Column

Verkrachters niet meer vrijuit, nu nog rechten voor homo’s

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt elke week op deze plaats de feiten van de hypes.

Vrouwen en kinderen in Essaouira Foto Istock

Na al mijn gesomber van de laatste tijd werd het wel weer eens tijd voor een iets positiever verhaal. U heeft in de krant gelezen dat twee Marokkaanse meisjes, 16 en 17 jaar oud, waren gearresteerd op beschuldiging van „verboden of onnatuurlijke handelingen met een individu van hetzelfde geslacht”. Dat is strafbaar in Marokko, en in vele andere Midden-Oosterse landen. De buren hadden gezien dat ze elkaar kusten en omarmden op het dak van hun huis in Marrakech, en hen aangegeven.

Vrijdag werden de meisjes van strafvervolging ontslagen. Goed nieuws uit het Midden-Oosten! Maar het positieve element hier is zoals u begrijpt niet zozeer dat de meisjes vrijuit gingen – want uiteindelijk is er voorlopig geen aanwijzing dat het bewuste strafwetsartikel wordt ingetrokken. Maar wél dat campagne voeren ook tegen autoritaire regimes werkt.

Dat bleek al eerder ook in Marokko, in 2014, toen een heel artikel uit de wet werd geschrapt, namelijk dat verkrachters vrijuit gingen als ze met hun minderjarige slachtoffer trouwden. Het idee achter dat trouwen is dat de eer van de familie van de vrouw wordt gered. In naam van de eer zijn al heel wat slachtoffers gevallen, onder anderen het meisje wier zelfmoord na zo’n huwelijk de aanleiding was tot de succesvolle campagne.

In Turkije wilden Erdogan c.s. vorige maand juist een hierop lijkend artikel invoeren maar ze zagen ervan af toen er een enorme protestbeweging op gang kwam. In Libanon is vorige week de eerste stap gezet naar snelle afschaffing ervan. Bebloede bruiden zetten de behandeling van de wetswijziging kracht bij. Het zijn wel altijd vrouwen hè, die actievoeren!

Nu we het over Libanon hebben, ik sprak niet zo lang geleden zo’n campagnevoerster, Eliane Fersan, die met een groep Midden-Oosterse vrouwen hierheen was uitgenodigd door Buitenlandse Zaken. Fersan werkt met/is adviseur van een hele hoop organisaties die voor homo- en vrouwenrechten vechten. „Ik word gedreven door onrecht”, zei ze.

Als je even de Syrische bedelaars negeert, ziet Beiroet eruit als Amsterdam (of tegenwoordig zelfs Rotterdam) met hippe koffiebarretjes en een goed glas wijn op straat. Maar dat is alleen maar de buitenkant. „Beiroets progressieve imago is nep; het patriarchaat laat zich niet zo makkelijk wegzetten”, zei ze. En dat is aartsconservatief. Ook in Libanon staat gevangenis op „onnatuurlijke handelingen”. Dat is een van de zaken waartegen Fersan actievoert: „Die wet is een wapen van staatsterreur.”

Hoe is de feitelijke situatie voor homoseksuele mannen en vrouwen? Dat hangt dus af van de familie; of die nu christelijk of moslim is, maakt niet uit.

Mannen hebben het makkelijker dan vrouwen. De familie oefent zware druk uit op dochters die op zichzelf willen wonen en niet trouwen. „En het blijft een kwestie van sociale klasse. De politie blijft wel af van rijkeluiszonen. De armen worden opgepakt.”

Westerse landen geven Libanon veel geld, en Fersan vindt dat zij de regering discreet onder druk moeten zetten om de wet te veranderen. Hoe dan ook, zei ze, „er is hoop.”