‘Vergeet Aleppo niet’, riep hij na zijn schot

Moord op Russische ambassadeur

De Russische ambassadeur speelde een grote rol bij de recente toenadering tussen Turkije en Rusland.

De schutter in Ankara, een ex-agent, net na zijn daad. Foto Burhan Ozbilici/AP

De Russische ambassadeur in Turkije, Andrej Karlov, is maandag doodgeschoten toen hij sprak bij de opening van een fototentoonstelling in Ankara. Rusland en Turkije spraken van een „terroristische daad”. Volgens de Turkse zender NTV zijn zeker drie anderen gewond geraakt.

Op videobeelden van de aanslag op sociale media is te zien hoe Karlov wordt neergeschoten. Hij is nog aan het woord als een gladgeschoren man in een zwart pak achter hem begint te schieten. De schutter schreeuwt: „Allahu akbar [God is groot]. Vergeet Aleppo niet! Vergeet Syrië niet! Jullie zullen alleen veilig zijn als onze steden veilig zijn.”

Vervolgens richt hij zijn pistool op het publiek, dat buiten beeld staat. „Ga terug! Ga terug”, schreeuwt hij in het Turks, terwijl hij met zijn wapen zwaait. „Alleen de dood kan me hier wegkrijgen. Iedereen die heeft deelgenomen aan deze onderdrukking zal er ooit voor moeten boeten.”

Na de aanslag zijn nog enkele schoten gehoord in het Centrum voor Hedendaagse Kunst in Ankara. De tentoonstelling Rusland door Turkse ogen is gesponsord door de Russische ambassade. De dader sloeg enkele foto’s kapot.

De schutter kwam niet veel later om het leven bij een schotenwisseling met de militaire politie. Het Turkse ministerie van Binnenlandse Zaken identificeerde hem als Mevlut Mert Altintas, een 22-jarige man uit de Zuid-Turkse stad Aydin. Hij werkte de afgelopen jaren voor de oproerpolitie in Ankara. Bewakers van de galerie verklaarden dat hij met zijn politie-ID naar binnen is gekomen.

Verband met val Aleppo

Na de aanslag stelden de Turkse autoriteiten een tijdelijk mediaverbod in. Dat houdt in dat binnenlandse en buitenlandse media in Turkije alleen verslag mogen doen van officiële overheidsverklaringen. De toegang tot Facebook, Twitter en andere sociale media werd geblokkeerd.

De moord houdt waarschijnlijk verband met de val van Aleppo. Turkije herbergt ongeveer drie miljoen Syrische vluchtelingen. Velen komen uit Noord-Syrië en identificeren zich met de opstandelingen die vechten tegen het regime van president Assad.

Nu de rebellen zijn verdreven uit Oost-Aleppo lopen de emoties hoog op in Turkije, niet alleen bij de Syrische vluchtelingen maar ook bij veel Turken die sympathiseren met de rebellen. De woede richt zich onder meer tegen Rusland, vanwege de militaire steun van het land aan het Syrische regime. Russische bombardementen speelden een belangrijke rol bij de val van Aleppo. Afgelopen dagen waren er demonstraties voor het Russische consulaat in Istanbul en bij de ambassade in Ankara.

De Turkse president Erdogan sprak maandag telefonisch met zijn ambtgenoot Poetin. Op tv zei hij dat de Turks-Russische relatie belangrijk blijft voor de regio en dat wie deze band wil schaden, niet zal slagen.

De betrekkingen tussen de twee landen liepen zware averij op toen Turkije in 2015 een Russisch gevechtsvliegtuig uit de lucht schoot. Enkele maanden geleden is de ruzie bijgelegd. Bij deze toenadering speelde ambassadeur Karlov een belangrijke rol. En mede dankzij zijn bemiddeling werkten Rusland en Turkije vorige week samen bij de evacuatie van burgers uit Aleppo – ook al steunen ze verschillende partijen in het conflict.

Vooralsnog lijkt de moord de toenadering niet te kunnen torpederen. Volgens het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken werpt de aanslag „geen schaduw” over de relatie tussen Turkije en Rusland. Deze week treffen de ministers van Defensie van Rusland, Iran en Turkije elkaar in Moskou om te praten over de toekomst van Syrie. Die ontmoeting gaat gewoon door, aldus een prominente Russische parlementarier.

    • Toon Beemsterboer