Privacywaakhond kritisch over nieuwe surveillancewet

Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens is het wetsvoorstel in strijd met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens.

Exterieur van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst in Zoetermeer. Robin van Lonkhuijsen / ANP

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft zich in een brief aan de Tweede Kamer kritisch uitgelaten over het wetsvoorstel voor een nieuwe Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Dat staat de geheime diensten AIVD en MIVD toe om op grote schaal kabelgebonden communicatieverkeer te onderscheppen. Volgens de AP zou het wetsvoorstel in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM).

De nieuwe bevoegdheden hebben “vergaande gevolgen” voor de persoonlijke levenssfeer van mensen, schrijft de AP. Verder is er kritiek over het toezicht op de geheime diensten wanneer zij bevoegdheden inzetten. De noodzaak van de extra bevoegdheden zou ook niet goed uitgelegd zijn. Donderdag vindt in de Tweede Kamer een rondetafelgesprek plaats over het wetsvoorstel, waar in februari over wordt gestemd.

Met de nieuwe surveillancewet zouden de AIVD en MIVD onder voorwaarden communicatie in bulk mogen onderscheppen en analyseren. Zo willen zij zich beter bewapenen tegen terroristen en de dreiging van cyberaanvallen. De minister moet toestemming geven voor iedere tap.

Hacken via anderen

De inlichtingendiensten mogen met de nieuwe wet ook hacken via niet-verdachte personen. Ze kunnen bijvoorbeeld malware op apparaten van burgers plaatsen die dezelfde server als de verdachte gebruiken, om zo hun doelwit te bereiken.

Dinsdag lieten 29 wetenschappers zich in een brief aan de Tweede Kamer kritisch uit over de wet. Onder andere terrorismedeskundige Beatrice de Graaf is bezorgd over het toezicht op de diensten, volgens de wetenschappers is dat te versnipperd. Daarnaast vinden de experts het kwalijk dat vooraf niet wordt vastgelegd welk soort apparaten de veiligheidsdiensten mogen gebruiken, omdat nu nog niet duidelijk is welke technologie over een paar jaar wordt uitgevonden.