Column

Iran juicht, maar zijn vijanden wachten op hun kans

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Bij overleg over het nucleair akkoord in 2015 wordt de Iraanse vlag weggedragen. Foto Carlos Barria/Reuters

Het gejuich in de Iraanse top over de bevrijding (voor anderen: val) van de laatste rebellenbolwerken in Aleppo was zo oorverdovend dat je het maar nét niet hier kon horen. Bij wijze van spreken dan. De vrijdagpredikers vierden feest en generaal Hossein Salami, een van de hoogste Iraanse generaals, zei dat Aleppo „de nederlaag betekent van de wereldarrogantie”. Dat is Iraans voor ‘Amerika en de zijnen’. Hij pakte ook nog even Bahrein en Jemen mee, waar eveneens de vijanden van de islam (= Iran) zullen worden verslagen. En de militaire adviseur van opperste leider ayatollah Khamenei wilde wél even kwijt dat Assads regime zonder Iraanse hulp nooit zo ver was gekomen.

Maar ik zeg: pas maar op ayatollah! Bondgenoot Assad beheerst niet meer dan een derde deel van zijn land, al liggen daar wel alle belangrijke steden in. Dat beheersen is bovendien strikt nominaal: zonder uw steun en die van Rusland stort zijn regime metéén in elkaar. En ja, de invloed van Iran in de regio neemt hand over hand toe. Maar tegelijk is de afkeer van Iran binnen die regio navenant gegroeid. En ook daarbuiten trekken onweerswolken samen.

Trump dus. Ik schreef hier een tijdje geleden dat pas iets zinnigs kon worden gezegd over Trumps koers als president jegens Iran wanneer duidelijk werd wie zijn uitvoerders zouden worden. Die zijn inmiddels heel slecht nieuws voor Teheran. Er wordt veel geschreven over de miljardairs-zakenlieden die hij om zich heen verzamelt, maar ik tel liever hoeveel echte Iranhaters hij in zijn directe entourage heeft benoemd. Generaal Flynn natuurlijk, de komende nationale veiligheidsadviseur: „Regime change in Iran is de beste manier om zijn kernwapenprogramma te stoppen”. Of generaal Mattis, de beoogde minister van Defensie: „De drie grootste gevaren voor de VS zijn Iran, Iran en Iran”. Mike Pompeo, die CIA-directeur moet worden: het nucleaire akkoord „versterkt een Iraans regime dat erop is gebeten Amerika te vernietigen”.

Dat laatste hoort het Iraanse leiderschap graag: Amerika vernietigen! Erkenning! Zie je wel, zo machtig zijn wij! Terwijl Iran qua defensiebudget (Nederland ongeveer) en militaire hardware mondiaal gezien maar een marginale militaire macht is. En geen kernbom heeft, dankzij het nucleair akkoord.

Het is linke soep die daar in Washington wordt gekookt. Trump heeft gezegd geen regime changer te zijn. Maar een incident in de Golf dat nu snel wordt gesust, kan straks makkelijk tot gewapend conflict worden opgeklopt met generaal Mattis in het Pentagon. Iran heeft natuurlijk Rusland als verzekering. Voorlopig is doorslaggevend dat Rusland Irans mankracht en verdere steun nodig heeft om Assad aan het bewind te houden. Voor Trump zal het daarom lastig zijn Poetin te bevrienden en tegelijk met het Iraanse regime af te rekenen. Maar zijn de Russen te vertrouwen?

Ayatollah, ik herhaal: pas op. Bedenk ook: de Saoediërs en al uw andere vijanden (die overigens geen kik hebben gegeven over de verdrijving van hun rebellenvrienden uit Aleppo) wachten op de eerste kans om u onderuit te trappen.