Paul uit Medellín heeft dubbele agenda

Cocaïnesmokkel Magistraten stoeien met een geheime informant uit Colombia. Zijn dubbelspel zette de zaak rond douanier Gerrit G. op zijn kop.

De Rotterdamse Haven Foto Victor Wollaert / ANP

In de zomer van 2016 vindt op de Nederlandse ambassade in Bogotá in Colombia een bijzonder gesprek plaats. Twee Nederlandse politie-agenten spreken met Paul. Hij is een Nederlandse crimineel met een Amsterdams accent, woont in Bogotá, en heeft een dubbele agenda. Paul heeft naar eigen zeggen jarenlang gewerkt voor allerhande opsporingsdiensten en is nu gelieerd aan een drugskartel uit Medellín.

Wat moet de Nederlandse politie met een dergelijke figuur? Informatie vergaren, is het simpele antwoord. De agenten werken voor het Team Criminele Inlichtingen (TCI), de geheime dienst van de politie die informatie verzamelt in de onderwereld.

Paul had hun belangstelling getrokken met de mededeling dat hij informatie had over de cocaïnesmokkel en de liquidatie van een Nederlandse drugscrimineel. Na twee dagen praten op de ambassade verwerft Paul de status van informant en wordt hij ingeschreven in een speciaal register. Een handeling die alleen mogelijk is met instemming van de officier van justitie die toezicht houdt op het werk van het TCI.

In augustus meldde Paul zich onverwacht met de mededeling dat hij contact had gehad met Gerrit G., de corrupte douanier die verdacht wordt van betrokkenheid bij grootschalige smokkel van cocaïne. Gerrit wilde wel praten met Paul, onder andere over geld van zijn medeverdachten en over andere corrupte douaniers. De politie hapt.

Paul moet naar Nederland komen om met Gerrit G. te kunnen praten maar heeft geen paspoort en moet hier nog een oude straf uitzitten. Het zijn hobbels die soepel worden genomen. De politie regelt een nieuw paspoort en een vrijgeleide voor Paul. Eenmaal hier regelt TCI een appartement en een apparaat om de gesprekken met Gerrit G. op te nemen. Paul geeft twee opnames van gesprekken met Gerrit G. aan de politie, maar maakt ook een kopie voor zichzelf. Het belastende materiaal voor Gerrit en zijn medeverdachten verdwijnt in de geheime kluis van TCI.

Lees ook de reconstructie van de drugshandel: Hij bleek dus al jaren stiekem in de drugs te zitten

Nog geld tegoed van Gerrit G.

Wat Paul niet heeft verteld is dat hij ook wat andere zaken moet regelen in Nederland. Zijn Colombiaanse opdrachtgevers hebben nog geld tegoed van de medeverdachten van Gerrit G., zo zal later blijken. Met de opnames benadert hij die verdachten, zonder dat de TCI-rechercheurs daarvan op de hoogte zijn. Paul speelt dubbelspel. Onder het motto dat hij informatie verzamelt voor de politie, maakt hij gebruik van de status als informant om oude schulden voor het kartel te innen.

Het is een risico dat altijd op de loer ligt bij informanten uit het criminele milieu. Er zijn dan ook strikte regels voor informanten. Zo mogen ze bijvoorbeeld geen informatie verschaffen over zaken waar ze zelf bij betrokken zijn. Maar wat is de waarde van afspraken met criminelen?

Dat blijkt begin december als de opnames van de gesprekken met Gerrit G. opduiken in de media. Paul heeft ze via een bevriend contact doorgespeeld. De gesprekken zijn ook terechtgekomen bij de justitie en politie in Rotterdam die bezig is met de strafzaak tegen Gerrit G. Justitie besluit om Gerrit G. opnieuw aan te houden op basis van de opnames. Wat het OM in Rotterdam niet weet is dat TCI zelf heeft meegewerkt aan die opnames en ze Paul inmiddels hebben ontmaskerd als dubbelspion.

Dat komt allemaal pas naar buiten als Paul zijn verhaal vertelt aan Jan-Hein Kuijpers, de advocaat van Gerrit G. Zijn brief over de status van Paul komt als een „onaangename verrassing” bij de officieren van justitie die de zaak tegen Gerrit G. behandelen. Een geheime deal met een vertegenwoordiger van een kartel in Colombia: ook de rechtbank hoort het met stijgende verbazing aan.

Dinsdag maakt de rechtbank bekend of informant Paul ook gehoord moet worden als getuige in de strafzaak. Ook als dat niet gebeurt, is zijn rol niet uitgespeeld. Hij voelt zich bedonderd door de politie, zegt Kuijpers die suggereert dat Paul meer verrassingen in petto heeft. Wordt vervolgd.