Knus eurootjeswerk op de kerstmarkt

Dordtse kerstmarkt

Dordrecht had dit weekeind de grootste kerstmarkt van het land. Het fenomeen bloeit op. Commercie met een zweempje christendom.

Bezoekers van de kerstmarkt in Dordrecht, dit weekeinde. In drie dagen kwamen er 375.000 mensen naar de markt. Foto Peter de Krom

Twee banjo’s, een contrabas en een gitaar. Vier jongens van het bluegrass-bandje Barnyard Tea staan, onversterkt, in een kerstkraampje ‘Let it snow’ te zingen. Hun publiek, aan houten picknicktafels, drinkt glühwein uit plastic bekertjes en humt zachtjes mee. „’s Winters hadden we altijd weinig optredens”, zegt banjospeler Joost Abbel. „We dachten: wat nou als we ons repertoire in een winters jasje steken en op kerstmarkten gaan staan?” Al vier jaar vormen ze vanaf half november tot eind december een kerstbandje en reizen kerstmarkten af in Duitsland, België en meer en meer die in Nederland.

Afgelopen weekeinde stonden Joost, Elin, Frank en Reinier – allen 31 – in Dordrecht. De grootste markt in Nederland qua route (dwars door de historische binnenstad) bezoekersaantallen (375.000 in drie dagen) en aantal kraampjes (bijna 300). Het is een van de oudste markten (achttien jaar), maar allang niet meer de enige. Dit jaar zijn er 84 markten in Nederland, volgens de officiële site kerstmarkten.nl. Hoe dichter bij de Duitse en Belgische grens, hoe meer. Maar ook de grote steden in de Randstad doen allemaal wel ‘iets’ aan kerst. „Vorig jaar traden we ook in Amsterdam op,” zegt Joost Abbel. „Maar Amsterdammers maken er weer zogenaamd iets ironisch van. Zo flauw.”

Bioburgers en beenham

Een kerstmarkt hoort knus te zijn, vindt hij. En dat is die in Dordrecht. Kramen met hulst en nepsneeuw, warme chocomel en braadworst en een sliert mensen die de kerstroute door de stad volgt. De foodtrucks die je ziet op zomerse evenementen zijn omgekat tot winterstalletjes. Ook nu verkopen ze bioburgers en broodjes beenham.

Foto Peter de Krom

Automonteur Jan uit Benthuizen pulkt het prijskaartje van een kerstmuisknuffel af. „32,95 bij Intratuin”, zegt hij, schor van een dag koopjes brullen. Bij hem kosten ze een tientje. Kerst is zijn hobby, zegt hij. Hij huurt elk jaar een kraam in Dordrecht (450 euro voor drie dagen). Nergens anders. „Ik kan wel naar die in Valkenburg, maar dan sta ik twee, drie weken en moet ik nog in een hotel ook.”

Diana Gonzales uit Ecuador woont in Brussel. In haar stal liggen gebreide mutsen, wanten en kleurige poncho’s. De verkoop gaat moeizaam. Na Kerst is het voor haar wachten tot de lente komt, dan laadt ze weer sjaals en handgemaakte sieraden in haar auto en reist de vakantiemarkten in Frankrijk en België af.

Hondenkoekjes, minihertengeweien en kerstmutsen voor de hond zijn te koop bij Helen Brien, eigenaar van een hondenschool in Nieuwerkerk aan den IJssel. Voller dan ooit is het in het leegstaande V&D-gebouw aan de Voorstraat, met kerstballen en bomen en mensen die kopen alsof er buiten niet ook al tig stallen stonden met dezelfde waar. Raymond den Isinger, eigenaar van Michels import- en export, staat bij de uitgang de chaos te bezweren.

Foto Peter de Krom

Hij heeft in twaalf steden V&D-panden afgehuurd voor de kerstperiode. Les voor volgend jaar: meer ‘glasfiguurtjes’ inkopen en dubbel zoveel personeel.

Als het langzaam donker wordt, houden de mannen uit Leiderdorp de sfeer erin. Ze komen al jaren met z’n zessen naar de Dordtse markt. Leon van Dam heeft een exportbedrijf in bloemen en kan „aan de klok” op de veiling kerstspul inslaan. Dit jaar hebben ze er een eetstalletje bij, ‘Eet je blij met een broodje kippendij’. De opbrengt van de verkoop is ‘eurootjeswerk’, het gaat hun om het plezier. Over wat voor hen de essentie van Kerst is, denken ze even na. „Vrede, vrolijk- en vriendelijkheid.” En een zweempje christendom.

Lees hier over Marco Slinger (47), die ieder jaar op kerstmarkten voor Kerstman speelt: ‘Nu scheer ik mijn wenkbrauwen altijd af voor de Kerst’

Importtradities

Aan de rand van Dordrecht staan bussen klaar om de Belgische bezoekers weer naar huis te brengen. De zussen Gerda en Gretha van de Weijer en hun moeder zijn dit jaar al op de kerstmarkten van Koblenz en Düsseldorf geweest, die van Frankfurt en Wiesbaden vielen helaas tegen. „Tof”, om er eens een in Nederland te bezoeken. „Normaal komen jullie voor wat kerstsfeer bij ons.”

De kerstmarkt is een „geleend fenomeen”, zeggen de mannen uit Leiderdorp. Overgewaaid uit Duitsland, Engeland, de Verenigde Staten. „Halloween, Valentijnsdag en Thanksgiving zijn ook geen Nederlandse tradities.” De bloemenexporteur glundert. Hem kunnen er niet genoeg feesttradities zijn.