Danser met uitstraling en karakter

Charmant en geestig was hij. Danser Gérard Lemaître (1936-2016) was bijna vijftig jaar verbonden aan het Nederlands Danstheater.

Foto W.F.B.P.

Uitgesproken Frans was hij, de kleine, donkere Gérard Lemaître. Ook al woonde hij het grootste deel van zijn leven in Nederland, de in Parijs geboren danser hield altijd zijn gevoel voor elegantie, op het toneel en daarbuiten. Licht, chic, geestig en charmant, een persoonlijkheid die zonder machovertoon de aandacht op zich vestigde. Het maakte hem tot een van de geliefdste dansers van het Nederlands Dans Theater, waaraan hij – met onderbrekingen – van 1960 tot 2006 was verbonden. Dinsdagnacht overleed hij in Den Haag.

Lemaître was een geboren danser. Dansen was al wat hij kon, vergat hij nooit te vermelden in interviews. „En strijken.” Eind jaren vijftig ontmoette hij bij het balletgezelschap van Roland Petit in Parijs Hans van Manen, die zijn geliefde werd en hem meenam naar Nederland.

Daar had het Nederlands Dans Theater zich net afgesplitst van het Nederlands Ballet. Veel enthousiasme was er aanvankelijk niet over ‘dat vriendje’ van Van Manen, maar, zoals Alexandra Radius vertelt in Nederlands Dans Theater, een revolutionaire geschiedenis: „Dat vriendje bleek een heel goede danser en iedereen was al snel dol op hem.”

Lemaître in een video uit 1983

In Den Haag kwam Lemaître tot volle bloei. Hij werkte met alle choreografen die bij de ‘rebellenclub’ NDT nieuw werk kwamen maken: Benjamin Harkarvy, Glen Tetley, Jennifer Muller, Anna Sokolov, John Butler, Jirí Kylián en natuurlijk Hans van Manen zelf. Een van zijn glansrollen danste hij in Van Manens Septet Extra (1973), waarvan hij de bewegingshumor subtiel, en daardoor des te doeltreffender wist over te brengen. Een van de meest memorabele commentaren op zijn werk kwam van een Amerikaanse danscritica, in reactie op Lemaîtres naaktsolo in Mutations (1970) van Van Manen: „You can’t choreograph a penis.”

Begin jaren tachtig nam hij afscheid van het toneel. Hij werkte onder andere als balletmeester in Frankrijk, maar halverwege de jaren negentig keerde hij terug naar Nederland. Samen met Kylián kon hij zijn oude droom verwezenlijken, een balletgezelschap voor oudere dansers. Bij Nederlands Dans Theater 3 bleek Lemaître, wel ouder en strammer, nog steeds dezelfde innemende danser te zijn. „Het belangrijkste is de uitstraling, de mentaliteit, het karakter”, zoals hij destijds met zijn karakteristieke, Franse accent zei.

In 2006 viel het doek voor zijn geesteskind NDT3, maar Lemaître bleef in Den Haag, waar hij woonde met zijn echtgenoot, interieurarchitect Paul Maas.

De laatste tijd was zijn gezondheid broos. Gérard Lemaître werd 80 jaar.