Voetbal was sexyer dan de chroomhandel

Doyen

Bij de ‘grootste privé-investeerder in het voetbal’ veranderde alles in goud. Hoe Doyen het deed was een raadsel, maar clubs als FC Twente stonden in de rij. Nu het doek is gevallen, blijkt dat hun businessmodel draaide op schimmig geld uit Kazachstan en jonge Russinnen.

Nelio Lucas bovenop het dak van het kantoor van Doyen in Londen. foto Stephane Lagoutte/Hollandse Hoogte

Doyen Sports is een verzameling „kampioenenmakers, paradigma-veranderaars, geboren winnaars, marketingexperts en talentenscouts”. Zo beschreef de Portugese directeur Nelio Freire Lucas tijdens roadshows in 2015 zijn bedrijf. Doyen, het „grootste privéfonds in het voetbal”, hielp volgens hem „kleinere teams succesvol te zijn, ondanks de groeiende ongelijkheid in het professionele voetbal.”

Toch bleef het Londense bedrijf een mysterie. In vier jaar sloot het volgens Lucas 55 deals, investeerde 82 miljoen euro in spelers en genereerde 44 miljoen euro winst voor clubs. Maar waar het geld vandaan kwam, was onduidelijk. Even mysterieus was het vermogen om schijnbaar uit het niets spectaculaire spelertranfers tot stand te brengen waar andere makelaars jaren voorbereiding aan gehad zouden hebben.

Beeld uit een van de presentaties van Doyen over de ‘pronkstukken’.

Alles wat Nelio Lucas aanraakte, leek in goud te veranderen. Geen wonder dat clubs als FC Twente zichzelf in Londen meldden. Ook een nieuwe poot van Doyen, gespecialiseerd in de handel in voetballers en sponsorcontracten, sloeg aan. Stijlicoon en oud-voetballer David Beckham, sprinter Usain Bolt en Barcelona-vedette Neymar junior verbonden hun naam aan het bedrijf.

Zo snel als de opkomst van Doyen was, zo snel ging de neergang. Die zette in toen wereldvoetbalbond FIFA in het voorjaar van 2015 het zogeheten Third Party Ownership – de handel in de ‘economische rechten’ van spelers via investeerders – verbood. Dat sloeg de zakelijke bodem onder Doyen weg.

Kort erop volgde publieke verontwaardiging toen Football Leaks onthulde hoe Doyen invloed had gekocht op het sportieve beleid van clubs door heel Europa. Toch bleef het mysterie intact.

Van Turkije tot de Caraïben

Uit nieuwe gelekte gegevens blijkt nu dat Doyen werd gefinancierd uit de kasstroom van een Kazachse kliek met zakelijke vertakkingen van Turkije tot de Caraïben. Dat directeur Lucas structureel smeergeld en prostituees gebruikte om zijn deals rond te krijgen. En dat clubs als FC Twente bereid waren zich nog verder aan Doyen uit te leveren dan tot nu toe bekend was.

Doyen – dat in het Duits, Frans en Engels iets als ‘deken’ of ‘nestor’ betekent – heeft zijn basis in de Kazachse mijnbouwregio rond het huidige Aktobe, vlakbij de Russische grens. Daar worden zware metalen, olie en gas gewonnen.

Tekst gaat verder onder de kaart

De eigenaren van Doyen zijn vier broers Arifov – of Arif, sinds zij begin jaren negentig werden genaturaliseerd tot Turken. In de Sovjet-jaren waren de broers trouwe apparatsjiks, onder meer bij het ministerie van buitenlandse handel.

Zakenpartner Donald Trump

Toen de Sovjet-Unie in 1991 implodeerde, stapten de Arifs in de grondstoffenhandel en verwierven zij de zeggenschap over de chroom- en chemicaliënfabriek ACCP in Aktobe.
De chroomchemicaliën worden wereldwijd verhandeld. De concessie danken de Arifs aan hun goede contacten met de Kazachse alleenheerser Nazarbajev.

De Arifs kochten zich in bij de Turkse bouwgigant Sembol en bij de Rixos hotelgroep die resorts exploiteert in Turkije en Kazachstan. Via hun vastgoedbedrijf Bayrock ontwikkelden ze vastgoedprojecten in de VS. Voornaamste zakenpartner: Donald Trump, met wie ze de omstreden woontoren Trump SoHo in New York bouwden.

De winst van alle takken – 40 à 50 miljoen dollar per jaar – vloeit in het familiebedrijf van de Arifs, bank en wereldwijde beleggingsmaatschappij ineen.

De Arifs gedragen zich als echte oligarchen. Ze pendelen in privé-vliegtuigen tussen hotels, villa’s en kantoren in Istanbul, Londen, Antibes, New York en Miami. Hun huwelijken zijn traditioneel van aard: gearrangeerd, met vrouwen uit hun geboortestreek. Voor pleziertjes zijn er jeugdige, vaak Oost-Europese modellen.

