Rutte sluit deal over Oekraïneverdrag

In een aanvulling op het akkoord staat nu onder meer dat een ratificatie van het verdrag geen opmaat vormt voor een Oekraïens EU-lidmaatschap.

Premier Mark Rutte tijdens een tussentijdse persconferentie op de Europese Top, waar de lidstaten spreken over het associatieverdrag met Oekraine. Foto ANP

De 28 EU-leiders hebben donderdag in Brussel een akkoord gesloten over juridisch bindende aanvullingen aan het Oekraïneverdrag. Een van die aanvullingen is dat een ratificatie van het verdrag geen opmaat vormt voor een Oekraïens EU-lidmaatschap.

Dat was een van de eisen van de ‘Nee-stemmers’ in het Oekraïnereferendum eerder dit jaar. Ook de andere voorwaarden van de Nederlandse regering is de EU tegemoet gekomen. Zo staat nu zwart op wit dat het verdrag geen verplichting tot militaire bijstand aan Kiev inhoudt. Daarnaast wordt benadrukt dat het Oekraïners niet het recht geeft in Europa te werken of wonen en dat er geen extra geld naar het Oost-Europese land gaat.

“Het was niet leuk maar nodig” zei premier Mark Rutte tegen ANP nadat het akkoord gesloten was.

“Het is nu klip en klaar wat het verdrag wel en niet behelst.”

Opvallend akkoord

Bij het Oekraïnereferendum in april gaf een meerderheid van de opgekomen kiezers (61 procent) aan het verdrag niet als zodanig te willen accepteren. Hoewel het referendum niet bindend was, ging Rutte terug naar Brussel om opnieuw te onderhandelen.

Het is opvallend dat Brussel akkoord is gegaan met de Nederlandse eis dat het associatieverdrag geen stap is naar een EU-lidmaatschap. Oost-Europese landen ergerden zich aan deze voorwaarde, zeiden bronnen tegen NRC-redacteur Mark Kranenburg. Een EU-diplomaat uit Oost-Europa: “Dit is een verdrag over samenwerking, niet over lidmaatschap.”

Volgens ANP had vooral Polen moeite met die tekst, maar premier Beata Szdlo ging overstag: het alternatief was dat het verdrag helemaal niet door zou gaan. Rutte zei dat dat “het grootste cadeau dat we aan Vladimir Poetin hadden kunnen geven” zou zijn.

Lees meer over de onderhandelingen van Rutte over Oekraïneverdrag: Gunt Brussel Rutte uitweg om referendum te omzeilen?

Nee is nee

Jan Roos en Thierry Baudet, leiders van het ‘Nee-kamp’ bij het referendum, zijn niet tevreden over de gesloten overeenkomst. Volgens hen moet de Nederlandse regering het verdrag in het geheel niet ratificeren, ook niet met de nieuwe aanvullingen. “Enige inhoudelijke antwoord op nee is nee!”, schreef Jan Roos op Twitter. Ook Emile Roemer, fractieleider van de SP in de Tweede Kamer, liet zijn ongenoegen op het sociale medium merken. “We hadden al een deal! NEE = NEE”, twitterde hij.

PVV-leider Geert Wilders dreigde eerder op donderdag met een motie van wantrouwen.

Eerste Kamer onzeker

Naar verwachting stuurt het kabinet vrijdag al een wetsvoorstel naar de Raad van State waarmee met het verdrag wordt ingestemd. Daarna is het aan de Tweede en de Eerste Kamer om hun goedkeuring te geven aan het gewijzigde verdrag. In de Tweede Kamer lijkt het kabinet van een meerderheid verzekerd. De Eerste Kamer zou wel een probleem kunnen vormen voor het kabinet: coalitiepartijen PvdA en VVD beschikken daar niet over een meerderheid.