Sterke stijging cocaïnegebruik in Utrecht en Eindhoven

De stijging is opvallend omdat eerdere jaren het cocaïnegebruik in de steden gelijk bleef, of daalde.

Foto: Lex van Lieshout / ANP

In Utrecht en Eindhoven is in 2016 fors meer cocaïne gebruikt dan in andere jaren. Onderzoekers troffen dit jaar bijna een verdubbeling van de hoeveelheid cocaïneresten aan in het rioolwater van de twee steden ten opzichte van de afgelopen vijf jaar. Ook de hoeveelheid cannabis in het rioolwater verdubbelde. Dat melden onderzoekers van het Agentschap voor Drugs en Drugsverslaving dinsdag.

Voor het Europese onderzoek werd het rioolwater in zestig steden gedurende een week gemonsterd. In die week werd in Utrecht dagelijks gemiddeld 310 milligram uitgeplaste cocaïne gevonden per duizend inwoners: een stijging van 109 procent ten opzichte van 2015. In Eindhoven lag de hoeveelheid hoger met 498 milligram - een toename van ruim 54 procent.

De stijgingen van cocaïneresten in het water van Utrecht en Eindhoven zijn opvallend, omdat sinds 2011 de gevonden hoeveelheden ongeveer gelijk bleven of juist daalden. De onderzoekers hebben geen verklaring voor de stijging. Ook het Trimbos-instituut kan op basis van het onderzoek niet zeggen wat de stijging veroorzaakt.

Voor het Europese onderzoek werd ook het water in Amsterdam geanalyseerd; die resultaten zijn nog niet bekend. In eerdere jaren was Amsterdam de Europese koploper qua hoeveelheid drugs in het rioolwater.

Hoogste gebruik xtc, cannabis

De onderzoekers keken verder naar de aanwezigheid van een aantal andere drugs in het rioolwater. In zowel Eindhoven als Utrecht was een verdubbeling zichtbaar van cannabisresten. Net als in voorgaande jaren wordt in de Nederlandse steden in 2016 het meeste cannabis gebruikt in Europa. Deze koploperspositie hebben Nederlandse steden ook als het gaat om xtc-gebruik. Na jaren van daling is het gebruik van xtc in Utrecht dit jaar weer gestegen. In Eindhoven daalde de aanwezigheid van de partydrug in het rioolwater juist licht.

Dit jaar werd in Eindhoven voor het eerst een meetbare hoeveelheid methamfetamine - ook wel bekend als crystal meth - in het rioolwater gevonden. Amsterdam had in eerdere jaren al een meetbare hoeveelheid van de drug in het water, al was de hoeveelheid ten opzichte van andere steden nog steeds relatief laag.

Rioolwater als meetinstrument

Wetenschappelijk onderzoek naar rioolwater wordt sinds 2011 in Amsterdam, Eindhoven en Utrecht gebruikt om drugsgebruik te meten. Onderzoeker Pim de Voogt van onderzoekscentrum KWR voerde de studies uit. “De cijfers over deze twee steden geven natuurlijk geen compleet beeld van het totale drugsgebruik in Nederland. Daarom is het belangrijk dat we de onderzoeken bij meer Nederlandse gemeenten uitvoeren.”

Sinds dit jaar gebeurt dat ook in acht gemeenten in de provincie Utrecht. Tot nu toe is in twintig van de 390 Nederlandse gemeenten rioolwater onderzocht.