Medicijn tegen CO-vergiftiging gevonden

Koolmonoxidevergiftiging

Koolmonoxidevergiftiging kan binnen minuten ongedaan worden gemaakt met een nieuw medicijn. Het werkt in elk geval goed bij muizen.

Voor het eerst is er een geneesmiddel dat als tegengif tegen een acute koolmonoxidevergiftiging werkt. Koolmonoxide, het gas dat vrijkomt bij onvolledige verbranding, kan leiden tot door verstikking. Met conventioneel medisch ingrijpen – toedienen van pure zuurstof of behandeling in een drukkamer – duurt het 20 tot 40 minuten voordat de helft van het koolmonoxide uit het bloed verdreven is. Met het nieuwe middel kan dat in 23 seconden.

Dat schrijven onderzoekers van de University of Pittsburgh op 7 december in het wetenschappelijke blad Science Translational Medicine. Ze hebben laten zien dat het middel levensreddend is voor muizen met in principe dodelijke koolmonoxidevergiftiging. Nu moet in vervolgonderzoek aangetoond worden dat het middel ook goed en veilig werkt in grotere proefdieren en mensen.

In Nederland overlijden naar schatting ieder jaar tien mensen aan een koolmonoxidevergiftiging. Koolmonoxide bindt bij inademing krachtig aan hemoglobine in de rode bloedcellen. Dat hemoglobine transporteert normaal gesproken zuurstof van de longen naar de spieren en organen. Belangrijk is: koolmonoxide bindt sterker dan zuurstof. Daardoor komt de zuurstofvoorziening in gevaar. Mensen worden misselijk, krijgen hoofdpijn en vallen flauw. In hoge concentraties is koolmonoxide (CO) zelfs dodelijk. Het gas is reukloos en onzichtbaar en wordt daarom wel een sluipmoordenaar genoemd.

De onderzoekers van de University of Pittsburgh onder leiding van Mark Gladwin gebruikten een aangepast neuroglobinemolecuul als CO-vanger. Neuroglobuline is het broertje van hemoglobine en komt voor in de hersenen. Het dient om bij zuurstoftekort vitale organen als de hersenen zoveel mogelijk tegen schade te beschermen.

Gladwin en zijn medewerkers veranderden drie aminozuren in het centrale gedeelte van het molecuul. Het zogeheten H64Q neuroglobuline bindt koolmonoxide duizend keer sterker dan zuurstof. Het bindt koolmonoxide vijfhonderd keer sterker dan hemoglobine het doet, en kan door die eigenschappen koolmonoxide snel en permanent van het hemoglobinemolecuul afhalen, wat het zuurstoftransport herstelt.

De onderzoekers denken dat het middel veilig is. Ze zagen het molecuul terug in de urine van behandelde muizen, wat betekent dat het als het zijn werk gedaan heeft het lichaam zal verlaten.