Commentaar

Team Trump lijkt sprekend op de leider, zwaktes incluis

Donald Trump heeft de Amerikanen verandering beloofd, en verandering zullen de Amerikanen krijgen. En niet alleen de Amerikanen. Sinds zijn verrassende verkiezingszege is Trump rolvast gebleken. Hij heeft personeel geworven dat past bij zijn conservatieve agenda. Hij heeft, als vanouds, openlijk alles en iedereen bekritiseerd, variërend van een restaurantcriticus (vrij kinderachtig) tot de CIA (niet presidentieel). En hij heeft, tot schrik van velen, alvast een aantal conventies van Amerikaans buitenlands beleid bij het afval gezet.

Als hr-manager heeft Trump een voorkeur voor de conservatieve, succesvolle blanke man van het type Trump. Hij benoemde slechts drie vrouwen. Diversiteit is straks ver te zoeken in het Witte Huis.

Het contingent blanke mannen bestaat vooral uit hoge (ex)-militairen en (multi)-miljonairs. Doeners dus, geen weifelaars. Hoge militairen hebben in Trump’s ogen bewezen kwaliteiten omdat ze in hun metier de top van een piramide wisten te bereiken. Trump koos meteen vier generaals: voor de CIA, Defensie, Binnenlandse Veiligheid en als nationaal veiligheidsadviseur. Militaire expertise is onontbeerlijk en vier generaals tellen nog niet op tot een junta. Maar er zijn zeer goede redenen om een heldere scheiding aan te houden tussen politieke besluitvorming en militaire uitvoering. Het is te hopen dat Trump dat onderscheid ziet.

Een zakenman heeft de top van de piramide bereikt als hij meer dan genoeg geld op de bank heeft om tijd vrij te maken voor Washington. Het totale privévermogen van het beoogde kabinet werd in de Amerikaans pers al geschat op 14 miljard dollar. Het vermogen van beoogd minister van buitenlandse zaken, ExxonMobil-baas Rex Tillerson zou 240 miljoen dollar zijn.

Trump omringt zich dus met zelfbewuste, eigengereide mannen die zich in principe kritiek op de baas kunnen veroorloven omdat ze niet van hem afhankelijk zijn. Daar tegenover staat het risico dat Amerikaans beleid in dienst komt te staan van het particuliere belang van de inner circle en niet van de publieke zaak. De dreigende vermenging van eigen belang en staatsbelang, die met Trumps zakenimperium al immens was, is met Team Trump alleen maar groter geworden.

De mannen passen vrijwel naadloos bij Trumps agenda. De man voor gezondheid is tegen Obamacare, de minister van arbeid is tegen het minimumloon, de mannen voor energie en milieu zijn niet overtuigd van klimaatverandering. Overigens zit niet iedereen op één lijn: Tillerson erkent klimaatverandering wél.

Ook het buitenland beleid krijgt iets meer focus. De keuze voor Tillerson betekent een vriendelijkere verhouding met Rusland. Hij geldt als vriend van Poetin, ontving een Russische onderscheiding en is tegen sancties. Conservatief Israël krijgt wind mee. Trump wil zijn advocaat David Friedman tot ambassadeur benoemen. Friedman wil de ambassade verplaatsten van Tel Aviv naar Jeruzalem en vindt nederzettingen geen hindernis voor vrede. Grote veranderingen dienen zich ook aan in Azië. De baas van Team Trump zelf brak met een 45-jaar oude regel dat de VS geen betrekkingen onderhouden met Taiwan. Ook Trump wil best wel erkennen dat Taiwan een deel is van China, maar hij wil daar wel iets voor terug, zegt hij.

De toekomstige Opperbevelhebber ziet zichzelf als Opperdealmaker en de mannenclub van Pennsylvania Avenue moet hem daarbij helpen. Ze lijken bij hun streven naar een beter Amerika niet veel bij het oude te willen laten. Het is te hopen dat ze daarbij heel Amerika voor ogen hebben, niet alleen hun eigen gepriviligeerde habitat.