Hella de Jonge ongelukkig door film over haar familie

Documentaire

Hella de Jonge maakte zelf een documentaire over haar familie en de oorlog. Tot haar verdriet maakt de EO er nu ook een. Zonder haar, met haar zus.

Hella de Jonge en haar vader Eli Asser, in haar film Verlies niet de moed. Foto uit documentaire

Hella de Jonge is zeer ongelukkig over de documentaire die de EO woensdag over haar familie uitzendt. Volgens de omroep eiste de beeldend kunstenaar – die onder meer de voorstellingen van haar man Freek de Jonge aankleedt – aanvankelijk inzage en het recht op aanpassing van de film, onder dreiging van een kort geding. Desgevraagd ziet zij daar nu vanaf. De Jonge: „Het liefste wil ik dat er niemand kijkt, dat het als een sisser voorbij gaat.”

Echo’s van een oorlog is een documentaire over het gezin van de 93-jarige liederendichter en schrijver Eli Asser, bekend van de comedy ‘t Schaep met de 5 Pooten en de hit daaruit: Het zal je kind maar wezen. Zijn gezin is getekend door de Shoah.

Opmerkelijk is dat Hella de Jonge (67), een van Assers dochters, zelf al een documentaire over haar familie heeft gemaakt: Verlies niet de moed (2014). Ze maakte ook drie boeken en een tentoonstelling over de kwestie. Uit haar film blijkt dat de familieleden van Asser en zijn vrouw werden vermoord door de nazi’s. Zelf overleefden ze door onder te duiken. Asser gaat gebukt onder schuldgevoel, dat hij nog leeft. De Jonge lijdt op haar beurt onder het trauma van haar ouders. In de film komt het tot een verzoening tussen vader en dochter.

Aan deze EO-uitzending werkt ze echter niet mee. Haar broer David en zus Joosje zitten wel in de tweede documentaire en niet in de eerste. Dit heeft volgens de omroep te maken met ruzie in de familie. Hella de Jonge wil niet in een documentaire die is gemaakt na een voorstel van haar zus Joosje. De Jonge: „Het is een antwoord van mijn zus, en het is niet vanuit vrede gemaakt. Dit is een absolute oorlogsfilm.” De Jonge heeft de film nog niet gezien.

De documentaire van regisseur In-Soo Radstake en interviewer Frénk van der Linden wil laten zien dat de gevolgen van de Jodenvervolging na zeventig jaar nog altijd voelbaar zijn in Joods Nederland. Alfred Edelstein, eindredacteur Joodse programmering van de EO: „Vechtscheidingen en familievetes komen opvallend vaak voor in de Joodse gemeenschap”. Dat is volgens hem terug te voeren op de Shoah. Edelstein was directeur van de Joodse Omroep (1973-2015), maar die is sinds dit jaar opgegaan in de Evangelische Omroep.

Edelstein betreurt het dat Hella de Jonge tegen de documentaire is, maar ziet geen reden om deze aan te passen of in te trekken. Volgens hem heeft De Jonge de kans gekregen om de film vooraf te zien en heeft zij er geen gebruik van gemaakt. Edelstein betreurt het verder dat de documentaire nu zelf ook inzet is van een ruzie tussen De Jonge en haar familie.

UPDATE 14 DECEMBER:
Interviewer Frénk van der Linden heeft zich gedistantieerd van de documentaire omdat hij de film niet vooraf mocht zien, tenzij hij een geheimhoudingsverklaring tekende, wat hij weigerde. Hij vond het ook niet kunnen dat geïnterviewden en “andere nauw betrokkenen” de opnames vooraf niet mochten zien. Hij doelt onder anderen op Hella en Freek de Jonge.

Van der Linden wijst erop dat Eli Asser aanvankelijk ook niet mee wilde niet doen aan de documentaire, maar dat hij zich bedacht na het zien van ruwe opnames. Van der Linden: “Als Eli de opnames vooraf mocht zien, waarom Hella dan niet?”

Volgens Alfred Edelstein mocht De Jonge de documentaire wel degelijk vooraf zien, maar zag zij hier zelf vanaf. Volgens Van der Linden werd dit echter pas in een laat stadium aangeboden, toen de film al af was.