Gedragen door een frisdrankconcern stoomt RB Leipzig op. Tegen alle tradities in

Red Bull Leipzig

RB Leipzig wordt door veel Duitsers gehaat, de voetbalclub van Red Bull staat voor geld en commercie. Maar in Leipzig zijn ze trots op het sportieve succes.

Foto Picture Alliance

Dit voorjaar klonk het nog overmoedig, lachwekkend zelfs. Een nieuwkomer in het Duitse voetbal die meteen het grote Bayern München in het vizier neemt. „Trek de Beiers hun Lederhosen uit”, scandeerden feestende supporters van RB Leipzig in mei. Ze werden aangevuurd door spelers die in een open dubbeldekker een rijtoer door de stad maakten, om te vieren dat het gelukt was de Bundesliga te bereiken. Voor het eerst in negen jaar kon er weer een club uit het voormalige Oost-Duitsland meespelen in de hoogste divisie.

Inmiddels lacht niemand meer om de grote ambities van de jonge club, die in 2009 werd opgericht door Red Bull, de Oostenrijkse producent van het gelijknamige energiedrankje. Tot ieders verrassing wist de ploeg door te stoten naar de top. Woensdag staat RB Leipzig in München tegenover Bayern: de nummer twee tegen de nummer één op de ranglijst. Gespannen vraagt Duitsland zich af of de hegemonie van Bayern doorbroken kan worden door deze brutale club die alles anders doet.

Haat en minachting

Omstreden was RB Leipzig al vanaf het begin. Geminacht en gehaat zelfs. Ook in de eigen stad, ook in de eigen deelstaat Saksen. Dit was geen voetbalclub die een grote sponsor in de arm nam, hier was het andersom. Een groot bedrijf dat uit het niets een club opricht, en er schijnbaar onbeperkt geld in pompt. Hier stelde de commercie zich vierkant tegenover de traditie. „De traditionele verenigingen vonden dat onrechtvaardig”, zegt Ullrich Kroemer, auteur van het deze zomer verschenen boek RB Leipzig – Aufstieg ohne Grenzen.

„Dat ‘Opmars zonder grenzen’ bedoelde ik zowel in financiële als in sportieve zin”, legt Kroemer uit. „Maar dat ze het zó snel, zó ver zouden schoppen, dat heeft ook mij verrast. Nu komt zelfs de Champions League in zicht. Het succes van de club heeft het zelfvertrouwen van de hele stad goed gedaan. Leipzig heeft haar oude identiteit als sportstad hervonden – en houdt er duizenden arbeidsplaatsen aan over.”

Als RB uit speelt, zitten kroegen met beeldschermen vol enthousiaste supporters. Bij een thuiswedstrijd, zoals zaterdag tegen het Berlijnse Hertha BSC, drommen de supporters al vroeg door de statige buurt bij het stadion. Op de brede trottoirs zijn bij geïmproviseerde stalletjes Glühwein, aardappelsoep en natuurlijk bier en worst te koop.

„Niemand van mijn vrienden is nog voor Lokomotive Leipzig of BSG Chemie”, de traditionele clubs van de stad, vertelt Andreas Hartmann, een gepensioneerde dominee die met zijn vrouw naar het duel met Hertha komt kijken. „Het was de afgelopen jaren alleen al prachtig om mee te maken hoe RB de ene na de andere horde nam, en van de vierde liga in zeven jaar tijd opklom tot waar ze nu zijn. Sinds de tijden van de DDR is Leipzig niet meer zó in de ban van sport geweest.”

Ook media zijn kritisch

De korte, maar veelbewogen geschiedenis van de club was een stormloop tegen het Duitse voetbal-establishment, zegt Ullrich Kroemer. Niet alleen supporters van andere clubs begroetten de nieuwkomer met hoon, uiterst kritisch waren ook de media en bestuurders van de gevestigde verenigingen. „Bij RB wordt gevoetbald om een blikje frisdrank te verkopen”, smaalde de sportief-directeur van Borussia Dortmund onlangs. In Leipzig haalden ze hun schouders op – ze hadden de legendarische club aan het begin van het seizoen al met 1-0 op haar nummer gezet.

Toen Red Bull tien jaar geleden besloot een club te lanceren in een grote Europese voetbalcompetitie, werden als vestigingsplaats Düsseldorf en Mallorca overwogen. Maar in Leipzig stond een stadion leeg, gebouwd voor het WK van 2006. En het concern herkende de honger naar sportief succes in de stad, waar in 1900 de Duitse voetbalbond is opgericht.

Het liefst had men de club Red Bull Leipzig genoemd, zoals Oostenrijk sinds 2005 ook Red Bull Salzburg heeft. Maar in Duitsland mag een club niet naar een sponsor worden genoemd. En zo kwam men uit op de wonderlijke naam RasenBallsport Leipzig. Rasenball is eigenlijk een Duitse term voor tennis op gras, lawn tennis. Maar het was te doen om de afkorting, RB, die samen met de bijnaam Die Roten Bullen, en het logo van twee vooruit stormende stieren, aan Red Bull moet herinneren.

De meeste supporters spreken kortweg over RB – en in het stadion lijkt heel wat meer bier gedronken te worden dan energiedrankjes. Maar voor het eerst zat deze zaterdag Red Bull-topman Dietrich Mateschitz op de tribune. Na afloop van de overtuigende 2-0 zege op Hertha BSC kwam hij de ploeg nog even bedanken in de kleedkamer – in woorden die bewezen dat hij het zakelijke belang altijd in het oog houdt. „Ik ben hier alleen om jullie vleugels te geven”, zei hij, de reclameleus van zijn merk citerend.

Maar de weerstand is aan het wegebben

De weerstand tegen RB is langzaam aan het wegebben, zegt Kroemer. Maar nog altijd wordt de spelersbus soms door supporters van andere clubs de doorgang versperd of met verf bekogeld. In augustus werd bij een bekerduel met Dynamo Dresden een bloederige stierenkop van de tribunes gegooid. En was er een spandoek met de tekst ‘Heel Duitsland haat Die Roten Bullen’.

Soms wordt nog neerbuigend gesproken over ‘die club die ontstaan is op de tekentafel’ of ‘in een reageerbuis’. Maar veel Duitsers waarderen het wel dat RB de voorspelbaarheid van de competitie doorbreekt.

Weerzin vergroot saamhorigheid

In het uitverkochte stadion in Leipzig – met 42.000 plaatsen – kon de stemming bij de trotse fans zaterdag niet stuk. Er werd zelfs gezwaaid met een grote vlag met het portret van een van de grootste Leipzigers aller tijden: Johann Sebastian Bach – met zonnebril.

Voor de Leipzigers geldt dat alle weerzin en kritiek die ze over zich heen hebben gekregen het saamhorigheidsgevoel en de strijdlust alleen maar hebben vergroot, zegt Kroemer. De komende wedstrijden zijn een test voor de club van trainer Ralph Hasenhüttl. Na Bayern staan, als de winterstop voorbij is, Eintracht Frankfurt, TSG Hoffenheim en Borussia Dortmund op het programma. „Daarna weten we wat we echt waard zijn”, aldus sportief directeur Ralf Rangnick.