NRC checkt: ‘Rosneft-deal is grootste overname in 2016 in de gas- en oliesector’

Dat zei de Russische president Poetin.

De aanleiding

Energiespecialisten keken vorige week even verbaasd op toen zij het nieuws hoorden dat het grootste beursgenoteerde oliebedrijf ter wereld, het Russische Rosneft, een deel van de aandelen verkocht aan twee buitenlandse investeerders. Voor omgerekend 10,5 miljard euro kochten Glencore en het staatsinvesteringsfonds van Qatar 19,5 procent van de Rosneft-aandelen van de Russische staat. In de gebruikelijke setting van het Kremlin en voor draaiende camera’s feliciteerde de Russische president Poetin de directeur van Rosneft, Igor Setsjin, met de deal. Poetin sprak daarbij de woorden: „Dit is de grootste privatiseringsdeal, de grootste overname in de wereldwijde olie- en gassector van 2016.” De opmerking werd breed overgenomen door de Russische en internationale pers. We checken of deze deal inderdaad de grootste overname betreft van 2016.

Waar is het op gebaseerd?

Het is moeilijk te zeggen op welke informatie Poetin zijn opmerking baseerde. Volgens Kremlin-watchers is de president geen economische hoogvlieger en laat hij zich op dat vlak adviseren door getrouwen, experts en berichten in de media. Op verzoek van de persdienst van het Kremlin sturen we Dmitri Peskov, de woordvoerder van de president, een mail met de vraag om een nadere onderbouwing van de uitspraak. Bij publicatie van deze check was nog geen reactie ontvangen.

En, klopt het?

Poetins bewering dat het hier gaat om de grootste privatisering van 2016 klopt inderdaad. Het was een mager jaar voor privatiseringen, en de 10,5 miljard van Rosneft is ruim groter dan andere privatiseringen. Wat we willen weten: is de transactie tussen Rosneft en de twee buitenlandse investeerders ook de grootste overname dit jaar in de olie- en gassector, zoals Poetin beweerde? Die vraag ligt iets ingewikkelder. De meest spraakmakende deal van 2016 die energie-experts bij navraag te binnen schiet was de mega-overname door Shell van de Britse gasproducent BG. Die transactie, met een duizelingwekkende waarde van (omgerekend) 47 miljard euro, werd beklonken in februari dit jaar. Maar, zo merkt Javier Blas, expert bij de zakelijke nieuwssite Bloomberg telefonisch op: „In de wereld van olie en gas is het gebruikelijk om uit te gaan van de datum van de start van de onderhandelingen, en niet van de uiteindelijke voltooiing ervan. In het geval van Shell en BG werd het bod in 2015 uitgebracht, en telt de deal voor 2016 dus niet mee.” Blas wijst wel op een andere grote overname in 2016: eind oktober nam het Amerikaanse General Electric de oliedivisie van energiedienstverlener Baker & Hughes over voor omgerekend zo’n 28 miljard euro. Dat is ruimschoots het dubbele van wat werd neergeteld voor het aandelenpakket van Rosneft. Daarmee overtreft General Electric de Russen ruimschoots. Waarom deed Poetin dan toch die glasharde bewering? Volgens Sijbren de Jong, energie-expert bij de Nederlandse denktank The Hague Centre of Security Studies, is het pure stoerdoenerij van Poetin. „Poetin wil laten zien dat Rusland nog altijd iets voorstelt. Hij is bezig met een soort uitverkoop en zet daarbij verschillende bedrijven in de etalage. Zijn woorden zijn bedoeld om te laten zien dat de westerse sancties [waar ook Rosneft onder valt] internationale overnames niet in de weg staan.”

Conclusie

Hoewel de Rosneft-verkoop inderdaad de grootste privatisering is van dit jaar, is die bij lange na niet de grootste overname in de wereldwijde olie- en gassector. Wij beoordelen deze stelling dan ook als onwaar.

Ook een bewering zien langskomen die je gecheckt wilt zien? Mail nrccheckt@nrc.nl of tip via Twitter met de hashtag #nrccheckt