Geen blasfemie

Jesus Christ de film

De makers van het het theaterstuk vonden de filmversie van Norman Jewison maar niks.

Ted Neeley als Jezus in de film ‘Jesus Christ Superstar’ (1973) Foto KIPPA

Norman Jewison, de man die in 1973 de bioscoopversie van Jesus Christ Superstar regisseerde, nam het zekere voor het onzekere. Niemand zou hem kunnen beschuldigen van hovaardij. Iedereen moest weten dat hij natuurlijk niet had geprobeerd een echte Jezus Christus te laten zien. En dat hem dus geen blasfemie kon worden verweten.

Het lijdensverhaal, dat in de eerdere theaterversie chronologisch werd verteld, veranderde in de bioscoop in een raamvertelling. De film begon met een groep hippie-achtige acteurs, zangers en muzikanten, die in een bus naar het Beloofde Land reden om in de woestijn de laatste dagen van Jezus Christus na te spelen.

Zo moest het meteen duidelijk zijn: dit was een vredelievend gezelschap dat zich met de beste bedoelingen ging inleven in de bijbelse geschiedenis. Dit was geen poging tot realisme, en zodoende ook geen heiligschennis. Zelfs de Jezus-figuur (Ted Neeley) verbeeldde zich niet dat hij werkelijk Jezus was. Net als alle anderen was hij iemand die een rol speelde.

Lees het interview met Ted Neely die de rol van Jezus minstens 5000 keer speelde

Toch is de verfilming van Jesus Christ Superstar altijd omstreden gebleven. Aan de ene kant kreeg de film diverse Golden Globe-nominaties toebedeeld, maar anderzijds had Jewison ook de twijfelachtige eer een handjevol Golden Turkey Awards te ontvangen, de cynisch bedoelde prijzen voor filmische wanprestaties. Ted Neeley kreeg destijds een speciale prijs voor de slechtste acteur in een Jezus-rol.

Nog maar vier jaar geleden organiseerde The Huffington Post echter een verkiezing van de beste Jezus-film aller tijden. Uit enkele duizenden inzendingen kwam Jesus Christ Superstar als beste te voorschijn.

Tot het anti-kamp behoorden ook de musicalmakers Andrew Lloyd Webber en Tim Rice. „Ik haat de film”, zei Lloyd Webber in 2012 in de Daily Telegraph. „Ik snap wat Norman Jewison probeerde te doen, maar ik heb er nooit naar kunnen kijken.” Zijn kompaan Rice heeft zich eveneens negatief uitgelaten; zijn kritiek gold vooral de raamvertelling met de hippies in hun bus.

Een kassucces was de film in elk geval wel. Ook in Nederland: het was de best bezochte film van 1974.

Lees ook over de ontstaansgeschiedenis van Jesus Christ Superstar: Jezus-musical stuitte op veel weerstand