Nederland betaalt relatief het meest aan de Europese Unie

Sinds medio jaren negentig heeft Nederland vrijwel onafgebroken meer afgedragen dan ontvangen.

Minister-president Mark Rutte staat de pers te woord na afloop van een Europese top. Foto Koen van Weel / ANP

Nederland betaalde deze eeuw van alle landen relatief het meest aan de Europese Unie. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Sinds medio jaren negentig heeft Nederland vrijwel onafgebroken meer afgedragen dan ontvangen. Alleen in 2009 ontving Nederland meer dan het betaalde aan de EU. Toen werd een nabetaling van twee miljard euro over 2007 en 2008 uitgekeerd. Vóór 1995 was Nederland vooral netto-ontvanger, omdat het goed kon profiteren van het Europees landbouwbeleid.

Verschil Noordwest-Europa met zuiden en oosten

Alle noordwestelijke lidstaten, met uitzondering van Ierland, kennen een negatief begrotingsevenwicht. Van alle Zuid- en Oost-Europese landen is dat evenwicht vrijwel altijd positief, behalve bij Italië.

Het operationeel begrotingsevenwicht (inkomsten min uitgaven) kwam in de periode 2000-2015 voor Nederland uit op -0,4 procent van het bruto nationaal inkomen. Voor Litouwen, dat relatief het meest ontvangt van de EU, is dat 3,5 procent.

Ook per persoon draagt Nederland veel bij, namelijk 210 euro in 2015. Alleen de Zweden betalen net iets meer.

De netto betalingspositie zegt alleen iets over de betalingen en ontvangsten van de Europese Unie. Andere geldstromen die voortkomen uit het lidmaatschap, zoals handel en het Europees beleid, heeft het CBS buiten beschouwing gelaten.

Gevolgen brexit

Duitsland draagt in euro’s het meeste bij (20,5 procent van het totaal), daarna Frankrijk (16 procent) en vervolgens het Verenigd Koninkrijk (15,4 procent). Nederland staat op een zesde plaats (na Italië en Spanje) met 4,9 procent.

Omdat het Verenigd Koninkrijk nettobetaler is aan de EU kan het vertrek leiden tot een gat in de EU-begroting, volgens het CBS. Wat de gevolgen van de brexit zijn, is nog niet bekend. Dat hangt onder meer af van de afspraken die het Verenigd Koninkrijk met de EU gaat maken.

Het CBS berekende ook hoeveel Nederlanders besteedden in het Verenigd Koninkrijk. In het derde kwartaal van dit jaar blijken deze bestedingen met 16 procent te zijn afgenomen vergeleken met een jaar eerder. Dit is mede te danken aan de koersval van het Britse pond sinds het referendum. Vooral het zakelijke reisverkeer van Nederlanders in het Verenigd Koninkrijk daalden; ze lagen een kwart lager dan in het derde kwartaal vorig jaar. In totaal gaven Nederlanders 3,3 procent minder uit in het buitenland. Britten gaven in Nederland in het derde kwartaal juist 3 procent méér uit dan vorig jaar.

    • Menno Sedee