Seksfeesten

Dat is niet zonder risico. Zo ontsnapte een van de broers in 2010 aan een veroordeling in Turkije wegens zijn het bevorderen van prostitutie in Turkije. Uit onderzoek bleek dat hij nauwe banden had met een organisatie die Russische meisjes van 16 of 17 jaar naar Turkije liet vliegen. Volgens de Turkse politie voor seksfeesten op een groot historisch motorjacht, de Savarona, dat nog van ooit eigendom van Kemal Atatürk is geweest- de oprichter van het moderne Turkije.

De zaak leidde tot grote ophef in Turkije, maar niet tot een veroordeling omdat de Russische modellen getuigden dat zij slechts „op vakantie” waren geweest. De familie Arif doet sindsdien haar best uit de media te blijven. Na afloop van de Savarona-zaak werd een Londens bureau voor reputatiemanagement ingehuurd, dat onder meer de opdracht kreeg websites zoals Wikipedia te ‘schonen’ van informatie.

Voetbal was sexier dan de chroomhandel en minstens zo winstgevend, had Nelio Lucas de familie Arif voorgehouden. Dat klonk vooral de jonge Arif Arif – playboy, opgeleid in de VS en beoogd leider van het familiebedrijf – als muziek in de oren. De zoon van een van de Arif-broers hield van voetbal, van geld en van feesten. En kent de partyscene op het Spaanse eiland Ibiza, waar ook veel voetballers ontspanning zoeken.

Gouden duo

Beeld uit een presentatie van Doyen.

Nelio Lucas en Arif Arif vonden zichzelf een gouden duo. Doyen Sports Investment Limited werd het gezamenlijke avontuur van de in Californië opgeleide, knappe Portugees en de oligarchenzoon met de looks van een Bollywood-filmster. Wat ook goed uitkwam; Arif Arif was party-routinier op Ibiza, waar ook veel voetballers ontspanning zoeken.

Op 30 maart 2011 werd het Londense bedrijf om fiscale redenen ingeschreven bij de Kamer van Koophandel op Malta. Tachtig procent van de aandelen was in handen van de Arifs, de rest stond op naam van Nelio Lucas.

Lucas, met tien jaar ervaring als spelersmakelaar, zou de voetbalkennis inbrengen Hij kende de stadions, de clubs en de coaches, en de deals op poten zetten. Arif Arif zou die vanuit Londen financieren en de zakelijke belangen van de familie bewaken. Geld was er in overvloed: de Arifs stelden tussen 2011 en 2015 zo’n 72 miljoen euro beschikbaar voor de nieuwe loot aan hun bedrijf.

De Arifs waren niet de eerste investeerders met een zwak voor voetbal. De afgelopen vijftien jaar staken miljardairs honderden miljoenen in (vooral Engelse) topclubs. Zo werd de Russische olie-miljardair Roman Abramovitsj in 2003 eigenaar van Chelsea. De Arabische Sheik Mansour kocht in 2008 Manchester City.

Buiten de spotlights

Zó rijk waren de Arifs niet. Bovendien wilden zij buiten de spotlights blijven. Maar daar had Lucas iets op bedacht. Onder zijn vleugels en verstopt achter het bedrijf Doyen zouden de Arifs zich richten op de clubs net onder de absolute top. En op spelers die aan het begin van hun carrière stonden. Om juist die teams succesvoller te maken en hun spelers in de etalage te zetten.

Doyen zou vervolgens geld verdienen aan de transfers van deze spelers naar de echte topclubs. Essentieel voor dit bedrijfsmodel was het zogenaamde Third Party Ownership (TPO) in spelers. Doyen werd eigenaar van de economische rechten van voetballers en zou als aandeelhouder uitbetaald krijgen als die van club wisselden.

Doyen wilde de spelershandel naar een hoger plan tillen. Zo werden de contracten opgesteld door Londense topadvocaten en -bankiers. En werd Doyen zelf een machtsfactor – net zo sterk, of sterker dan de clubs met wie het zaken deed.

In feite aasde Doyen in het voetbal op eenzelfde positie als het in de chroomhandel had: via een ondoorzichtig web van gunsten, contracten en persoonlijke afspraken de markt manipuleren. Vanaf de oprichting van de sporttak in 2011 slaagde Doyen daar in.

“Bro, jij bent 26 en ik nog maar 34″, whatsappte Lucas in de zomer van 2013 aan Arif Arif. “Ik ben hier om je te helpen de opvolger te worden” en “op lange termijn jouw partner”. Arif Arif antwoordde instemmend:

“Ik weet het bro. Stel je ons voor, over 10 jaar. Koningen, inshallah.”

