‘Floppen met iets waar je achter staat, is niet erg’

Watskeburt?! De Musical

De Jeugd van Tegenwoordig maakt een poppenmusical. „Alles moet kloppen met ons en onze smaak.”

De pluche hoofdpersonen uit Watskeburt?! De Musical moeten op een mythische queeste. Foto Raymond van Olphen

De drie acteurs op het podium hebben poppen op hun arm, met grote hoofden en bewegende monden. De nors kijkende pop is Vieze Fur, de loensende is Willie Wartaal, de vrouwelijke met drankneus is Faberyayo.

Zij zijn de pluche hoofdpersonen van Watskeburt?! De Musical, een muziektheaterstuk over de Amsterdamse rapgroep De Jeugd van Tegenwoordig.

Links staat een gestroomlijnde brunette in wit space-pak, rechts een man verkleed als dennenboom. Over zijn takken draagt Oom Dennenboom een Hawaï-shirt met wietblaadjes. Regisseur Peter van de Witte stelt voor dat hij wordt gemasseerd door zijn bodyguard, en dan zijn tong uit zijn mond laat hangen. „Maar niet te ver. Want dan zien we dat het een ovenwant is.”

Terwijl de acteurs op het podium hun dialogen en bewegingen instuderen, zitten Faberyayo oftewel Pepijn Lanen (1982), en Oliver Locadia (1982), alias Willie Wartaal, in leunstoelen in de kantine. Ze bekijken de actie op een monitor. Alfred Tratlehner (Vjèze Fur) en Bas Bron zijn afwezig.

Teaser van Watskeburt?! - Lees verder na de video

Lanen en Locadia drinken thee en vertellen over het ontstaan van deze hybride van poppenspel en musical. „Producent Eric Holman kreeg het idee voor een poppenvoorstelling al lang geleden, maar toen kwam er niks van. Twee jaar geleden heeft hij het plan weer aangezwengeld. Wij hebben toen met zijn vieren een eerste versie van het verhaal geschreven. Op basis daarvan maakten anderen een volledig script.”

Ze hadden overal inspraak in, van het decor tot de keuze van acteurs, zegt Lanen. „Alles moet kloppen met ons en onze smaak. Daarom hebben we de eerste schrijvers ontslagen. Zij hadden niet de juiste toon.”

Samen bedachten ze dat de eigen liedjes door het verhaal geweven werden, en dat die liedjes gezongen worden door poppen. De poppen zijn gemaakt door Jonathan Saville, in Londen, die in het verleden werkte voor het tv-programma Spitting Image en de Monty Python-film Life of Brian.

Bij het ontwerp van de poppen bleken de details belangrijk. „Hier bij mij is bijvoorbeeld een hapje uit.” Locadia wrijft over zijn haargrens. „Dat moest mijn pop ook hebben.”

Te stoned

De neus van Bas Bron moest kleiner, de oogleden van Lanen werden korter, anders leek hij te stoned. Lanen is nu tevreden met zijn alter ego. „,Ik zie eruit als een sensuele man van de wereld. Net als in het echt.”

Het verhaal van Watskeburt?! gaat over de vier leden van De Jeugd. Een schurk, Auschurk, heeft Bas Bron ontvoerd en de drie anderen willen hem terughalen. Ze omschrijven het verhaal als een „stripachtig avontuur”. Lanen: „De drie gaan op een queeste om de wereld redden, of in ieder geval ónze wereld. Hier kwamen we los van elkaar meteen op uit. Het is een archetypisch avonturenverhaal, rechtstreeks geïnspireerd op het soort tekenfilms waar we vroeger naar keken op Veronica.”

„G.I.Joe, He-Man, Transformers, Gummi Bears”, zegt Locadia. „Al die films uit mijn jeugd draag ik nog met me mee. En Suske & Wiske, natuurlijk.”

Tijdens de zoektocht reizen de hoofdpersonen langs vrolijk vormgegeven locaties, zoals de achterkant van de maan, Spanje, en coffeeshop ‘De Gerookte Makreel’. Ze zingen, rappen en maken opmerkingen gekleurd met het soort humor waarmee de Jeugd van Tegenwoordig al sinds 2005 het Nederlands heeft bestookt: leep, met zelf bedachte neologismen en non sequiturs.

