Russische mediabedrijf RBK wel schuldig, geen megaclaim

Russische media

Oliegigant Rosneft zag mediaconcern RBK graag bezwijken onder een miljoenenclaim. De rechter bepaalde maandag anders.

Geen 47 miljoen, maar ‘slechts’ 6.000 euro, dat is de schadevergoeding die het Russische mediabedrijf RBK van de rechter moet betalen aan staatsoliebedrijf Rosneft voor de publicatie van onthullingen. Maandagochtend stonden Rosneft en RBK tegenover elkaar in het Moskouse Arbitragehof in een spraakmakende mediazaak.

Hoewel de rechter hen maandag veroordeelde, was het vonnis voor de journalisten toch aanleiding voor een feestje. Want wat ze vreesden – een faillissement van RBK als gevolg van Rosnefts miljoenenclaim – werd geen werkelijkheid. „De Russen zien dit vonnis echt als een overwinning voor RBK”, reageert de Nederlandse mediaondernemer en voormalig RBK-directeur Derk Sauer telefonisch vanuit Moskou. „Iedereen is blij en de champagneflessen zijn opengetrokken, maar bekeken door westerse ogen is het natuurlijk uiterst treurig dat RBK is veroordeeld. Deze journalisten hebben gewoon hun werk gedaan.” Dat ze voor dat werk ieder omgerekend ook nog eens 70 euro boete moeten betalen, is volgens Sauer wrang.

Aandelenverkoop

In april dit jaar schreven de drie journalisten van RBK hoe het machtige Rosneft via de Russische regering had gepoogd aandeelhouder BP buiten de deur te houden bij een privatiseringsronde. Rosneft-baas Igor Setsjin, zeer nauw verbonden met president Poetin, zou bang zijn dat BP teveel macht zou kunnen verwerven in Rosneft. Hoewel hij weinig moeite deed de beschuldigingen te weerleggen, viel het artikel slecht bij Setsjin. Hij sleepte RBK voor de rechter wegens smaad. Eis: een schadevergoeding van 3,2 miljard roebel, zo’n 47 miljoen euro. De advocaten baseerden die claim op het scenario dat BP zich vanwege de slechte pers had kunnen terugtrekken uit het bedrijf. Maar dat is helemaal niet gebeurd, stelde RBK, dus kon er van schade geen sprake zijn.

Reputatie

De rechter stelde Setsjin weliswaar in het gelijk, maar willigde zijn torenhoge eis niet in. Dat laatste komt voor iedereen als een verrassing. Want het is niet de eerste keer dat de machtige oliebaas en voormalig vicepremier een zaak aanspande tegen kritische journalisten. Eerder werden de kranten Vedomosti en Novaja Gazeta veroordeeld vanwege publicaties over Rosneft en Setsjin. Een poging van RBK om BP als getuige op te roepen, werd afgewezen door de rechter. Volgens Sauer is het voorstelbaar dat de Russische autoriteiten niet zaten te wachten op een mediaschandaal en daarom op het laatste moment op de rem trapten.

RBK, eigendom van de rijke zakenman Michail Prochorov, begon in 1992 en groeide uit tot een van de best gelezen online media van Rusland. De site en het online televisiekanaal staan bekend om hun kritische verhalen en kregen het daardoor het al meerdere malen aan de stok met de Russische overheid. In 2015 moest Sauer, in Rusland een bekende mediaondernemer, zelf terugtreden vanwege fraudebeschuldigingen. In 2016 vertrokken drie hoofdredacteuren vanwege verschillende politie-onderzoeken.

Of Rosneft in beroep gaat, is nog onduidelijk. Ook RBK heeft nog geen besluit genomen over vervolgstappen. Sauer: „We gaan eerst het vonnis maar eens rustig bekijken. Eigenlijk weten we nog helemaal niet op welke gronden we zijn veroordeeld.”