Recensie

Drie keer decemberdrama

Kijken Zin in spanning en sensatie in de donkere decembermaand zonder erop uit te gaan? Drie dramaseries voor op de bank.

Luitenant Erling Riser in de problemen in de serie Nobel.

Iedereen is verdacht


‘Vergis u niet: het kwaad bestaat echt. Zonder geweld was Hitler nooit gestuit. Met onderhandelen legt Al-Qaeda de wapens niet neer.’ Met deze woorden van president Obama begint Nobel. Moet oorlog via eindeloze diplomatie achter de schermen worden beslecht? Of zal de vijand slechts te breken zijn via keiharde, gewapende strijd? Bij deze achtdelige Noorse tv-serie draait het om het laatste.

Ten tonele verschijnt luitenant Erling Riser (Aksel Hennie), een bonkige spierbundel – kaal hoofd, hipsterbaard – die met tijdelijk verlof terugkomt uit Afghanistan. Eenmaal in Oslo krijgt hij via een sms’je de opdracht om een Afghaanse man te vermoorden. Dit heerschap, Sharif Zamani, is een belangrijke speler in de onderhandelingen rondom een oliedeal tussen de Noorse minister van Buitenlandse Zaken en diverse Afghaanse vertegenwoordigers. Wie Riser echter de opdracht heeft gegeven om Zamani om te leggen, blijkt een raadsel.

Daarmee vangt een ingewikkeld politiek spel aan waarin bijna iedereen wel een verdachte rol speelt. Bovendien werkt de charmante vrouw van Riser (Tuva Novotny) nauw samen met de BuZa-minister en is ook nog eens betrokken bij een NGO-project waar, jawel, de naam Zamani ook weer opduikt. Kortom, lekker ingewikkeld.

Qua vertelstructuur is het overduidelijk dat het schrijversteam van Nobel goed heeft gekeken naar Homeland. De ingrediënten van beide series lijken verdacht veel op elkaar: complottheorieën, westerse bemoeienis in de Arabische wereld, falende veiligheidsdiensten en geliefden die elkaar niet vertrouwen.

Nobel is minder dynamisch en meeslepend dan Homeland, maar daardoor wel iets realistischer. Vooral het contact tussen de Noorse soldaten en de lokale bevolking in Afghanistan, en de ellende die een getraumatiseerde soldaat doormaakt na terugkomst, zijn overtuigend gefilmd.
De trailer van Nobel. De tekst gaat verder onder de video.

Aandacht voor een monster

Wat is het toch een enorme freak, Paul Spector. Wie de afgelopen twee seizoenen van de Britse serie The Fall volgde, zag hoe deze jonge, gespierde seriemoordenaar (Jamie Dornan, Fifty Shades of Grey) de ene na de andere knappe donkerharige dame op gruwelijke wijze ombracht. En dat terwijl hij een keurige baan, een brave vrouw en twee schattige kinderen had. Heus, Dexter is een watje vergeleken bij deze engerd. Want Spector doodt niet voor een goed doel (forensisch onderzoeker Dexter Morgen wilde de wereld verbeteren door criminelen in stukjes te hakken), hij is gewoon een zwaar getraumatiseerde psychopaat.

Het tweede seizoen van The Fall, dat zich afspeelt in en rond Belfast, eindigde met een schietpartij waarbij Spector ernstig werd verwond. Het derde seizoen begint op het moment dat detective Stella Gibson, gespeeld door de immer onderkoelde Gillian Anderson (The X-Files), hem naar het ziekenhuis begeleidt. Aangezien Gibson zich al vanaf het begin met de zaak Spector bemoeit, heeft zij inmiddels een flinke obsessie ontwikkeld voor de Belfast Strangler. Wachtend op zijn herstel – ze wil hem confronteren met zijn daden – raakt ze meer en meer verstrikt in het verleden van deze moordenaar. Wat maakt een man tot een monster? Dat is vooral waar het om gaat in dit laatste seizoen. Wie niet van lange, trage scènes houdt, kan deze serie beter overslaan. Maar voor wie al eerder ontvankelijk bleek te zijn voor de zuigende werking van The Fall (2 seizoenen zijn ook op Netflix te zien), wordt dit laatste seizoen niet teleurgesteld. Allan Cubitt – schrijver en regisseur van de serie – kiest er bewust voor om veel aandacht te besteden aan ieder camerashot. De operatie, het verzorgen van het lichaam van Spector, het duurt minutenlang. Die aandacht voor het fysieke heeft een functie. Het doet je denken: waarom krijgt zo’n onmens zoveel liefde en aandacht?

De trailer van The Fall. De tekst gaat verder onder de video.

Familiedrama voor een kerstgevoel

Pffff… Hoe ingewikkeld kunnen familierelaties zijn? En al helemaal als er moet worden samengewerkt binnen een familiebedrijf. Dit is het geval met Jonna en haar broers Lasse en Oskar Waldemar. In de Zweedse dramaserie Thicker than Water – het eerste seizoen was al te zien bij de NPO – worden zij na de dood van hun moeder gezamenlijk eigenaar van een pension op Åland. Een fijne nalatenschap, maar niet heus. Want samen een bedrijf runnen, dat is nog niet zo eenvoudig. In het tweede seizoen ontpopt Jonna zich tot nuchtere zakenvrouw, worstelt Lasse nog steeds met een crimineel verleden en heeft de kwetsbare Oskar last van zijn zenuwen nadat zijn vrouw hem verlaten heeft. Zucht. En dat terwijl er een kerstdiner voor zo’n veertigtal gasten in elkaar moet worden gedraaid. Zeker omdat er ook nog allerlei lijken uit de kast komen vallen. Want wat voor een vader hadden deze drie hoofdrolspelers? Flashbacks maken duidelijk dat hij bepaald geen lieverdje was. Maar daar wordt onderling verschillend over gedacht.

De opzet van deze Zweedse serie doet sterk denken aan andere familiedrama’s, zoals het Amerikaanse Bloodline of de Deense dramaserie The Legacy (Arvingerne). Bij deze laatste serie vechten zus, twee broers en een halfzus om de nalatenschap van hun moeder, een voormalig kunstenares. Aardig aan die serie is dat er een overtuigende botsing plaatsvindt tussen een artistiek en een burgerlijk milieu. Bovendien wordt er goed geacteerd. Helaas weet Thicker than Water minder te overtuigen. Het scenario is zwak, de serie verloopt traag, veel van wat staat te gebeuren, zie je al mijlenver van tevoren aankomen en emoties worden weinig overtuigend uitgediept. Twee voorbeelden: als je met een aannemer arriveert bij een pension met lekkend dak, kan hij niet, zonder naar binnen te gaan, al inschatten hoeveel werk het hem gaat kosten. En als je vrouw je heeft verlaten en ineens, na twee maanden onaangekondigd weer op de stoep staat, zeg je er op zijn minst iets over. Maar voor het kerstgevoel – veel sneeuw, ijs en familiegedoe – is deze serie wel weer geschikt.

De trailer van Thicker than Water.