uitvoeren, onder meer door het Duitse Bureau Veritas. Ook in Amsterdam lagen de concentraties PAK’s boven de norm voor consumentenproducten, maar ruim binnen de geldende norm. „Het is prettig dat het niet levensgevaarlijk is om er op te lopen, maar er is wel iets aan de hand.”

Vv Maarssen wil ledenenquête

Het bestuur van Maarssen wil een enquête houden onder de leden over het voetballen op kunstgras, en dan voor overleg naar de gemeente. Van der Meijden bezocht onlangs een voetbalvakbeurs in Gorinchem en kwam voldoende alternatieven tegen voor rubberkorrels, zoals kurk. „Maar we hebben als club niet de financiële middelen om het hele veld te vervangen.”

Dat probleem zullen meer bezorgde clubs en gemeenten hebben. Het vernieuwen van de toplaag van het kunstgras kost tienduizenden euro’s, het volledig vervangen van het veld tonnen. Het RIVM stelt dat het vervangen van de velden niet nodig is. RIVM-directeur Els van Schie: „Van rubbergranulaat weten we dat het veilig is om op te sporten, van andere korrels weten we dat niet zeker.”