‘Boze burger’ toont haar zachte kant

Terug in Geldermalsen

Karin Welgraven was vorig jaar nog een van de drijvende krachten achter het protest tegen een gepland azc. Nu helpt ze statushouders.

Karin Welgraven en Mohammed Khaizaran van Helping Hands. Onder: fietsen voor statushouders. Foto’s William Hoogteijling

De rekken hangen vol met kleurige kleren voor kinderen en volwassenen. Een wit gelakte balie markeert de receptie waar een vrijwilliger bezoekers welkom heet. Mensen in de bijstand komen er, maar ook asielzoekers met een verblijfsvergunning (statushouders). Ze mogen de kleren, opgehaald bij inzamelingen onder bewoners en middenstand in Geldermalsen, gratis meenemen.

„We hebben inmiddels dertien gezinnen onder de statushouders in onze bestanden zitten”, zegt initiatiefneemster Karin Welgraven, zelf inwoner van Geldermalsen en bijstandsmoeder met drie kinderen. „En ik denk dat het er nog wel meer zullen worden.” Op de site van haar stichting Helping Hands staat bij wijze van mission statement: „Iedereen is bij ons gelijk, ongeacht of je een Nederlander bent of een vluchteling. We kijken of iemand een minima is, en kijken niet waar deze personen vandaan komen.”

Lees ook een interview met burgemeester Miranda de Vries: ‘Er is hier toch nog iets moois gebeurd’

Een jaar geleden werd Welgraven welhaast een nationale beroemdheid. Als een van de beheerders van de Facebook-pagina Geldermalsen zegt Nee tegen AZC, haalde zij de landelijke media – ook deze krant. Welgraven was een van de vele tegenstanders van de komst van een groot asielzoekerscentrum (1.500 man), en de ‘overvaltactiek’ van de burgemeester. „Miranda de Vries speelt het vies”, werd een van de gevleugelde, nog relatief beschaafde slogans op de Facebook-pagina.

Na de rellen van 16 december werd Geldermalsen een van de plaatsen waar de inmiddels archetypische ‘opstand van de boze burger’ misschien wel het meest gestalte kreeg. Stenen gingen door de ruiten van het gemeentehuis. Zware vuurwerkbommen werden afgestoken. De aanwezigen moesten worden geëvacueerd naar een politiebureau. De Facebooksite distantieerde zich van het geweld, maar toonde begrip voor de onvrede.

Lees ook een reconstructie van de gebeurtenissen in Geldermalsen: Terug in Geldermalsen

Wonder

Negen maanden na de rellen, kort nadat de gemeenteraad definitief nee had gezegd tegen een azc, voltrok zich een wonder. Voor- en tegenstanders van het azc die elkaar in de publiciteit hadden verketterd, gingen samenwerken in één pand. Het was een initiatief van Christine de Jong, actief in een groepje burgers dat spullen ophaalde voor de honderden statushouders in Geldermalsen.

Op zoek naar opslagruimte voor de meubels, laptops, en fietsen, diende De Jong hiervoor een verzoek in bij de gemeente. Die had al eerder een zelfde verzoek tot opslag gekregen van Welgraven. Die kon op haar beurt de vele kleding die ze inzamelde voor de minima van Geldermalsen niet kwijt. De gemeente besloot daarop, op voorspraak van De Jong, beide initiatieven samen te voegen.

Zonder noemenswaardige mediabelangstelling, en gadegeslagen door een dertigtal belangstellenden aan verhoogde bartafeltjes met koffie en prik, opende wethouder Ronald van Meygaarden op vrijdag 9 september het pand op een bedrijventerreintje aan de Rijnstraat. De gemeente stelde het pand en haar faciliteiten ter beschikking. Van Meygaarden complimenteerde Christine de Jong „met dit mooie burgerinitiatief”. Hij waarschuwde wel dat het snel met de gemeentelijke steun afgelopen zou zijn als de betrokken partijen ruzie gingen maken.

Voor in het pand ging Welgraven met enkele vriendinnen en kennissen met gratis kleren en andere spullen aan de slag. Aan de achterkant vestigde zich de groep Praktische Hulp Vluchtelingen Geldermalsen van De Jong. In het midden ging een derde groep van vrijwilligers ook sociale minima bijstaan. „Het zal me benieuwen hoe het gaat”, zei een van de vrijwilligers bij de openingsreceptie. „Of het wordt Koude Oorlog. Of we vieren in december Sinterklaas met elkaar.”

Het werd geen van beide, zegt initiatiefneemster Christine De Jong in een terugblik. „Die gezamenlijke Sinterklaas is niet gelukt. Misschien volgend jaar. Het gaat namelijk best goed. Ik was in het begin somber, maar daar ben ik van teruggekomen.” Welgraven is wat zuiniger. „We hebben geen last van elkaar”, zegt ze.

Tegenstellingen

Na de nodige strubbelingen is inmiddels vooruitgang geboekt. Beide groepen wisselen steeds meer spullen uit. Meubels of fietsen die Praktische Hulp voor Vluchtelingen inzamelt en die over zijn, vinden via Welgraven een weg naar de minima. Omgekeerd gaat kleding van Helping Hands die overblijft, naar de vluchtelingen. Maar statushouders mogen ook direct bij Welgraven ‘shoppen’.

Is hier sprake van een bekering van een anti-azc-activiste? „Nee hoor”, zegt Welgraven. „Ik was tegen de massale komst van gelukszoekers naar Geldermalsen. Van de statushouders die we hier helpen, weten we dat zij geen gelukszoekers zijn en die spullen hard nodig hebben.”

Ook rook ze handel. Welgraven diende een plan in bij de gemeente om tegen betaling vluchtelingen te begeleiden. Daarin werd ze bijgestaan door Mohammed Khaizaran, een vluchteling uit Libanon en eerder coach bij Vluchtelingenwerk.

„Best slim van Karin”, reageert Christine de Jong. „Misschien zou ik in haar positie hetzelfde hebben geprobeerd.” Bijstandsmoeder Welgraven kampt met een schuld van ongeveer 90.000 euro. „Nu ik daar meer over weet”, zegt De Jong, „kan ik me de frustratie waaruit het verzet tegen het azc voorkwam, wat beter voorstellen. Dat geldt niet voor het geweld.”

De gemeente wees het plan van Welgraven en Khaizaran echter af. Geldermalsen wil verder met Vluchtelingenwerk. Welgraven is teleurgesteld en waarschuwt: „Er gaan tienduizenden euro’s naar de begeleiding van statushouders. Dat terwijl de 249 euro aan boekengeld voor mijn zoon geweigerd wordt. Zolang dit soort schrijnende tegenstellingen bestaan, kan de vlam weer in de pan slaan.”