Sprankelende prijs- winnaar Cannes meteen op Netflix

Een paar jaar geleden zou een spraakmakende debuutfilm als Divines van de Frans-Marrokaanse Houda Benyamina zeker de bioscoop hebben gehaald. Nu ging de film – buiten Frankrijk – meteen naar Netflix, internationaal goed voor 81 miljoen abonnees. Die kunnen nu allemaal haar portret zien van twee hartsvriendinnen die opgroeien in een banlieue van Parijs. Ook mooi.

Benyamina won dit jaar de Camera d’Or van het filmfestival van Cannes, de prijs voor het beste debuut. Bij de prijsuitreiking verstoorde ze het decorum door de programmeur die haar film had geselecteerd – een man – te complimenteren met de uitdrukking: „Jij hebt een clit!” Dat is straattaal, een compliment voor stoere vrouwen met ‘ballen’. Benyamina ging controversiële uitspraken in Cannes ook verder niet uit de weg. „De filmwereld is burgerlijk, wit en racistisch. Dat weet iedereen.”

Met haar sprankelende, sprookjesachtige en hyper-energieke debuutfilm achter zich kan ze zich die grote mond ook wel veroorloven. De banlieue is geen volledig onbekend terrein voor Franse filmmakers. Ruim twintig jaar geleden was er het grimmige La haine van Matthieu Kassovitz, dat de toon zette in het genre. Twee jaar terug was er het genuanceerde, maar ook afstandelijke Girlhood van Céline Sciamma. Benyamina concentreert zich net als die voorganger op meisjesvriendschap, maar ze onderscheidt zich door de uitbundige lyriek van sommige scènes.

De film gaat over de stoere Dounia, gespeeld door de zus van de regisseur, Oulaya Amamra, en haar beste vriendin Maimouna (Déborah Lukumuena). Dounia leeft met haar alcoholische moeder in een shantytown van Roma. De dames gaan nauwelijks meer naar school, de stoere drugsdealer Rebecca lijkt meer toekomstperspectief te bieden.

Dat is allemaal min of meer het bekende verhaal. Maar het mooie van Divines is dat Benyamina haar heldinnen ook laat dromen en fantaseren, en die dromen ook visualiseert: van een reis naar een Thais strand, tot een race door hun afbraakbuurt in een imaginaire Ferrari, en vooral over jongens. Dounia en Maimouna bespieden een dansklas, waar ze zich vergapen aan het gespierde bovenlijf van danser Djigui.

Zelden is er een film gemaakt die sociale misére niet uit de weg gaat, maar die toch zoveel energie en levenslust in huis heeft. Franse critici waren verdeeld: is Divines een film zonder richting van een onervaren filmmaker? Of is dat nu juist het mooie van de film, dat Benyamina haar heldin als een bal in een flipperkast heen en weer laat stuiteren in de wereld? Hoe dan ook, Oulaya Amamra wordt wijd en zijd genoemd als kanshebber voor de César voor beste actrice, de Franse Oscar. Daarvoor moet ze Isabelle Huppert in Paul Verhoevens Elle zien te verslaan. Lastig, maar niet onmogelijk.