‘Bittere strijd om Aleppo is voorbij’

Dinsdagavond kwam een verrassend bestand tot stand dat de laatste rebellen in de stad een vrijgeleide in het vooruitzicht stelt.

Beeld van de wijk Bustan al-Qasr in Aleppo. Foto: George Ourfalian / AFP

De jarenlange bittere strijd om de Syrische stad Aleppo is ten einde. Dat valt op te maken uit een verrassend bestand dat dinsdagavond werd afgekondigd. Het bestand stelt de laatste rebellen in de stad een vrijgeleide in het vooruitzicht. Dat hebben woordvoerders van rebellengroepen, het Syrische regime en de Russische VN-delegatie in New York dinsdag bevestigd, meldt Reuters.

De wapenstilstand zou in eerste instantie in de nacht van dinsdag op woensdag (lokale tijd) ingaan, maar de gevechten zijn volgens Rusland dinsdagavond al tot een einde gekomen.

Het staakt-het-vuren moet burgers en strijders van rebellengroepen de mogelijkheid geven te evacueren. De Russische VN-ambassadeur, Vitali Tsjoerkin, liet weten dat de deal inhoudt dat burgers Oost-Aleppo niet hoeven te verlaten:

“Omdat het [Oost-Aleppo] in handen komt van de Syrische overheid, is er geen noodzaak voor de overgebleven burgers te vertrekken, zij lopen geen risico. Er worden humanitaire afspraken gemaakt. Onze militaire mensen ter plaatse zien geen overtredingen van het internationaal humanitair recht.”

Lees ook: Sterft de Syrische opstand in Aleppo?

Gewapende aftocht

Turkse regeringsbronnen - Turkije was ook bij de onderhandelingen aanwezig - lieten weten dat het rebellen volgens de overeenkomst is toegestaan lichte wapens te dragen bij de aftocht. Strijders en burgers die Aleppo verlaten zouden per bus naar Idlib, in het noorden van Syrië, worden overgebracht. Volgens Syrische regeringsbronnen en enkele rebellengroepen worden de strijders echter overgebracht naar West- en Noord-Aleppo. De Turkse vicepremier Mehmet Simsek zei dinsdag dat Turkije tenten zal opzetten die onderdak moeten bieden aan 80.000 vluchtelingen.

Twitter avatar memetsimsek Mehmet Simsek #Turkey, the world’s largest refugee hosting country, is to set up a tent city to accommodate up to 80,000 Syrian refugees fleeing #Aleppo.

Rebellengroep Jabha Shamiya maakte bekend dat de komende uren de eerste groep rebellen uit Oost-Aleppo zal vertrekken “als er geen nieuwe dingen gebeuren”. De gewonden zouden de eersten zijn die het rebellengebied gaan verlaten.

Wantrouwen

Er bestaat veel wantrouwen tussen beide partijen over de uitvoering van de wapenstilstand. Begin december dwarsboomde Rusland samen met China nog een resolutie van de VN-Veiligheidsraad over een wapenstilstand van zeven dagen in Aleppo. Volgens Rusland zou de wapenstilstand de Syrische rebellen de tijd geven om zich te herpakken. In september bestookten Russische vliegtuigen een hulpkonvooi dat op weg was naar West-Aleppo na een zevendaagse wapenstilstand.

Ook het Westen reageert wantrouwend op de toezeggingen die Rusland dinsdag deed, schrijft NRC-redacteur Floris van Straaten:

“Westerse diplomaten verwelkomden de Russische toezeggingen echter met de nodige scepsis. Zij blijven zeer bezorgd over het lot van de resterende burgers - in totaal naar schatting zo’n 50.000 mensen - in de laatste wijken in oostelijk Aleppo die nog in handen waren van de rebellen na een succesvol offensief van het Syrische regime en zijn bondgenoten Rusland, Iran en Hezbollah.”

VN: Syrisch regeringsleger executeert burgers

Volgens rapportages van de VN zouden bij de laatste gevechten om Oost-Aleppo zeker 82 burgers om het leven zijn gekomen, onder wie elf vrouwen en dertien kinderen.

Syrische regeringstroepen zouden met scherp schieten op burgers die proberen te vluchten voor de bombardementen. Ook zouden ze langs de huizen zijn gegaan, waar bewoners ter plekke werden doodgeschoten. Een woordvoerder van de mensenrechtenafdeling van de VN sprak van een “complete meltdown” van alle menselijkheid.

    • Etienne Verschuren