‘Mijn dansstijl is alles wat ik zelf niet ben’

Vanavond viert choreograaf Jens van Daele het tienjarig bestaan van zijn gezelschap met de première van ‘Tierra’. Eigenlijk had hij boer willen worden.

Scène uit Tierra van Jens van Daele’s Burning Bridges & Ginette Laurin Foto Judith Zwikker

Hij is, zegt hij, ten diepste een jongen van het land. Maar de Vlaming Jens van Daele (44) ging naar de stad en werd danser. En niet eens in de dansstijl die hem op de dansacademie in Antwerpen uiteindelijk het meest beviel. „Het Stedelijk Instituut voor Ballet is een klassieke opleiding, maar wat ik eraan heb overgehouden, is een grote liefde voor flamenco. Ja, die lessen waren mijn hoogtepunten. Ik vond klassiek vreselijk, voor de grahamtechniek heb ik het lichaam niet, Cunningham lag me ook totaal niet. Toen ik afstudeerde, adviseerde men mij naar Spanje te gaan.” Het werd het Ballet Royal de la Wallonie, daarna Introdans; beide op (neo-)klassieke leest geschoeid.

Als danser met een sterke présence, direct, zonder klassieke maniërismen, viel hij bij Introdans meteen op. Overal eigenlijk, ook later, bij Conny Janssen, Piet Rogie en Club Guy & Roni. Van Daele – magere, blonde kop, melancholieke blik – grimlacht. „Ik ben gewoon slecht in het overnemen van andermans techniek. Pas toen Ginette Laurin een gastchoreografie bij Introdans maakte, begin jaren negentig, ontdekte ik dat dans ook natuurlijk kan aanvoelen, niet als iets opgelegds.”

Contrasterende stijlen

Met de Canadese Laurin, artistiek leidster van het inmiddels opgeheven O Vertigo, maakt hij nu ‘Tierra’, een choreografie voor vijf vrouwen rond het thema van de nietige, sterfelijke mens tegenover de oerkrachten van het universum. In het stuk smelten hun bewegingsstijlen samen tot één. „Zelf heb ik de neiging bewegingen en emoties altijd keihard, groot en direct op de scène uit te storten – mijn dansstijl is eigenlijk alles wat ik zelf níet ben. Daar zocht ik een contrast naast. Ginette kan je met kleine dingen raken, details, heel persoonlijk soms, maar uiterst specifiek. Dingen waarvan je hart een sprongetje maakt.”

Hij beschouwt het als een eer dat Laurin zijn samenwerkingsvoorstel accepteerde. Het is, erkent hij, ook een soort rectificatie in zijn persoonlijke danshistorie. Want ooit laadde hij zijn hele hebben en houwen in een zeecontainer om in Canada, bij O Vertigo, een leven en een carrière als danser op te bouwen. Heimwee maakte al snel een einde aan het grootse en meeslepende plan, en de zeecontainer kon na een paar maanden weer terug. Van Daele sprak Laurin bijna twintig jaar niet meer, te beschaamd over zijn stille aftocht.

Van Daele is een van de nieuwe ontvangers van een vierjarige subsidie van het Fonds Podiumkunsten. Het geeft hem de rust om zich te concentreren op zijn volgende project. De nachtheksen, een Russisch bataljon gevechtspiloten uit de Tweede Wereldoorlog, bestaand uit vrouwen, vormen het vertrekpunt voor een serie over sterke vrouwen.

Altijd weer vrouwen – Van Daele werkt vaak met een volledig vrouwelijke cast. „Ik vind vrouwen nu eenmaal interessanter dan mannen. De vrouw, de moeder, hoe ze in de wereld staat. Nogmaals: alles wat ik zelf niet ben, zet ik op het toneel.”

Jens van Daele’s Burning Bridges & Ginette Laurin: ‘Tierra’. Première, 14/12, Stadstheater Arnhem. Tournee t/m maart 2017.