Geboren in verkeerde stam

Oom Dennenboom, die eruitziet als een dennenboom, is eigenlijk een palmboom, geboren in een verkeerde stam. Als pop Willy zegt: ‘Maar je heet Dennenboom’, antwoordt Oom: „Dat wil nog niet zeggen dat ik een dennenboom ben. Jij bent toch ook geen wartaal?”

Humor draait om specifieke elementen, zegt Locadia, zoals verrassing en herhaling. Volgens Lanen is ‘gewoon’ ook grappig. „Of misschien valt dat onder ‘verrassing’. In Watskeburt?! is hun vriend ontvoerd en moeten de personages op een mythische queeste. Het eerste wat ze doen is naar de coffeeshop gaan. Iets heel alledaags, dat vind ik grappig.”

Over het personage Oom Dennenboom wordt een aantal opmerkingen steeds opnieuw gemaakt. Locadia: „Als je het vaak genoeg doet, wordt het grappig.”

Lanen: „Spanje komt ook vaak terug.”

Locadia: „Ja, ik heb iets met Spanje.”

Lanen: „Wist je dat ‘Spaans’ nu iets is? Ik hoorde laatst zeggen ‘Die chick is echt Spaans’. Dat betekende: Ik snap haar niet, ze is raar.”

Hoewel de Jeugd van Tegenwoordig in 2010 het nummer ‘Get Spanish’ maakte, is dit niet hun vondst, zeggen ze.

Lanen: „Zeker niet. Er zijn intussen allemaal nieuwe mensen die dingen bedenken.”

Locadia: „Zoals die omkeershit.”

Lanen: „Ja, ik vroeg laatst aan een paar mensen wat de regel daarvoor is. ‘Hoezo, welke omkeershit?’, zeiden ze, terwijl ze wel de hele tijd ‘toutou’ zeggen, in plaats van ‘shout out’, en tef in plaats van vet.”

Locadia: „Ik probeerde het, maar doe het dan toch nog verkeerd.”

Lanen: „We zwaaien al lang niet meer de scepter over wat leuk is. Maar we pakken graag een graantje mee.”

Zelf gaan ze niet vaak naar het theater, zeggen ze, al houdt Locadia van de mime-voorstellingen van Bambi, en roemt Lanen de recente uitvoering van de opera La Bohème als „fucking sick”. Locadia: „Ik ga niet vaak kijken naar toneel. Ik kan het heel tof vinden, maar als het slecht is, is het erger dan alles wat er bestaat. Maar het theater is een perfecte plaats om dingen uit te proberen. We zullen zien, misschien hebben wij ook iets gemaakt wat beroerd is.”

Ze spelen niet mee in hun eigen theaterproductie. Voelen ze zich verantwoordelijk als het niet goed ontvangen zou worden?

Locadia: „Ik heb er zelf nooit zo’n moeite mee, als het niet goed ontvangen wordt.” Grijnzend: „Daarvoor heb ik een iets te lage dunk van mensen.”

Lanen: „Je moet elke fase van het proces in de gaten houden en zo nodig bijsturen. Anders flop je met iets waar je niet achter staat. Floppen met iets waar je achter staat, is niet erg.”

In de grote zaal van het theater, ondertussen, proberen de acteurs/zangers hun ideeën zo gaaf mogelijk uit te voeren. De pluche poppen zijn kleiner dan de bandleden. In de handen van de acteurs komen ze tot leven als jongere en ‘onschuldiger’ versies van de vier voorbeelden. Het is grappig en ook ontroerend om de poppen het woordspelige rap-universum van seks en softdrugs te horen bezingen, als kinderen die zich verheugen op wat komen gaat. Dat is de kern van Watskeburt?!: de Jeugd die haar eigen jeugd verbeeldt.

Watskeburt?! De Musical: première op 20/12 De Meervaart, Amsterdam. Meer data: watskeburtdemusical.nl