Hechte vriendschap

Lucas en Arif overspoelden elkaar dagelijks met berichten over voetbal, snel rijk worden (“Wat een business hebben we gecreëerd!!! We worden miljardairs”), huizen (“Ik heb een hele goeie flat gevonden. Perfect voor orgies”) en vrouwen (“Je had er gisteren bij moeten zijn. Had een 18-jarige blonde bij me. Mals en vers”).

Privé en zaken gingen daarbij naadloos in elkaar over. Zo werden de meisjes niet alleen geronseld voor seks, maar hoorden ook zakelijk bij de entourage van de twee. Uit reisoverzichten blijkt bijvoorbeeld dat Lucas Russische modellen liet invliegen in weekeinden dat hij belangrijke voetbaloverleggen voerde en dat ze hem vergezelden naar Champions League-wedstrijden en zakelijke afspraken.

Ook zette Lucas vrouwen in om de banden tussen Doyen en clubvoorzitters aan te halen en om hen te bewegen spelers te kopen of te verkopen. In een Whatsapp-conversatie bespreekt hij bijvoorbeeld met Arif Arif zijn plannen om een seksfeest te geven in het familiehuis van de Arifs op Fisher Island, een privé-eiland bij Miami:

“Ik wil iets organiseren in het huis, als dat mag. Ik wil meisjes meebrengen om met ons te zijn. Is dat okay?”

Paaien voorzitter Real Madrid

Florentino Perez eerder deze maand. Foto Javier Soriano/ AFP

Doel van het feest was het paaien van Florentino Perez, voorzitter van het Spaanse Real Madrid. Die was op dat moment in Miami vanwege een vriendschappelijk toernooi waaraan zijn ploeg deelnam. Geen probleem, antwoordde Arif Arif. “Doe wat je moet doen – maar haal wel de familiefoto’s weg”. En: “Neem mijn kamer. Daar zijn heel veel meisjes geneukt. De spirit hangt daar.”

Lucas wilde een bod loskrijgen voor de speler Kondogbia, die toen voor Sevilla voetbalde. Doyen was eigenaar van diens economische rechten en kon een klapper maken als een club bereid was 20 miljoen op tafel te leggen.

Lucas: “Ik geef die kamer aan Florentino.”
Arif: “Voor 20 miljoen euro. Voor Kondogbia.”
Lucas: “Dat is waarom we voor hem moeten zorgen.”

De deal met Real Madrid ketste af. Kondogbia werd later voor 20 miljoen verkocht aan AS Monaco.

De Portugees kende ook de andere trucs van de voetbalindustrie, zoals het zwart betalen van spelers en clubbestuurders. Daarvoor had hij potjes op Malta, in Zwitserland en Dubai, blijkt uit tal van documenten. Zo’n 10 procent van elke transfersom liep via deze potjes en was bedoeld om mensen te „compenseren” die officieel niets met de deals te maken hadden. De Arifs wisten van de potjes maar hadden er bij de oprichting van Doyen Sports voor gekozen erbuiten te blijven, vanwege de „schimmigheid”.

Lucas en Doyen maakten daarbij gebruik van hun snel uitdijende netwerk in het topvoetbal. Bij sommige transfers leek het alsof ze álle betrokkenen kenden, of betaalden: de spelersmakelaars van de club, de voetballers zelf – en de clubbestuurders.

Aanvaring met FIFA

Die werkwijze leidde ook tot klachten. Doyen kwam hierdoor in aanvaring met de wereldvoetbalbond FIFA. Die besloot in mei 2015 TPO te verbieden als „moderne vorm van slavernij”. Het betekende fatale schade voor het voetbalbedrijf van Lucas en de Arifs.

In november 2014 mailt Nelio het volgende in het bedrijf rond:

Het moment nadert dat onze business een grote knauw gaat krijgen, want de deals die wij hebben gedaan worden waarschijnlijk verboden na mei 2015.

Dit leidde tot grote spanningen tussen Nelio Lucas en de Arifs. Die zagen de inkomsten bij Doyen Sports opdrogen en stuurden vertrouwelingen naar Londen om de familiebelangen veilig te stellen. Zo mocht Lucas vanaf mei 2015 alleen nog geld overmaken als er iemand namens de ‘oude Arifs’ had meegetekend. Ook Arif Arif stond onder curatele. “Ik steun je, bro”, appte hij aan Lucas, “maar mijn steun heeft geen betekenis, totdat zij hun geld terug hebben.”

Nelio Lucas is sindsdien bezig de scherven op te ruimen. Wat hij ook probeert, nieuwe transacties onder de vlag van Doyen lukken amper meer. Grote spelers en clubs zijn niet langer gediend van de deals die hij ze voorstelt. Gaandeweg verdwijnt hij van de radar – een spoor van vraagtekens en openstaande rekeningen achterlatend.

Veelzeggend is de mail die hij eind 2015 stuurde aan zijn advocaat:

“Ik weet niet of ik je voor 2015 kan betalen. Door deze shit van Football Leaks zijn alle structuren aan het veranderen.”