Laatste uitweg uit mijnenveld

Boskalis/Fugro

Maritiem onderzoeker Fugro leek rijp voor een overname door baggerbedrijf Boskalis. Maar de toenadering is mislukt. Waardoor liep het spaak?

Boskalis gaat niet best op de beurs, maar niet zo slecht als Fugro

De zee geeft, de zee neemt. Bodemonderzoeker Fugro (2,4 miljard euro omzet, 12.000 werknemers), die zijn werk vindt in de olie- en gassector, leek in de loop van 2014 een voordelige prooi toen de olieprijs steeds verder daalde. Met de dalende olieprijs daalde ook de koers van Fugro. Het bedrijf maakte ook nog eens een stuurloze indruk: winstwaarschuwing volgde op winstwaarschuwing.

Een toonaangevende commissaris, Gert-Jan Kramer, die Fugro groot had gemaakt, verkocht op last van de bank in een dalende markt zelfs een deel van zijn aandelen. En trad vervolgens af.

Beleggers op de beurs verloren het vertrouwen en toen sloeg bagger- en sleepbedrijf Boskalis toe. In zijn kenmerkende, opportunistische stijl kocht Boskalis (3,2 miljard euro omzet, 8.300 werknemers) op de beurs in één keer 15 procent van de Fugro-aandelen.

Niks aan de hand, hoor, zei Boskalis, we willen graag samenwerken. We lijken eigenlijk best op elkaar.

Maar wij willen niet samenwerken, laat staan overgenomen worden, liet Fugro een paar dagen later weten. Wij zijn zelfstandig en willen zelfstandig blijven, dat vragen onze opdrachtgevers ook.

Vervolgens bleef de slecht-nieuws-show bij Fugro voortduren.

Even dreigden zelfs moeilijkheden met de banken die Fugro financierden. Dat is altijd een veeg teken, maar Fugro wist een akkoord met de banken te bereiken.

Boskalis trok zich niks aan van de bezwaren van Fugro en kocht nog een pakket van 5 procent van de Fugro-aandelen. Begin 2015 rapporteerde Fugro een recordverlies van bijna een half miljard euro. Boskalis breidde zijn belang in Fugro uit tot bijna 29 procent. Fugro leek rijp voor een overnamebod van Boskalis. Maar dat kwam er niet.

Nu, twee jaar later, druipt Boskalis af. De afgelopen week heeft het baggerbedrijf uit Papendrecht in twee stappen het grootste deel van zijn aandelenpakket van de hand gedaan.

Wat ging er mis?

Waarom lukte het bestuursvoorzitter Peter Berdowski van Boskalis, een ervaringsdeskundige in het opkopen van tegenstribbelende bedrijven, nu niet?

Om te beginnen wilde hij de beslissende stap niet zetten: Boskalis deed geen openbaar overnamebod op Fugro. Het bleef bij dreigen, rechtszaken voeren, een beetje ketelmuziek maken.

Het ging bij Fugro net als de afgelopen weken bij PostNL. Het Belgische postbedrijf Bpost wilde geen overnamebod doen op PostNL als dat bij de top van PostNL niet op instemming kon rekenen. Boskalis wilde samenwerking toch graag op zakelijke, niet vijandige basis. Toen die instemming niet kwam, zat Boskalis met een groot pakket Fugro-aandelen ter waarde van 390 miljoen met weinig rendement.

Geniepige beschermingsmaatregel

Het tweede obstakel voor Boskalis was dat te weinig beleggers Boskalis hielpen in het verzet tegen de beschermingsmaatregelen van Fugro. Fugro heeft er maar liefst drie, waaronder één geniepige.

Wie tegen de zin van de top van Fugro toch in staat is genoeg aandelen in handen te krijgen, kan raar opkijken. Fugro mag een deel van het bedrijf doorverkopen aan een stichting op Curacao. Deze constructie, die in het jargon een gifpil heet, geldt volgens de normen van modern ondernemingsbestuur als ouderwets betuttelend en strijdig met zeggenschapsrechten van beleggers. De aandeelhouders zijn ermee akkoord gegaan. En Boskalis was niet in staat om meer aandeelhouders achter zich te krijgen om Fugro te dwingen in elk geval deze gifpil op te bergen.

Lage olieprijs en overschatting

De derde misrekening van Boskalis was de tijdsduur van de lage olieprijs. De prijsval ontwrichtte de begrotingen van olieproducerende landen én de investeringen van de grote ondernemingen die opdrachtgevers zijn van Boskalis. Inmiddels moet ook Boskalis saneren.

Onder die omstandigheden maken topmanagers praktische keuzes: heeft dit Fugro-project nog toekomst? Nee? Uit het mijnenveld dan. Verkoop die aandelen.

Misrekening vier: Boskalis heeft zichzelf overschat en de hardnekkigheid van Fugro onderschat.