Column

Madonna en Patti: hoe eerlijkheid gracieus triomfeert

Voorname popvrouwen Madonna en Patti Smith legden hun hart op tafel. Amanda Kuyper werd geraakt door hun kwetsbaarheid.

Twee voorname popvrouwen lieten zich afgelopen week horen. Madonna toen ze de prijs voor ‘Vrouw van het Jaar’ bij het Billboard Women in Music Event ontving. Patti Smith nadat ze zong - en vastliep - op de Nobelprijsceremonie. Hun beider kwetsbaarheid trof me.

Voor haar dankwoord positioneerde de 58-jarige Madonna zich ‘stevig’ achter de microfoon. Benen wijd, de microfoonstandaard er uitdagend tussen. Het grapje dat volgde was geen verrassing, maar vervolgens stak ze van wal, directer dan ooit, en bloedernstig. ,,Ik sta hier als een vloermat. O, ik bedoel een vrouwelijke entertainer. Dank u voor de erkenning om mijn 34-jarige carrière door te zetten in het licht van schaamteloos seksisme, misogynie, pesterij en ongenadig misbruik.”

Bam.

Vanaf het begin was duidelijk dat de ‘Vrouw van het Jaar’ zich niet zou inhouden. Onthutsend eerlijk blikte terug op haar leven. Hoe ze als jonge vrouw in New York was misbruikt. Hoe ze er achter kwam dat vrouwen zéker niet dezelfde vrijheden hebben als een man. „Er zijn geen regels wanneer je een man bent. Als je een vrouw bent, moet je de regels van het spel volgen. Wees mooi en sexy, maar gedraag je niet te slim; heb geen mening.” Over ouder worden in de muziek. („Word nooit ouder. Dat is een zonde. Je zult bekritiseerd worden en zeker nooit meer gedraaid worden op de radio”). De eigengereide artieste was overeind gebleven en ondanks de felle kritiek blijven staan voor haar seksualiteit. Madonna was emotioneel, en het publiek met haar.

Ook de grijze, langharige Patti Smith etaleerde kracht. Op de Nobel-ceremonie zou de 69-jarige artieste aanvankelijk een eigen lied zingen. Maar toen Bob Dylan weigerde zijn prijs voor Literatuur zelf in ontvangst te komen nemen, nam Smith in Stockholm de honneurs waar, met ja, een Dylan-klassieker. Onder de indruk van de plechtige sfeer achter het Nobelprijskansel, benamen zenuwen haar echter de woorden van A Hard Rain’s A-Gonna Fall. „Excuses”, stamelde ze, en begon maar opnieuw.

Haar schaamte over de publieke afgang was voelbaar. Bewonderenswaardig was dan ook hoe snel Smith dat heeft weten om te zetten. In een essay voor The New York Times beschreef ze in poëtische termen hoe ze naar de dag had toegeleefd, de tekst als geen ander wist, haar bewondering voor Dylan groot was, en wat ze voelde bij „de vernederende steek van mislukking”.

Ze legde haar hart op tafel en herwon, net als Madonna, met haar oprechte biecht haar grip. Een gracieuze triomf.