Rechtse Israëliërs zijn dolgelukkig met Trump

Relatie VS-Israël Met David Friedman benoemt Trump een zeer omstreden ambassadeur in Israël.

Kolonisten bij het gebed in de omstreden nederzetting Amona, op de Westelijke Jordaanoever. Foto Menahem Kahana/AFP

Liberale Joden zijn „erger” dan nazicollaborateurs. De Westelijke Jordaanoever moet door Israël geannexeerd worden. En de Amerikaanse ambassade moet van Tel Aviv naar Jeruzalem.

Vrijdag kondigde Donald Trump de benoeming aan van David Friedman tot zijn nieuwe ambassadeur in Israël. Wie nog twijfelde over wat de aanstaande president met Israël en Palestina van plan is, doet er goed aan bovenstaande uitspraken van zijn beoogde gezant tot zich te nemen. Met Friedman, jarenlang zijn faillissementsadvocaat, kiest Trump voor een onversneden pro-Israëlische koers.

Of, preciezer gezegd: voor een pro-kolonistenkoers. Friedman was voorzitter van de ‘Amerikaanse Vrienden van Beit El’, een illegale nederzetting ten noorden van Ramallah. Maar zelfs voor een kolonistenvriend is zijn taal extreem te noemen. Elke vorm van diplomatieke etiquette is hem vreemd.

Daniel Kurtzer, ambassadeur in Tel Aviv onder George W. Bush, noemde de benoeming een „ernstige fout die moet worden rechtgezet”. Friedman, vindt hij, vertegenwoordigt slechts een kleine, extreme minderheid van Amerikanen die de belangen van een kleine, extreme minderheid in Israël behartigen.

Breuk met consensus

Dat een dienaar van de conservatieve regering-Bush zo de aanval opent, onderstreept de gigantische beleidswijziging waar Trump op afkoerst. Al decennialang streven Amerikaanse presidenten naar een tweestatenoplossing. Onderhandelingen met de Palestijnen worden aangemoedigd en de uitbreiding van illegale Joodse nederzettingen veroordeeld. Zonder veel succes, overigens.

Niet alleen zullen dergelijke veroordelingen voortaan achterwege blijven; de hele illegaliteit van de bezetting zal worden ontkend. Hiermee neemt Amerika afstand van de consensus die wordt gedeeld door de Verenigde Naties, de Europese Unie en alle landen behalve Israël.

Niet alle Israëliërs zijn er gerust op. Zo waarschuwen linksere Joden voor het weinig verhulde antisemitisme dat Trump bij zijn aanhangers losmaakt. Rechtse politici in Israël kunnen daarentegen hun vreugde over de verwachte veranderingen nauwelijks voor zich houden. De ultranationalistische minister Bennett (Onderwijs, Het Joodse Huis) denkt korte metten te kunnen maken met de notie van een Palestijnse staat. En zijn ultraorthodoxe collega Deri (Binnenlandse Zaken, Shas) zag in de winst van Trump een teken dat de Messias aanstaande is. Beschuldigingen van antisemitisme worden in dit kamp gepareerd door te wijzen op de Joden in Trumps omgeving, onder wie zijn schoonzoon Jared Kushner.

Langverwachte wens

Bennett en consorten zullen een langverwachte wens in vervulling zien gaan als de ambassade daadwerkelijk verhuist naar Jeruzalem. Deze stad heeft internationaal de status van ‘corpus separatum’, wat inhoudt dat geen enkele natie haar soevereiniteit over de stad uitoefent. Israël is het enige land dat Jeruzalem als de Israëlische hoofdstad ziet. Er is geen enkele ambassade gevestigd.

Al in 1995 nam het Amerikaanse Congres een wet aan die verordonneert dat Amerikaanse diplomaten hun werk moeten doen vanuit Jeruzalem. Sindsdien hebben alle presidenten dit tegengehouden. Erkenning van Jeruzalem als hoofdstad zou immers kunnen leiden tot een enorme reactie van de Palestijnen, de rest van de Arabische wereld en zelfs de rest van de moslimwereld. De Al-Aqsa-moskee in Israël? Dat nooit!

De benoeming van Fiedman viel ook slecht bij veel Amerikaanse Joden. Zij zijn gemiddeld liberaler dan Joden in Israël, steunen vaker een tweestatenoplossing en keren zich tegen de illegale Joodse nederzettingen in bezet Palestijns gebied. Deze opinies staan haaks op die van Friedman. Diens opmerking over nazi-collaboratie sloeg op J Street, een liberaal-zionistische organisatie in de VS. Hij schreef op kolonistenwebsite Arutz Sheva:

„Zij zijn, vanuit het comfort van hun veilige Amerikaanse sofa’s, gewoon zelfvoldane voorstanders van Israëls vernietiging – het is moeilijk om iemand te bedenken die slechter is.”