Diplomatieke ruzie tussen China en Noorwegen beslecht

De relatie tussen China en Noorwegen raakte zwaar bekoeld nadat in 2010 de Nobelprijs voor de vrede werd toegekend aan een Chinese dissident.

De Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi spreekt met zijn Noorse collega Borge Brende in Beijing over het opnieuw aanhalen van de diplomatieke banden. Foto Zhang Ling/AP

Noorwegen mag van China na zes jaar de diplomatieke en economische strafbank weer verlaten. De ruzie over de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Chinese dissident Liu Xiaobo is maandag officieel bijgelegd. De centrum-rechtse regering in Noorwegen, die van herstel van de relaties met China een prioriteit had gemaakt, zegt ,,groot belang te hechten aan de kernbelangen van China’’.

Hoewel de Noorse regering geen rol speelt in de toekenning van de prijzen door het Nobelprijs-comité hield een zeer boos China in 2010 de regering in Oslo verantwoordelijk voor de prijsuitreiking. Een jaar eerder was de Beijingse literatuur-criticus Liu tot 11 jaar cel veroordeeld wegens de publicatie van een pleidooi voor democratische hervormingen.

De relaties werden onmiddellijk bevroren, het handelsverkeer werd stilgelegd en er kwam geen Noorse minister China meer in. Dat was een klap voor de grote Noorse visindustrie en de financiële sector. China eiste op hoge toon dat Noorwegen spijt zou betuigen. Op die eis is de Noorse regering niet ingegaan, maar wel wordt erkend dat de kwestie in China heel gevoelig ligt.

Ook wordt groot respect betuigd voor het Chinese sociale en politieke systeem en de ontwikkeling die China doormaakt én worden de aanspraken van China op Tibet en op de eilanden in de Zuid-Chinese Zee erkend. En in tegenstelling tot de aankomende Amerikaanse president Trump onderschrijft Noorwegen, net als Nederland, Duitsland en Frankrijk overigens, de aanspraken van China op het de facto onafhankelijke, democratische Taiwan.

Tijdens de lange, gedetailleerde onderhandelingen over normalisering van de betrekkingen zag de Noorse regering doelbewust af van een ontmoeting met de dalai lama, de Tibetaanse geestelijke leider. Noorse en Chinese exportondernemingen reageerden dinsdag zeer tevreden over de hervatting van de relaties en het plan om volgend jaar een Chinees-Noors vrijhandelsverdrag te sluiten.

Vooral de Noorse exporteurs van zalm juichten. Zij verwachten dat hun exporten naar veel visetend China spectaculair zullen stijgen. Mensenrechtenorganisaties reageerden kritischer.