Column

Gevaar alom, maar wij hebben Ben Cramer

Ben Cramer als politiek rebel: zo had ik het nooit bekeken. Ongeveer toen Ben zaterdag het 50Plus-congres toezong met Blijf van mijn poen af, vrij naar Kom van dat dak af, drong tot de Verenigde Staten door dat geheime dienst CIA die week een nogal heftige conclusie met de Senaat had gedeeld. In een staatsgeheime briefing zei de CIA, volgens The Washington Post en The New York Times, dat Rusland in de campagne toewerkte naar een zege van Trump.

Zo hackten Russen het Democratische en Republikeinse partijkantoor, maar deelden ze alleen bij Democraten buitgemaakte mails met WikiLeaks.

Dus ik dacht: het voelt vast goed met de nostalgie van Ben Cramer verondersteld pensioenonrecht aan te klagen, maar hoe leggen we die mensen uit dat de wereld, en dus Nederland, een paar grotere dilemma’s wachten?

Die CIA-analyse staat niet op zichzelf. Trump benoemt de ene na de andere pro-Russische militair of zakenman in zijn kabinet. Trump steunde Brexit. Zijn kandidaat-onderminister van Buitenlandse Zaken, Bolton, nam het vrijdag, na diens veroordeling, op voor Wilders. Een Kremlin-bevriende bank financiert Le Pen. Uit Duitsland komen al tijden berichten over Poetin die het binnenlandse verzet tegen Merkel voedt.

De grote lijn: Trump en Poetin willen een Amerikaans-Russische detente, en Poetin heeft van Trump vermoedelijk weinig te vrezen als hij, getergd door sancties na de inname van de Krim, de EU uiteen probeert te drijven (en het internationale MH17-onderzoek ondermijnt).

In die context probeert premier Rutte donderdag diezelfde EU te verleiden tot een appendix bij het Oekraïneverdrag. Hij wil tegemoetkomen aan de nee-stemmers in het referendum, maar het verdrag toch tekenen. PVV, VNL en GeenPeil slijpen de messen. Nee is nee. Ook in de VVD vrezen ze dat Rutte hiermee kiezers van zich vervreemdt: het verdrag niet ratificeren – ‘Wij volgen de kiezer’ – zou in binnenlands politiek opzicht stukken slimmer zijn.

Evengoed is uitgerekend nu moed vereist om Poetin (en Trump) te antwoorden met daden van de EU. Nederlandse politici zijn zoals bekend erg goed in grote woorden, minder in actie, maar juist die combinatie zou nu een vergissing zijn.

De mondiale relaties vernieuwen zich, onverwacht, razendsnel en onheilspellend, en de EU wordt er serieus door op de proef gesteld. Dus we kunnen het in de campagne inderdaad hebben over de poen van gepensioneerden, waarvan iedereen moet afblijven. Maar dat is tegen deze achtergrond misschien magertjes.

De werkelijkheid is dat de inrichting van ons continent op het spel staat. Ons land. Ja, onze manier van leven.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.