Angela Jolie geneert 13 miljoen dollar aan borstkankertests

Borstkanker

Zeker 4.500 Amerikaanse vrouwen lieten zich testen, nadat Angela Jolie in 2013 bekend maakte dat ze haar borsten had laten afzetten.

Filmster Angelina Jolie schreef in 2013 in The New York Times dat ze haar beide borsten had laten afzetten. En hoe en waarom. Ze was erachter gekomen dat ze een genmutatie heeft die haar zeer kwetsbaar maakt voor borstkanker. Haar moeder overleed aan borstkanker toen ze 56 jaar was, na 10 jaar borstkankerpatiënt te zijn geweest. Dat wilde ze haar eigen kinderen besparen.

Die openhartige brief in The New York Times had een „grote en onmiddellijke toename” van borstkankertests tot gevolg. Maar dat testen had twee en vier maanden niet meer borstamputaties tot gevolg. Het betekent dat die extra tests geen „nieuwe BRCA-mutaties aan het licht brachten die preventieve borstamputatie noodzakelijk maakten”. De extra tests hebben Amerikaanse ziektekostenverzekeringen ongeveer 13,6 miljoen dollar gekost, schrijven twee onderzoekers van Harvard Medical School in een woensdag gepubliceerd artikel voor het kerstnummer van het Britse medisch-wetenschappelijke tijdschrift The BMJ. Dat kerstnummer is gevuld met serieus uitgevoerd onderzoek naar vreemde en vaak komische onderwerpen.

Dit artikel eindigt echter met een bloedserieuze conclusie. De Harvard-auteurs schrijven dat beroemdheden zoals Angelina Jolie een groot en onmiddellijk effect op het gebruik van de gezondheidszorg kunnen hebben. Dat kan „een goedkope manier zijn om een breed publiek te bereiken”, concluderen de auteurs, maar zo’n boodschap heeft als gevaar dat hij „niet effectief is gericht op de groepen die het meeste risico op de besproken ziekte lopen.” Dat was hier duidelijk het geval.

De tests worden normaal gesproken aangeboden aan vrouwen met bloedverwanten die op jonge leeftijd borst- of eierstokkanker kregen. Dat kunnen ook mannen met borstkanker zijn. Soms wordt er getest bij vrouwen waarbij borstkanker in de familie niet heel duidelijk is, maar die (ziekelijk) ongerust zijn. In Nederland laten ongeveer 80 vrouwen per jaar hun borsten preventief afzetten.

Jolie was een wereldwijde hype, waarover NRC Handelsblad op 14 mei 2013 berichtte. Jolie schreef: „Het moet een prioriteit worden om te zorgen dat meer vrouwen toegang krijgen tot genetische proeven en levensreddende preventieve behandelingen, ongeacht hun middelen en achtergronden, waar ze ook leven.”