Recensie

Rap bloeit misschien wel als nooit tevoren

Hiphop

Drie nieuwe, Amerikaanse albums tonen de veelzijdigheid van hiphop aan. Voor elke smaak is er inmiddels een subgenre.

Rapper J.Cole drie maanden geleden in Las Vegas. Foto Brian Feinzimer/Wire Images

Niet alleen in Nederland maakt hiphop een renaissance door, ook in moederland Amerika bloeit rap als misschien wel nooit tevoren. Dankzij de nieuwe lichting geluidsvorsers (Kanye West, Danny Brown) en vasthoudende veteranen (Common, A Tribe Called Quest) kreeg rap dit jaar weer meer bijval, en is er langzamerhand voor elke smaak een subgenre. Van de kale ritmes in ‘trap’, bij bijvoorbeeld Travis Scott, tot de warme jazzblazers bij Kendrick Lamar, tot de streng gearticuleerde boodschap van Common. De herleving van hiphop hangt deels samen met de aandacht voor ‘black’ zelfbewustzijn, zoals ook spreekt uit de titel van Commons recente album: Black America Again. Bij andere rappers zijn de teksten divers: persoonlijk, maatschappelijk of beschrijvend. Het geweld ligt op straat of woekert inwendig, blijkt uit de nummers op Atrocity Exhibition, het vierde album van Danny Brown, afkomstig uit Detroit. Op dit album vallen vorm en inhoud samen, door de gemene stem van Brown die zijn verhalen over ruzie en paranoia, als een Johnny Rotten van de rap, in de microfoon sneert. Ook de muziek klinkt onherbergzaam, met stekelige accenten en spookachtige echo’s. Soms driftig en opzwepend, soms intuïtief en ongrijpbaar, met Browns zang steeds als koortsachtig baken.

J.Cole, de rapper uit North-Carolina, is gemoedelijker: rap wisselt af met zang, de muziek is vloeiend en melodieus. Ook de inhoud varieert: er zijn de huiselijke taferelen (Cole is onlangs getrouwd) van ‘Foldin Clothes', en er is verontwaardiging over het gemakzuchtig ‘profileren’ dat hij meemaakt, te horen in het onderkoelde ‘Neighbors’. Cole heeft een aangenaam lome rapstijl, maar is op zijn best als hij plotseling overstapt op teder klinkende zanglijnen. Dat gebeurt bij de elegante loopjes van piano en contrabas, in ‘Ville Mentality', een van de hoogtepunten op zijn pas verschenen 4 Your Eyez Only. In andere nummers koos Cole voor het organische geluid van bas, gitaar en keyboards, waar een overstuurde basgitaar of rafelige drumpartij voor extra pit mag zorgen.

Childish Gambino – echte naam Donald Glover – uit Los Angeles is bekend als acteur en rapper, maar op zijn nieuwe album komt er geen rap meer aan te pas. Op Awaken, My Love, omarmt Childish Gambino een ruig soort funk, die doet denken aan de jaren zeventig-bands Funkadelic en Sly & Family Stone. Het resultaat is een psychedelisch mengsel waarin de gitaar ruig uitbarst, het keyboard suist en zijn stem jammert. Dat klinkt niet altijd soepel, en Gambino’s stem is nogal geknepen. Maar het nummer ‘Riot', bijvoorbeeld, biedt een duizelingwekkende mix van spacegeluiden en funky gitaarriffs, waarbij Gambino losbarst in mooi bronstige brulzang. In rap en daarbuiten, is nog genoeg terrein te verkennen.

    • Hester Carvalho