Hoe kan de 7-jarige Bana Alabed uit Aleppo twitteren?

Onderzoekscollectief Bellingcat, bekend van onthullingen over MH17, schreef een uitgebreide analyse van het twitteraccount van Bana Alabed.

De Syrische Bana al-Abed. Foto: Thaer Mohammed / AFP

Terwijl de slag om Aleppo de afgelopen weken verhevigde, werd er vanuit verschillende twitteraccounts bijna live verslag gedaan vanuit de stad. Talloze accounts verhaalden over waar de bommen vielen en hoe slachtoffers eraan toe waren.

Twitter avatar Linashamy Lina shamy Massive shelling at this moment by Assad & Iranian militias, revenging from the civilians
We’re now at the corridor
#StandWithAleppo

Vooral het account van de 7-jarige Bana Alabed, die sinds september tweets stuurt over de situatie in Aleppo, kreeg wereldwijd bekendheid. Aan het begin van het heroveringsoffensief door het Syrische leger maakte Bana’s moeder Fatemah een Twitter-account voor Bana aan om “de wereld te vertellen over hun leven in Aleppo”.

Twitter avatar AlabedBana Bana Alabed Hello my friends, how are you? I am fine. I am getting better without medicine with too much bombing. I miss you. - Bana #Aleppo

Bana groeide de afgelopen tijd misschien wel uit tot hét symbool van de slag om Aleppo. Ze werd geinterviewd door de BBC en The New York Times. Na haar tweet waarin ze zei dat ze graag leest, stuurde auteur J.K. Rowling Bana haar alle e-books van Harry Potter. De Amerikaanse zender NBC News maakte in oktober een portret van Bana.

Argwaan

Veel mensen worden door Bana’s tweets geraakt. Maar tegelijkertijd roepen ze ook argwaan op. Hoe kan een kind twitteren vanuit een vrijwel volledig in puin gelegde stad? Hoe komt ze aan elektriciteit? Waarom twittert ze in het Engels? Is de account van Bana, zoals de Syrische president Assad eerder zei, eigenlijk geen “propagandamateriaal van de terroristen”? Bana werd online door trollen bestookt en via verschillende nepaccounts belachelijk gemaakt.

Onderzoekscollectief Bellingcat, bekend van onthullingen over de oorlog Oekraïne en de ramp met de MH17, besloot in het twitteraccount te duiken. Op de manier waarop ze dat altijd doen: met het speuren naar open bronnen op internet, zoals Facebook, Twitter, YouTube en Google Maps. In een uitgebreide analyse geven ze nu antwoord op de meest gestelde vragen over het account van Bana.

De video’s en foto’s die Bana op Periscope en Twitter zette, kunnen via satellietbeelden worden geplaatst in een specifieke wijk in Aleppo. Ook de meldingen over bommen komen overeen met bommen die daar daadwerkelijk gevallen zijn. Elektriciteit kan het huis krijgen via zonnepanelen op het dak. En, zo benadrukt Bellingcat: Bana geeft zelf toe dat haar account wordt beheerd door haar moeder, die als lerares Engels werkt. Dat verklaart het goede Engels en de volwassen woorden.

Informatieoorlog

Al met al komt Bellingcat tot de conclusie dat Bana echt kan bestaan en haar account waarschijnlijk door haar moeder wordt gerund, die goed begrijpt hoe sociale media werken. In een interview met de Washington Post zei onderzoek Nick Waters niet te durven hopen dat de scheldkanonnades richting Bana hiermee zullen stoppen. Maar hij hoopt niettemin iets te veranderen aan de publieke perceptie.

“Ik denk dat we wel invloed kunnen hebben op degene die van Bana gehoord hebben maar onzeker zijn over of ze echt bestaat. Informatieoorlogen zoals die bijvoorbeeld door de Russen worden gevoerd, hebben niet eens een eigen coherent verhaal nodig, zolang andere verhalen maar voldoende verdacht worden gemaakt en in twijfel worden getrokken. Door de waarheid zo openlijk mogelijk te kunnen onderzoeken, hopen we de twijfel over dit verhaal in elk geval weg te hebben genomen.”