Kerry: ‘Syrisch regime schuldig aan massamoord in Aleppo’

VN-gezant Staffan de Mistura is bezorgd over de situatie in Idlib, waarnaartoe duizend Syrische burgers worden geëvacueerd. Het dreigt volgens hem “een volgende Aleppo” te worden.

Rebellen en hun familie worden donderdag in bussen afgevoerd uit Oost-Aleppo. Foto George Ourfalian/AFP

Bij een persconferentie in Washington heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken John Kerry forse kritiek geuit op het Syrische regime. Volgens Kerry voert de regering van president Assad “niets minder dan een massamoord” uit in Aleppo, dat zo goed als overgenomen is door het Syrische leger en zijn handlangers.

Bij de persconferentie pleitte Kerry verder voor een langdurig bestand in Aleppo. Hij sprak over de duizenden burgers in het oosten van de stad die nog niet geëvacueerd zijn.

“Het laatste wat iemand wil zien, en de wereld kijkt toe, is dat dit gebied een nieuw Srebrenica wordt.”

In die Bosnische stad werden in 1995 achtduizend moslimmannen vermoord, die eigenlijk onder toezicht van Nederlandse VN-militairen stonden.

Kerry riep de internationale gemeenschap op druk uit te oefenen om een wapenstilstand te bewerkstelligen. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken zegt dat de Syrische regering een landelijke wapenstilstand frustreert, doordat “het zich niet aan de afspraken houdt”. Hij riep de Syrische regering en het Russische leger op “de strategische keuze voor vrede te maken”.

Tekst gaat verder na video.

Alsnog begonnen met de evacuaties

Donderdag is alsnog de evacuatie begonnen van de rebellen, hun familie en een deel van de burgers uit de laatste wijken in Oost-Aleppo die de opstandelingen nog in handen hadden. Begeleid door Russische militairen werden duizend evacués in groene bussen buiten de stad afgezet in een gebied onder controle van rebellengroepen. Ook 200 gewonden werden per ambulance weggevoerd uit het zwaar gehavende Oost-Aleppo.

Aan het einde van de middag ging een tweede konvooi op weg, meldde de Syrische staatstelevisie. Donderdagavond zei de VN-gezant voor Syrië, Staffan de Mistura, dat er nu nog ongeveer 50.000 mensen in het oosten van Aleppo zitten. Als alles goed gaat, zullen 40.000 van hen worden overgebracht naar West-Aleppo. Zo’n 10.000 mensen – 1.500 tot 5.000 strijders en hun familieleden – zullen worden geëvacueerd naar Idlib, zeventig kilometer ten zuidwesten van Aleppo.

De Mistura sprak in Parijs met de Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Marc Ayrault. Hij liet na afloop blijken ook bezorgd te zijn over de situatie in Idlib. Zonder politieke overeenkomst of staakt-het-vuren zal die stad „het volgende Aleppo” worden, voorspelde hij.

Dat er donderdag in Oost-Aleppo rond het middaguur toch nog een begin kon worden gemaakt met de evacuatie kwam als een verrassing, nadat Iraanse milities het eerdere akkoord van dinsdag over een bestand hadden getorpedeerd. Daarop braken woensdag opnieuw hevige gevechten uit in Oost-Aleppo. Maar die avond laat werd er alsnog een nieuw akkoord bereikt, dat ook voorzag in de evacuatie van enkele shi’itische, door de rebellen belegerde dorpen bij Aleppo.

Einde aan vier jaar strijd

Met de evacuatie komt een einde aan ruim vier jaar strijd in Aleppo. De langdurige slag om de stad – voor de oorlog de grootste van Syrië – is daarmee geëindigd in een grote overwinning voor Bashir al-Assad. De Syrische president sprak van „de bevrijding van Aleppo” en noemde het in via Twitter verspreide videoboodschap „een historisch moment”.

Langs de route stonden ook opgetogen burgers die met Syrische vlaggen zwaaiden. Sommige vrouwen huilden van vreugde dat de strijd eindelijk voorbij was. Een oude vrouw hief volgens het persbureau Reuters haar handen ten hemel en riep uit: „Moge God ons verlossen uit deze crisis en van de militante strijders. Zij hebben ons deze verwoestingen gebracht.”

Syrische troepen houden vrachtauto’s tegen

Woordvoerders van de Verenigde Naties klaagden echter dat de volkerenorganisatie buiten de arrangementen voor de evacuatie was gehouden. Bovendien hielden Syrische troepen volgens hen sommige vrachtauto’s met hulpgoederen voor de burgers van Oost-Aleppo tegen. Daar heerst een groot tekort aan voedsel, brandstof en medicijnen. Tienduizenden bewoners zijn de laatste dagen – ondanks de hevige gevechten – naar het westen van de stad gevlucht.

Turkije suggereerde een speciaal kamp op te zetten in Syrië voor evacués uit Aleppo, omwille van hun veiligheid. Veel waarnemers vrezen harde represailles tegen burgers uit Oost-Aleppo van de kant van het Syrische regime. In totaal gaat het om zo’n 100.000 mensen.