Zsa Zsa: beroemd omdat ze beroemd was

Zsa Zsa Gabor (1917-2016)

Ze was het oertype van de ‘celebrity’. Zoals Kim nu het boegbeeld van de Kardashians is, zo was zij dat van de Gabors, een ietwat louche nouveau riche-dynastie uit Hongarije.

De zondag op 99-jarige leeftijd aan een hartaanval overleden Zsa Zsa overleefde haar iets minder beroemde zussen Eva en Magda. Ze acteerde in ruim zeventig films en series, maar wordt vooral herinnerd om haar talloze tv-optredens, roddels, affaires, schandaaltjes.

Want haar grote rol was Zsa Zsa: een platinablonde diva die altijd te laat kwam en zo haar entree des te grandiozer maakte. Met kushandjes, „dahlink!” en „sveetheart” in vet Oost-Europees accent. In een wolk van Chanel No 5, roze nerts, zwart fluweel, rinkelende diamanten. En in haar kielzog een roedel dwerghondjes en onder Harrods-tassen kreunende assistenten.

Zsa Zsa Gabor werd geboren in Boedapest in 1917, maar niets is zeker: het gezegde luidde dat je de leeftijd van een Gabor slechts kan aflezen aan de ringen in hun tandvlees.

Zsa Zsa was de middelste dochter van Vilmo, een rijke, tot het katholicisme bekeerde joodse diamanthandelaar. Hij doopte haar Sarí; de bijnaam Zsa Zsa kreeg ze als baby. Na te zijn opgevoed op een Zwitserse kostschool, beleefde ze een affaire met een Turkse diplomaat en was ze Miss Hongarije voordat tenor Richard Tauber haar in 1936 ontdekte. Ze werd gecast in de rol van soubrette, die een ondeugende flirt en hartsvriendin van de deugdzame heldin is in operettes. Ze bleef die rol spelen.

Vanuit Zwitserland volgde ze in 1941 haar jongere zuster Eva naar Hollywood: oudere zus Magda, moeder Jolie en vader Vilmo volgden in 1945. Eva was de betere actrice, maar haar rol van Lisa Douglas in hitserie Green Acres (1965-1971) was in feite een pastiche op Zsa Zsa zelf. Als actrice schitterde Zsa Zsa in B-films (Queen of Outer Space) en bijrollen (Touch of Evil); een recensent typeerde haar als „bad enough to be brilliant”.

Maar acteren was bijzaak, Zsa Zsa was een persoonlijkheid die altijd zichzelf speelde en na 1960 dat imago uitvergrootte in bestsellers met titels als Zsa Zsa’s Complete Guide to Men.

Ze was een seriële bruid, achtenhalf maal getrouwd – haar eendaags huwelijk met Felipe de Alba sloot ze „voor de grap” op zee – met steenrijke echtgenoten, zoals hotelmagnaat Conrad Hilton. „Ik ben een geweldige huishoudster”, zei ze daarover. „Bij elke scheiding hou ik het huis.”

Ook waren er talloze tabloidaffaires met playboys en beroemdheden als Frank Sinatra, Richard Burton en Sean Connery. De Britse acteur George Sanders noemde ze haar grote liefde. Hun huwelijk van 1949-1954 was berucht om Sanders’ jaloerse geweld: op huwelijksreis hing hij Zsa Zsa al aan haar jurk buiten het raam. Na de scheiding trouwde Sanders, mogelijk uit wraak, met zuster Magda.

Zsa Zsa wisselde extreme openhartigheid en gulheid af met fabeltjes, roddel en kleine zwendel. Was het echt waar dat ze was ontmaagd door de Turkse vader des vaderlands Kemal Atatürk en een affaire had met de Amerikaanse president Richard Nixon („In alle opzichten groots”)? Wie weet; Zsa Zsa beweerde het. En ontkende het een week later. Haar werd alles vergeven.

Ook op gevorderde leeftijd bleef Zsa Zsa Gabor de tabloids voeren. Zo kreeg ze in 1989 72 uur celstraf en 120 uur werkstraf wegens mishandeling van een verkeersagent, die haar betrapte met open wodkafles in haar Rolls-Royce. Gestapo-tactieken van een jaloerse kleinburger, riep ze met tranen van woede: de rechter zag het anders.

Toen in de 21ste eeuw haar gezondheid het liet afweten, kwamen de schandalen uit haar omgeving. In 2002 belandde Zsa Zsa in een rolstoel na een verkeersongeluk, drie jaar later overleed ze bijna aan een beroerte. Terwijl zij kwakkelde met beenamputatie, heupimplantaat en longinfectie kibbelden haar dochter, de in 2015 overleden Francesca Hilton, en laatste echtgenoot, de zo’n 25 jaar jongere avonturier Frédéric von Anhalt, rond haar ziektebed: voor de rechter betichtten ze elkaar van parasiteren. Zelf werd Frédéric in 2007 naakt op straat aangetroffen, beroofd en ontkleed door een lesbische straatbende, naar hij beweerde. Het werd wat rustiger toen Zsa Zsa’s fortuin met zo’n 10 miljoen dollar slonk dankzij zwendelaar Bernie Madoff.

Een levenseinde in mineur voor een diva die door haar ‘grote liefde’ George Sanders „de minst begrepen vrouw van onze tijd” werd genoemd. Zsa Zsa, stelde hij, was de vamp die Marilyn Monroe tegen haar zin moest spelen: onschuldig in haar ongeremdheid, gek op aandacht, totaal egocentrisch. „Zsa Zsa liet haar vitaliteit en instincten altijd de vrije loop, zonder enige berekening.” Ze zou een geweldige reality tv-ster zijn geweest.

    • Coen van Zwol