Toon bezongen en geëerd op feestelijk gala

Toon Hermans-gala in Carré

Bij een aan Toon Hermans gewijd gala in theater Carré werden herinneringen aan Toon opgehaald en zijn elegante liefdesliedjes vertolkt.

Maurice Hermans, Paul van Vliet, Lisa Meyvis en Freek de Jonge op 100 jaar Toon Foto ANP Kippa

Zelf heeft Toon Hermans ruim 550 avonden opgetreden in theater Carré in Amsterdam – doorgaans voor bomvolle zalen. In hetzelfde theater speelde zich maandagavond dus ook het gala af ter gelegenheid van zijn honderdste geboortedag, komende zaterdag. En het was er, zoals het de in 2000 overleden theaterclown betaamt, overvol.

Niet voor niets kwam in de openingsmedley van de Harmonie St. Joseph uit Hermans’ geboortestad Sittard ook het bijpassende Dit is een plek om lief te hebben voorbij. Dat was een ode aan Carré.

Het gala bood tevens ruimte aan de vijfde uitreiking van de Toon Hermans Award, ingesteld door Hermans’ zonen om het gedachtengoed van hun vader in ere te houden. Er waren dit jaar zelfs twee ontvangers: Paul van Vliet voor het optimisme in zijn voorstellingen en zijn Unicef-werk en Freek de Jonge die de lach volgens zoon Maurice Hermans haalt uit „kleine en grote verdrietjes.”

Freek de Jonge speelde een hoofdrol in dit gala. Eerst als de vooroorlogse komiek Johan Buziau, die wijze lessen gaf aan de door Mark Rietman gespeelde kleine Toon: „Je bent een lappie stof, dat zich laat plooien door de lach.”

Twijfelachtig compliment

Daarna vertelde hij een kolderiek verhaal over de eerste keer dat hij Toon Hermans op de televisie zag (in 1958, op een toestel met kamerantenne waarbij het beeld steeds wegviel). Voorts speelde hij een boom, een scène uit zijn eigen verleden (1988) waarover Hermans destijds tegen hem zei: „Daar moet je op verder gaan.” Een twijfelachtig compliment, suggereerde De Jonge, want het was het enige tekstloze nummer uit de hele show. Nu deed hij het nog eens over, met verrassende assistentie van John van Elk, de man die in enkele legendarische scènes de aangever van Toon Hermans was. En toen kwam De Jonge ook nog met een modernere, meer scabreuze versie van Vader gaat op stap.

Paul van Vliet liet de hele zaal zachtjes, maar gedecideerd meezingen met 24 Rozen

Paul van Vliet liet daarna de hele zaal zachtjes, maar gedecideerd meezingen met het aanvallige 24 Rozen. Om pas aan het einde van het programma samen met Freek de Jonge terug te keren in een ietwat rommelige sketch, die voornamelijk bestond uit de vele gevleugelde woorden die we hebben overgehouden aan Hermans’ grootste lachsuccessen.

Bekijk Toon Hermans’ leukste grappen: Toon voor beginners

Verder stond het drie uur durende gala, in aanwezigheid van prinses Beatrix, voornamelijk in het teken van de elegante liefdesliedjes die Toon Hermans in grote aantallen heeft geschreven.

Ze werden in het Limburgs gezongen door de uit Limburg afkomstige Hadewych Minis en Chantal Janzen, in donzig Vlaams door de Vlaamse zangeres Lissa Meyvis en in het Nederlands door de geserreerd zingende Wende.

De Maastrichtse hoogleraar Wiel Kusters besprak Toon Hermans als de dichter die zijn liedjes schreef met intuïtieve muzikaliteit. Hij vergeleek diens werk met dat van de eerdere Limburgse dichter Pierre Kemp: „Ze zijn zo verwant dat de vraag wie van hen de beste is, er totaal niet toe doet.”

Lees het profiel van Toon Hermans: Toon is 100

En voorts was er nog een vertederend toespraakje van Hermans’ laatste manager Herman van Hove, over de vriendschap met Toots Thielemans. Op verzoek van Van Hove speelde het mondharmonica-genie ooit een bandje vol met variaties op Toon-liedjes. Van Hove noemde het resultaat ‘de Toon en Toots Suite’. Dankzij deze bewaard gebleven opname konden Thielemans’ onnavolgbare melodielijntjes opklinken tijdens een van de door Lissa Meyvis gezongen liedjes.

Toon Hermans schreef zo veel dat het merendeel moest ontbreken. En ook aan de onbedaarlijke hilariteit die hij zo vaak wist op te wekken, kon nauwelijks recht worden gedaan. Maar er kunnen vast nog wel meer Toon Hermans-gala’s worden georganiseerd. Met welke aanleiding dan ook.

Correctie (14 februari 2017) De Vlaamse zangeres Meyvis heet Lissa, niet Lisa, zoals hierboven eerder abusievelijk stond [red.]